Verskil tussen weergawes van "Konsentrasie (chemie)"

Opruim
(Opruim)
 
== Konsentrasiemate ==
Daar is talle maniere waarop 'n maat vir die konsentrasie gedifinieergedefinieer kan word. Sommige definisies is handiger vir sommige situasies, andere vir andere. Die dimensies van die eenhede is nie dieselfde nie en dit is nie altyd eenvoudig die een maat in die ander om te sit nie.
 
=== Molariteit ===
 
Die molariteit van 'n opgeloste stof X is gedefinieer as: <ref>{{Aut|Neil D. Jespersen}} Barrow's AP Chemistry, 2007, ISBN 978-0-7841-3695-9 bls 336</ref>
:: <math>[X]= \frac{n_X}{V_{tot}}= \frac{\mbox{aantal mol X}}{\mbox{volume oplossing}}</math>
 
Die eenheid is <math>\left[\frac{mol}{L}\right]</math>, wat strikt beskou nie 'n SI-eenheid is nie. In SI is dit <math>\left[\frac{mol}{m^3}\right]</math> wat 'n faktor 1000 verskil met wat gewoonlik in veral die analitiese chemie toegepas word. Die liter-eenheid is egter so ingeburgerd (en handig) dat dit as kwasi-SI aanvaardbaaraanvaarbaar is.
 
=== Molaliteit ===
 
Die molaliteit van 'n opgeloste stof X is gedefinieer as: <ref>{{Aut|Neil D. Jespersen}} Barrow's AP Chemistry, 2007, ISBN 978-0-7841-3695-9 bls 337</ref>
:: <math>m_X= \frac{n_X}{w_{tot}}= \frac{\mbox{aantal mol X}}{\mbox{massa oplosmiddel}}</math>
 
Die eenheid van molaliteit is <math>\left[\frac{mol}{kg}\right]</math>
 
=== Akwamolaliteit ===
Indien die oplosmiddels [[isotoop|isotoop]]mengsels van lig en swaar water ({{chem|H|2|O}} en {{chem|D|2|O}}) is, is dit dikwels nuttig om 'n eenheid te gebruik wat nie afhanklik van die massaverskil tussen die twee isotope is nie. Die '''akwamolaliteit''' is gedefinieer as die aantal mole opgeloste stof per 55,51 mol water ongeag of dit lig of swaar is nie. Vir {{chem|H|2|O}} is dit dus 1,00 &nbsp;kg, vir {{chem|D|2|O}} is dit 1,11 &nbsp;kg, maar op molêre basis is dit dieselfde hoeveelheid.<ref>{{AUt|Yitzhak Marcus}} Solvent Mixtures: Properties and Selective Solvation, 2002, ISBN 0-8247-0837-7 bls.14</ref>
 
=== Fraksies ===
Konsentrasiemate gebaseer op fraksies is dimensieloos, maar daar is verskeie van hulle. Daar hoef nie aangeneem te word dat daar 'n duidelike meerderheidskomponent is nie.
 
==== Molfraksies ====
Die molfraksie van 'n komponent A is gedefinieer as:<ref name="AP">{{Aut|Neil D. Jespersen}} Barrow's AP Chemistry, 2007, ISBN 978-0-7841-3695-9 bls 338</ref>
 
:: <math>x_A=\frac{n_A}{\Sigma n_i}=\frac{\mbox{aantal mol a}}{\mbox{totaal aantal mol}}</math>
 
Die molfraksie het altyd 'n waarde tussen 0 en 1.
Vir 'n mengsel met net twee komponente A en B geld:
 
:: <math>x_A + x_B = 1</math>
 
Die mengsel hoef nie homogeen te wees nie, maar kan uit meer dan een [[fase]] bestaan.
 
==== Massafraksies ====
Die massafraksie van 'n komponent A is gedefinieer as:<ref name="AP" />
 
:: <math>w_A=\frac{m_A}{\Sigma m_i}=\frac{\mbox{massa A}}{\mbox{totaal massa}}</math>
 
==== Volumefraksies ====
Die volumefraksie van 'n komponent A is gedefinieer as:
 
:: <math>\phi_A=\frac{v_A}{\Sigma v_i}=\frac{\mbox{volume A}}{\mbox{totaal volume}}</math>
 
Hierdie definisie geld vir ''ideale oplossings''. Vir nie-ideale oplossings is die volume van die homogene oplossing nie heeltemaalheeltemal gelyk aan die som van die toegevoegde volumes nie. Daar kan 'n bietjie saamtrekking of uitsetting optree. Dan is die volume van A gedefinieer as dié volume van A wat toegevoeg moet word om die eindvolume van die mengsel te bereik (die [[parsiële volume]]).
 
== Gebruik van die mate ==
=== Molaliteit teenoor molariteit ===
Die molariteit word veral baie gebruik vir oplossings met lae konsentrasies in die [[analitiese chemie]], waar veral ''volumetries'' gewerk word. Oplossings met 'n bekende molariteit word gemaak deur gebruik te maak van 'n [[weegskaal]] (''gravimetries'') vir die opgeloste stof (stowwe) en 'n ''volumetriese'' fles om die totale volume van die oplossing vas te leg.
 
Die molaliteit is suiwer ''gravimetries'': die oplosmiddel word ''geweeg'' en [[volumetriese fles]]se in nie nodig nie. Gravimetriese metings is dikwels baie nouweurignoukeurig. 'n BelngrikeBelangrike verskil is ook dat molariteit deel deur die oplos'''sing''', molaliteit die oplos'''middel'''.
 
Vir waterige oplossings met lae konsentrasies dra die opgeloste stowwe baie min by tot die volume van die oplossing en het die molariteit en die molaliteit ongeveer dieselfde waarde. Maar dit is nie die geval vir andere oplosmiddels as water nie. Vir water is een kilogram mos ongeveer een liter, maar andere oplosmiddels het 'n andere digtheid. Om die een eenheid om te sit in die andere is dus die digtheid van die oplos'''sing''' nodig. Ongelukkig is dit veral voor meer gekonsentreerde oplossings nie altyd bekend nie.
Volumefraksies het 'n komplikasie indien die volumes uitset of saamtrek, maar gewoonlik is hierdie effek klein en verwaarloosbaar. Alkoholkonsentrasies in dranke soos bier of wyn word dikwels in volumefraksies of -persente uitgedruk.
 
== Verwysings ==
 
{{Verwysings}}
== Verwyisings ==
{{verwysings}}
 
[[Kategorie:Chemie]]