Verskil tussen weergawes van "Nedersetting"

88 grepe bygevoeg ,  3 jaar gelede
[[ ]]
([[ ]])
[[Lêer:Flora OR - aerial.jpg|thumb|regs|300px|Die nedersetting, Flora in Oregon, VSA.]]
[[Lêer:Namibie Kolmanskop 05.JPG|thumb|regs|300px|Verlate geboue in Kolmanskop, [[Namibië]].]]
 
'n '''Nedersetting''' of '''lokaliteit''' is 'n plek waar 'n groep [[mens]]e (tydelik of permanent) woon of, in die verlede gewoon het. Dit sluit gehuggies, [[dorp]]e, buurte, [[stad|stede]] en metropole in, ongeag van grootte of belangrikheid daarvan. 'n Nedersetting sluit ook die opgeboude infrastruktuur, soos huise, kerke[[kerk]]e, [[pad|paaie]], parke, damme[[dam]]me en so meer in.
 
Mense het al van die vroegste tye in groepe saam gewoon. Nedersettings ontstaan gewoonlik op plekke waar voldoende hulpbronne soos vars [[water]] en [[voedsel]] beskikbaar is. Veiligheid het in die verlede 'n groot rol gespeel omdat die gemeenskap in 'n nedersetting hulself makliker teen natuurlike vyande (roofdiere[[roofdier]]e) en ander vyandige groeperinge kon verdedig. Ekonomiese belange speel deesdae die oorwegende rol. So ontstaan myndorpe waar [[mineraal|minerale]] ontgin kan word, hawestede en vissersdorpe langs die kus en vakansiedorpies naby mooi natuurskoon.
 
Soms woon mense in groot groepe saam en ander kere in kleiner groepies. Dorpe ontstaan gewoonlik op die platteland as 'n groepering van huise en winkels ('n landelike nedersetting). Soos die plek groei kan dit later in 'n groot dorp of selfs 'n stad ontwikkel (stedelike nedersetting). Stede kan later verder uitbrei en aan mekaar "vasgroei" om metropolitaanse gebiede te vorm.
 
Soos 'n nedersetting groei neem nie net die aantal bewoners toe nie, maar ook die [[infrastruktuur]] en dienste wat beskikbaar is. 'n Dorpie kan dalk 'n dokter en tandarts hê, maar spesialiste word gewoonlik uitsluitlik in stede aangetref. Stede geniet ook vinniger Internetinternet-toegang en ander meer gespesialiseerde dienste.
 
== Soorte nedersettings ==
;Myndorpe:
: Ontstaan naby 'n plek waar minerale ontgin word, soos [[Johannesburg]] (goud), [[Phalaborwa]] (koper), [[Kimberley]] (diamante), [[Welkom]] (goud), [[Thabazimbi]] (ystererts) en [[Witbank]] (steenkool). [[Pelgrimsrus]] is 'n gerestoureerde, historiese myndorpie.
 
;Vakansiedorpe:
: Die plekke het hul bestaan te danke aan pragtige natuurskoon of ontspanningsaktiwiteite wat toeriste lok, soos [[Knysna]], [[WarmbadPlettenbergbaai]], [[Bela-Bela]] en [[Margate]].
 
;Nywerheidstede:
: Ontstaan as gevolg van fabrieke, soos [[Vanderbijlpark]] en [[Sasolburg]].
 
;Hawestede:
: Hawestede bied op- en aflaaipunte vir goedere per skip, soos [[Durban]], [[Kaapstad]] en [[Richardsbaai]].
 
;Handel en vervoer:
: Die dorpe of stede ontstaan langs hoofspoorlyne en paaiegrootpaaie. [[Germiston]] het ontwikkel waar spoorlynespoorweë van die hawens af saamgekom het. [[De Aar]] het ontwikkel waar spoorlyne gekruis het. [[Bitterfontein]] in Namakwaland het ontstaan waar spoorlynespoorweë eindig en waar oorgeskakel moes word van spoorvervoer na padvervoer.
 
;Opvoedkundig:
: Universiteite[[Universiteit]]e en [[skool|skole]] is hier geleë en lok studente en leerkragte, soos [[Stellenbosch]], [[Grahamstad]] en [[Potchefstroom]].
 
== Sien ook ==
89 378

wysigings