Verskil tussen weergawes van "Joon van Rooy"

6 grepe bygevoeg ,  5 jaar gelede
geen wysigingsopsomming nie
No edit summary
No edit summary
[[Beeld:Prof DirkJC (Joon) van Rooy.jpg|duimnael|regs|280px|Prof. Joon van Rooy.]]
 
[[Beeld:Joon van Rooy.jpg|regs|230px|duimnael|Prof. Joon van Rooy.]]
 
Prof. '''Johannes Cornelis (Joon) van Rooy''' ([[Steynsburg]], [[9 Julie]] [[1890]] - [[29 Augustus]] [[1954]]) was 'n akademikus van die [[PU vir CHO|Potchefstroomse Universiteitskollege]] en Afrikaanse kultuurleier.
 
Van Rooy is op Steynsburg gebore en was 'n kleinseun van die Van Rooy-stamvader, [[Johannes Cornelis van Rooy]], wat in 1857 na Suid-Afrika verhuis het en wie se name die latere prof. Van Rooy gekry het. Joon van Rooy het aan die Gereformeerde Kerk se Teologiese Skool op [[Potchefstroom]] studeer, aan Unisa en aan die Vrije Universiteit in Amsterdam. Met sy aanstelling as lektor in filosofie aan die [[PU vir CHO|Potchefstroomse Universiteitskollege]] in 1919, opgevolg deur sy bevordering tot professor in 1921, aanvaar hy sy lewensloopbaan as akademikus. Aan die PU vir CHO het hy as hoogleraar, dekaan van verskillende fakulteite, as registrateur, sekretaris van die senaat en die raad, ondervoorsitter van die senaat, rektor en kanselier diens van onskatbare waarde gelewer. Hom en talle van sy medegrondleggers en -bouers was dit beskore om die klein en geringgeskatte kollege te sien uitgroei tot die volwaardige Potchefstroomse Universiteit vir Christelike Hoër Onderwys.
 
Prof. Joon van Rooy se diens was egter nie beperk tot die akademie nie. Sy leiersvermoë, wat hy reeds in sy studentelewe en ook op akademiese terrein geopenbaar het, is vervul in sy diens aan sy volk in wyer verband. Hy het nooit 'n leidende rol in die partypolitiek gespeel nie, maar hom tog aanhoudend vir volkseenheid beywer. Die hoogtepunt van dié strewe het hy ongetwyfeld bereik met sy toespraak op Monumentkoppie in [[Pretoria]] op [[9 September]] [[1939]].
 
Hy was ook ten nouste betrokke by die uitbouing van die [[Federasie van Afrikaanse Kultuurvereniginge]] (FAK), waarvan hy van 1941 tot '51 voorsitter was. Onder sy leiding het die FAK in die [[Tweede Wêreldoorlog|oorlogsjare]] aktief die stryd om moedertaalonderrig aangeknoop nadat die [[Verenigde Party]] wetgewing aanvaar het wat dubbelmedium-onderrig (wat sou beteken alle blanke kinders sou in die helfte van hul vakke in hul huistaal en in die ander helfte in die ander ampstaal onderrig word) en in [[Pietermaritzburg]] self daartoe oorgegaan om 'n CNO-bewaarskool te bou om te verseker dat Afrikanerkinders van daardie stad in hul eie taal onderrig ontvang. Onder sy leiding het die federasie ook die nodige geld ingesamel om die Kruger-sterfhuis in [[Montreux|Clarens]], [[Switserland]], aan te koop en aan die staat oor te dra. Van 1932 tot 1938 was hy voorsitter van die [[Afrikaner Broederbond]].