Verskil tussen weergawes van "Charles Montesquieu"

geen wysigingsopsomming nie
k
Montesquieu word gebore in 'n familie van parlementariërs. Hy gaan skool van [[1700]] tot [[1705]] aan die ''Collège de Juilly'' ([[Île-de-France]]). Daarna studeer hy regte in Bordeaux tot [[1708]], waarna hy na Parys vertrek om meer kennis te bekom van die reg soos dit toegepas word in die praktyk. In [[1713]] keer hy terug na Bordeaux, nadat sy vader oorlede is. 'n Jaar later word hy lid van die Parlement van Bordeaux. Op [[30 April]] [[1715]] trou hy met Jeanne die Lartigue, 'n protestantse vrou uit 'n ryk familie van wie hy 'n groot bruidskat ontvang. In [[1716]] kry hy 'n nog groter erfenis van sy oom. Hy word ''président à mortier'' van die Parlement van Bordeaux en kry die titel Baron Montesquieu. In dieselfde tyd begin hy belangstelling ontwikkel in die [[politiek]] en [[wetenskap]], veral na die dood van [[Lodewyk XIV van Frankryk]] in 1715 toe tydens die ''Régence''of regentskap-periode die politieke klimaat drasties in Frankryk verander het. Hy skryf enkele wetenskaplike verhandelinge vir die Akademie van Bordeaux.
 
Montesquieu was van mening dat die grootsheid van Frankryk te danke was aan die adel wie as 'n onafhanklike mag die wette beskerm en opgekom het vir die burgers. Die regeerperiode van Lodewyk XI ([[1461]]-[[1483]]1461–1483) sou hieraan 'n einde maak. Onder hom sou handelaars se invloed toeneem ten koste van die adel en die plaaslike gemeenskappe, met despotisme as gevolg. [[Versailles]] word volgens Montesquieu 'n gehate magsentrum. Dié standpunt word deur Franz Leopold Neumann aangedui as die ''thèse nobiliaire'' en staan in die tyd teenoor die ''thèse royale''.
 
Vanaf [[1728]] was hy lid van die ''Académie française'', nadat hy sy parlementêre funksie opgegee het om sy skuld te vereffen. In dieselfde jaar begin hy 'n lang reis deur 'n groot deel van [[Europa]], waartydens hy [[Oostenryk]], [[Hongarye]], [[Italië]], [[Duitsland]], [[Nederland]] en [[Engeland]] besoek. In [[1730]] word hy in [[Londen]] lid van die [[Vrymesselary]]. Na sy terugkeer in Frankryk in [[1731]] leef hy grootliks in afsondering in die [[kasteel]] van La Brède in [[Akwitanië]], waar hy homself van toe af toelê op skryfwerk.
 
== Belangrikste werke ==
 
=== Persiese briewe ===
Montesquieu publiseer in [[1721]] anoniem in [[Amsterdam]] die invloedryke satiriese briefroman ''Lettres persanes'' (Persiese briewe), waarin twee [[Perse]] [[Europa]] besoek en met hul kritiese beskouinge die spieël aan hul gashere, die Europeers, voorhou. Weens die brieweboek word Montesquieu beroemd.
 
Die Persiese briewe het veral bekend geword weens die kritiek van Montesquieu op verskillende aspekte van die Franse saamelewing en die spot wat hy met die Franse dryf. In die begin sien die leser veral die naïwiteit van die Perse teenoor die Franse norme en waares uit die tyd. Dit word egter dit gou duidelik dat die teks satiries geskryf is en die leser juis konfronteer met die Europese situasie. Een van die belangrikste sake wat Montesquieu aan die kaak stel in hierdie briefroman is die [[monargie]]. Hy noem die sisteem 'n "fatale wapen", omdat die drie magte (wetgewende, uitvoerende en regsprekende mag) saamgevoeg is onder één persoon, die [[koning]].
 
=== Oor die gees van die wette/''De l'Esprit des Lois'' ===
In [[1748]] publiseer hy in [[Genève]] sy bekendste en mees invloedryke werk, ''De l'Esprit des Lois'' (Oor die gees van die wette). Dit was 'n omvangryke studie wat temas soos [[Republiek | republiekerepubliek]]e, monargieë en despote dek. Montesquieu spreek hom uit teen die [[slawerny]] en soek na maniere om die [[vryheid]] te verbreed en [[tirannie]] te voorkom.
 
In die hoofstuk "Oor die Engelse staatsinrigting" kom Montesquieu tot die gevolgtrekking dat dit moontlik was deur die skeiding van die magte. In hierdie leer van die [[trias politica]] gaan dit om die drietal van die wetgewende gesag, die uitvoerendie gesag en die regsprekende gesag. 'n Sterk topklas was volgens hom noodsaaklik om magsmisbruik te voorkom. Die drie magte moet mekaar kontroleer en voorkom dat één mag die oorhand verkry. Hulle dien om die vryheid en gelykheid van die burger te behou. Die dertien Parlemente van Frankryk was volgens Montesquieu 'n manier om koninklike despotisme teen te gaan.
Met dit boek beïnvloed Montesquieu die tsarina [[Katharina II van Rusland]]. Ook die [[grondwet]] van die [[Verenigde State]] wat in [[1789]] opgestel word en die Franse grondwet van [[1791]] is vir 'n groot deel op hierdie teorie gebou. Ander Wes-Europese state basseer hul grondwette eweneens op hierdie beginsel.
 
As antwoord op die kritiek wat in die daaropvolgende jare op ''De l'Esprit dies Lois'' geuiter word skryf Montesquieu in [[1751]] 'n verdediging hiervan, die ''Défense de l'Esprit dies Lois''. In [[1754]] - 'n jaar voor sy dood publieer hy sy laatste geskrif van belang, ''Arsace et Isménie'', 'n werk wat enige ooreenkoms vertoon met die ''Télémaque'' van Fénelon.
 
== Publikasies ==
* ''La cause die la pesanteur dies corps''
* ''La damnation éternelle dies païens'' (1711)
 
* ''Système des Idées'' (1716)
• ''La damnation éternelle dies païens'' (1711)
* ''Lettres persanes'' (1721)
 
* ''Le Temple de Gnidie'' (1724), roman
• ''Système des Idées'' (1716)
* ''Histoire véritable d'Arsace et Isménie'' (1730), roman
 
* ''Considérations sur les causes de la grandieur dies Romains et de leur décadience'' (1734)
• ''Lettres persanes'' (1721)
* ''De l'esprit des lois'' (1748)
* ''La défense de « l'Esprit des lois »'' (1750)
• ''Le Temple de Gnidie'' (1724), roman
* ''Pensées suivies de Spicilège''
 
* ''Le flux et le reflux de la mer''
• ''Histoire véritable d'Arsace et Isménie'' (1730), roman
* ''Mémoires sur la fièvre intermittente''
 
* ''Mémoires sur l'écho''
• ''Considérations sur les causes de la grandieur dies Romains et de leur décadience'' (1734)
* ''Les maladies des glandies rénales''
 
* ''DeLa l'espritpesanteur des loiscorps'' (1748)
* ''Le mouvement relatif''
* ''Les caprices de la modie'', brief
• ''La défense de « l'Esprit des lois »'' (1750)
 
• ''Pensées suivies de Spicilège''
 
• ''Le flux et le reflux de la mer''
 
• ''Mémoires sur la fièvre intermittente''
 
• ''Mémoires sur l'écho''
 
• ''Les maladies des glandies rénales''
 
• ''La pesanteur des corps''
 
• ''Le mouvement relatif''
 
• ''Les caprices de la modie'', brief
 
== Eksterne skakels ==