Verskil tussen weergawes van "Hendrik Verwoerd"

k
ortografie: 'n
k (ortografie: 'n)
Wilhelm Verwoerd het in [[1903]] met sy gesin uit Nederland in die Kaap aangekom toe Hendrik Verwoerd twee jaar oud was. In [[1907]] is die sesjarige Hendrik ingeskryf by die Lutherse Laerskool in Wynberg. In [[1913]] is hy vir standerd vyf in die ''Wynberg High School for boys'' ingeskryf. In [[1914]] trek die Verwoerd-gesin na [[Suid-Rhodesië]] (die huidige [[Zimbabwe]]) en keer in [[1917]] terug na [[Suid-Afrika]] waar hulle hulle in [[Brandfort]] in die [[Vrystaat]] vestig. Daar word hy 'n uitstaande leerling van die ''Milton High School''. Hy het die Beit-beurs ontvang en sy naam is ook op die ererol aangebring. Gedurende Februarie 1919 het Verwoerd sy matriekeksamen geskryf. Die eksamen was uitgestel a.g.v die griepepidemie en dus kon hy nie Desember die vorige jaar skryf nie. Hendrik Verwoerd het vir sy matriekeksamen die hoogste punte in die Vrystaat behaal asook die vyfde hoogste punte in die Unie van Suid-Afrika.
 
Daarna is hy na die [[Universiteit Stellenbosch]] om teologie te studeer, maar later het hy van rigting verander, na [[sielkunde]] en [[filosofie]]. Hendrik Verwoerd het in [[1921]] sy B.A.-graad met lof geslaag en in [[1923]] sy M.A.-graad met lof aan die Universiteit Stellenbosch. In [[1924]] verwerf hy sy doktorsgraad in wysbegeerte met sielkunde as studierigting, met 'n proefskrif oor “Die afstomping van gemoedsaandoeninge”. Hy is in 1924 as ‘n'n tydelike hulp in die departement sielkunde aangestel en aan die einde van die jaar as die lektor in sielkunde.
 
Verwoerd het op die studenteraad gedien en in 1923 was hy die voorsitter. Nadat hy sy doktorsgraad behaal het is hy oorsee vir verdere studie by die [[Oxford Universiteit]] in [[Oxford]]. In [[1925]] verhuis hy na [[Duitsland]] waarna hy in 1926 die universiteite van [[Hamburg]], [[Berlyn]] en [[Leipzig]] besoek.
In [[1934]] is prof. Verwoerd een van die leiers van die volkskongres wat hul kommer uitspreek oor die [[Armblankevraagstuk]].
 
Die Transvaalse NP wen in 1948 ‘n'n onverwagte aantal setels en maak so ‘n'n wesenlike bydrae tot die NP se naelskraap oorwinning. Verwoerd, eers ‘n'n senator, dien van 1950 tot 1958 as minister van naturellesake onder die premiers [[D.F. Malan]] en adv. [[J.G. Strijdom]]. In samewerking met die volkekundige dr. Werner Eiselen fokus Verwoerd op ‘n'n nuwe benadering, naamlik respek vir swart etniese groepe se eiesoortigheid.
 
In [[1958]] volg Verwoerd die oorlede Strijdom op as sesde premier van die Unie van Suid-Afrika. Sy beleid word een van ordelike interne dekolonisasie. Volgens hom kan aparte vryhede vir die verskillende etniese groepe in hulle eie gebiede, en ontwikkeling volgens elkeen se spesifieke behoeftes, uiteindelik oorheersing van een groep deur ‘n'n ander uitskakel. So kan ‘n'n blanke nasie in sy historiese gebied vreedsaam langs ander nasies in hul gebiede bly voortbestaan.
 
Terselfdertyd beoog hy ook ‘n'n ontwikkeling van die etniese tuislande tot op die hoogste vlak wat swart mense sal aantrek. Verwoerd tree egter op binne ‘n'n kragveld wat grootliks reeds teen hom gelaai is. Instromingsbeheer en die ontwikkeling van swart onderwys en die tuislande ondervind weerstand van kiesers. Terselfdertyd brei die swart bevolking uit van 8 miljoen in 1948 tot 14 miljoen teen die middel jare sestig, en die instroming na die blanke gebied duur voort. Verwoerd se toewyding aan die swart bevolking van Suid-Afrika is sigbaar in die wyse waarop hulle sosio-ekonomies ontwikkel. Swart lewenstandaarde vermeerder teen 5,4% per jaar teenoor die vermeerdering van blanke lewenstandaarde teen 3,9% per jaar.<ref>Jaap A. Marais, Assassination and the Tragedy of South Africa, Steven Books, 2004 (ISBN 978-1-904911-13-5)</ref>
 
Na die [[Sharpeville-slagting]] op [[21 Maart]] [[1960]] volg daar swart protes en ‘n'n kapitaalvlug uit die land. Kort daarna skiet ‘n'n versteurde man Verwoerd verskeie keer in die kop op die Randse Paasskou. Hy oorleef net-net, en sommige kabinetslede meen daar moet nou beleidstoegewings kom. Verwoerd se kalm temperament en vasberadenheid kom egter na vore. Hy stuur vanuit sy hospitaalbed die boodskap dat die regering eenvoudig sal voortgaan soos voorheen.
 
Verwoerd roep later in 1960 ‘n'n referendum uit oor die vraag of Suid-Afrika ‘n'n republiek moet word. Dit is ‘n'n politieke waagstuk. Die veldtog was intensief en soms bitter. Uiteindelik gaan 'n verstommende 90,5% van blanke kiesers stem: 850&nbsp;458 daarvoor, 775&nbsp;878 daarteen – 'n meerderheid van net 74&nbsp;580 vir die republikeine, oftewel 'n skamele 4,6%. Natal was die enigste provinsie waar die meeste teen republiekwording gekant was. Op [[31 Mei]] [[1961]], 59 jaar na die einde van die Boere-republieke, ontstaan die Republiek van Suid-Afrika los van Britse simboliek en heerskappy. Verwoerd, voorheen ‘n'n voorstander van ‘n'n Afrikaner-republiek, meen nou dat die Afrikaners se toekoms die beste beveilig kan word binne ‘n'n blanke republiek.
 
Suid-Afrika se buitelandse uitdagings vermeerder stadig. Die Westerse moondhede is aan die padgee uit Afrika en Verwoerd werk saam met blank beheerde buurstate om ‘n'n geopolitieke buffersone om [[Suid-Afrika]] te bou. Die [[Koue Oorlog]] tussen Westerse en kommunistiese magte woed voort. Verwoerd se anti-kommunistiese beleid bring Westerse steun mee, maar druk oor sy binnelandse beleid neem toe, veral in die VN.
 
Verwoerd meen dat [[Suid-Afrika]] bloot die sondebok is vir sommige Westerse regerings en media, wat die blanke bewind in [[Suid-Afrika]] wil opoffer ten einde met die kommuniste mee te ding om Afro-Asiatiese steun. Hy noem by geleentheid dat die na-oorlogse Weste gedisoriënteerd is oor sy bestemming en sy koloniale skuldgevoelens probeer self deur [[Suid-Afrika]] aan te val. Die land moet egter as ‘n'n voorpos van die Weste bly staan totdat die vreemde gety in die Westerse beskawing verander.
 
‘n Komplot van die [[ANC]] en SA Kommunistiese Party om [[sabotasie]] in SA te pleeg, word ontbloot en [[Nelson Mandela]] en ander beplanners word in [[1964]] lewenslange tronkstraf opgelê. Tydens verskillende verhore blyk dit dat die ANC ‘n'n klein lidmaatskap het en sy kommunistiese bande vir potensiële ondersteuners wegsteek. Vir meer as ‘n'n dekade na die ANC-leiers se gevangesetting is daar nie noemenswaardige swart onrus nie.
 
Verwoerd meen dat groter eenheid op sy beleidsbasis Afrikaners se posisie verder sal versterk. Sekere liberaliste in die perswese, universiteite en kerke staan egter in die pad daarvan. Hy wend hom dus tot ondersteuners in die Afrikaner-Broederbond, wat begin om die invloed van mense soos [[Beyers Naudé]] in belangrike instellings te neutraliseer. Verwoerd se visie van “skep u eie toekoms” help vorm dus ook Afrikaners se burgerlike instellings en individue, wat dekades daarna nog Afrikaner-strewes sou bevorder.
<ref>Report by United Nations Budget Commitee, 1966</ref>
 
Tydens Verwoerd se bewind debatteer Afrikaners oor die toekoms, maar leef in vrede en veiligheid binne die blanke gebied. Afrikaans word verder gevestig in die staatsdiens, in wetenskap en tegnologie, en as opvoedingsmedium op alle vlakke. Meeste jong Afrikaners kry werk en sien ‘n'n toekoms vir hulself en hul kinders in die land.
 
Die infrastruktuur van die RSA se wye landskap word ook verder uitgebou. Daar is die [[Oranjerivierprojek]] se dambouprojek, SOEKOR wat plaaslik olie soek, en ‘n'n nuwe plaaslike wapennywerheid. Met die eerste [[kernreaktor]] by [[Pelindaba]] betree [[Suid-Afrika]] die kernkragera. Die land se bruto nasionale produk groei van 1961 tot 1966 met ‘n'n reusagtige 30% en Verwoerd se party wen 1966 se verkiesing oortuigend. In ‘n'n andersins kritiese oorsig in Augustus 1966 beskryf [[Time]] Verwoerd as “one of the ablest leaders Africa has ever produced.”
 
Verwoerd voel egter dat daar dalk ook donker wolke op pad is. Op 31 Mei 1966, by die vyfjarige herdenking van die nuwe Republiek, beklemtoon hy: ”…ons Staat is gebou op opoffering. Die bloed van dappere manne, dappere vroue het ons aardbodem benat. Sulke opofferings brand in ‘n'n nasie se lewe soos vuur, ‘n'n vuur wat nooit uitgedoof kan word nie. Dit vlam weer op wanneer die moeilikhede kom, selfs al sak dit intussen weg. Díe vuur wat die harte van mense staal, sal ons in stand hou. Ons sal ons met hart en hand bly toewy aan ons volk en ons vaderland…Aan hierdie Republiek van Suid-Afrika wy ons ons lewens en ons krag.”
 
Verwoerd se laaste daadwerklike oorwinning vir Suid-Afrika is in die Wêreldhof in Den Haag, waar hy sy beleid en Suid-Afrika se reg om die Mandaat van Suidwes-Afrika uit te voer, verdedig. Die jarelange hofsaak, geloods deur die Verenigde Nasies namens Etiopië en Liberië, word laat in 1966 afgehandel. Die hof bevind onder andere dat Apartheid nie onderdrukkend is nie – nog deur intensie, nog in effek.<ref>Pelzer, A.N, Verwoerd aan die Woord, Afrikaanse Pers-Boekhandel, 1963.</ref><ref>http://www.icj-cij.org/docket/files/46/4931.pdf</ref><ref>Grobbelaar, Pieter W, Man van die Volk, Human & Rousseau, 1966.</ref>
12 721

wysigings