Verskil tussen weergawes van "Robert Broom"

173 grepe bygevoeg ,  3 jaar gelede
geen wysigingsopsomming nie
(+ Inligtingskas)
}}
 
Dr. '''Robert Broom''' ([[30 November]] [[1866]], [[Paisley]] – [[6 April]] [[1951]]) was 'n [[Suid-AfrikaanseAfrika]]anse wetenskaplike, dokter en [[paleontoloog]], wie. seSy werk op vroeë, [[soogdieragtige reptiel]]ereptiele en hul plek in die evolusionêre ontwikkeling, virhet aan hom internasionale erkenning besorg het. Hy het selfs meer bekend geword vir sy ontdekkings van die eerste stewige [[Australopithecus|australopithesene]] aapmens-skedel in [[1938]] in die grot vanby [[Kromdraai-fossielterrein|Kromdraai]], 1,6 &nbsp;km vanaf [[Sterkfontein]], en in [[1947]] vir die 2,5 miljoen jaar-oue [[Mev. Ples]].<ref name="HAT Taal-en-feitegids">HAT Taal-en-feitegids, Pearson, Desember 2013, ISBN 978-1-77578-243-8</ref>
 
Toe [[Raymond Dart]] in [[1925]] besef het dat die [[Taung-kind|Taung-skedel]] kenmerke vertoon wat tussen dié van mense[[mens]]e en [[aap|ape]] was, en dus gewys het dat dit 'n vroeë [[Hominied|hominide]] was, het argeologiese instellings sy bewerings geminag. Broom, wat die eerste besoeker was wat die skedel gesien het, het egter 'n stoere ondersteuner van Dart geword en gehelp om sy teorie van [[Afrika]] as die bakermat van die mensdom te bewys deur sy ontdekking van 'n aantal australopithesene oorblyfsels.
 
Hy is in [[1920]] 'n genoot van die [[Royal Society]] van [[Londen]] gemaak, het 'n Royal Medalje ([[1928]]) ontvang, asook verskeie eredoktorate van oorsese en [[Suid-Afrika]]anse universiteite. Hy was die ontvanger van medaljes van die [[Nasionale Akademie van Wetenskappe van Washington]] en die [[Geologiese Vereniging van Londen]]. Die Unieregering het 'n bronsborsbeeld in die ingang van die [[Transvaal Museum]] opgerig wat op 31 Oktober [[1949]] deur genl. [[Jan Smuts]] in sy teenwoordigheid onthul is.
 
Presies 100 jaar na sy geboorte is die Robert Broom Museum by [[Sterkfontein]] geopen. By die ingang van die Sterkfontein grotte staan 'n borsbeeld van Broom met 'n replika van die sogenaamde mev. Ples, die amper perfek behoude volwasse [[Australopithecus africanus]]-skedel, wat hy in 1947 by Sterkfontein gekry het.
 
== Lewensgeskiedenis ==
Robert Broom is in [[1866]] in Paisley, [[Skotland]] gebore as die seun van [[John Broom]] en sy vrou, [[Agnes Hunter Shearer]]. Hy het sy mediese studies by [[Glasgow Universiteit]] voltooi en as intern by Glasgow Kraaminrigting gewerk.
 
Hy het groot geword te midde die opgewondenheid van die Darwinistiese polemiek en het sy mediese praktyk bloot gebruik as 'n inkomste terwyl hy op soek was na feite wat verband hou met evolusie verband hou. In [[1892]] het hy na [[Australië]] vertrek om primitiewe lewende soogdiere te bestudeer, maar na sy huwelik met [[Mary Baird Baillie]] het hy in [[1896]] na [[Brittanje]] teruggekeer. Die volgende jaar het hy na Suid-Afrika vertrek aangesien die versamelings deur [[Andrew Geddes Bain]] en later deur prof [[H.G. Seeley]] getoon het dat die soogdieragtige reptiele van die [[Karoo]] meer lig op [[evolusie]] sou werp.
 
As 'n entoesiastiese [[fossieljagter]], het hy hom in [[1900]] byin [[Pearston]] gevestig, maar die [[Tweede Vryheidsoorlog]] (1899 - 19021899–1902) was ongunstig vir 'n mediese praktyk en fossieljag en daarom het hy professor van [[dierkunde]] en [[geologie]] by die Victoria Kollege (nou die [[Universiteit van Stellenbosch]]) geword. Gedurende sy ses jaar vanaf [[1903]], het hy ongeveer 'n derde van die 300 referate en monografieë geskryf wat hy deur die eerste helfte van die eeu gepubliseer het. Dit het gehandel oor elke soogdieragtige reptiel wat hy en ander in Suid-Afrika ingesamel het.
 
Sy Croonian Lesings-lesings aan die Royal Vereniging van Londen oor die oorsprong van soogdiere in [[1913]] het getoon dat hierdie groot groep fossielreptiele wat baie amper verwant is, feitlik die hele denkbare anatomiese gaping tussen die vroegste oerreptiele en die vroegste soogdiere volgestaan het. Hy het volgehou met fossielreptielstudies toe hy distriksgeneesheer by [[Douglas, Noord-Kaap|Douglas]] was (1916-171916–17) en later by [[Bothaville]] (OVS) en [[Leeudoringstad]] (Tvl) gepraktiseer het tot die regering in [[1934]] 'n spesiale pos vir hom by die Transvaal Museum, in Pretoria geskep het.
 
In [[1936]], op die ouderdom van 70, naby [[Krugersdorp]] en daarna by Kromdraai en [[Swartkrans]] ook aan die [[Witwatersrand]], het hy fossieloorblyfsels van honderde australopitesene wesens gevind wat nou, saam met [[Australopithecus]], algemeen erken word as die mees primitiewe mens bekend. Hierdie ontdekkings, asook die werk wat deur die Leakeys in [[Oos-Afrika]] gedoen is, het gehelp om Europese en Noord-Amerikaanse wetenskaplikes te oortuig dat die oorsprong van die mens inderdaad in Afrika gevind kon word. Met Schepers en later Robinson se hulp het Broom uitstekende boeke oor die fossielaapmense van Suid-Afrika gepubliseer.
 
Robert Broom is op [[6 April]] [[1951]] in Pretoria oorlede. [[Jan Smuts]] se opmerking in [[1948]] het die waarde van Broom se bydrae tot paleontologie in Suid-Afrika opgesom: "''Elke Suid-Afrikaanse wetenskaplike voel meer trots deur Robert Broom. Elke Suid-Afrikaner voel belangriker deur sy toedoen.''"
 
== Bronne ==
* [[Eric Rosenthal|Rosenthal, Eric]]. (1966). Southern African Dictionary of National Biography. London: Frederick Warne & Co. bls. 45.
{{Verwysings}}
 
{{DEFAULTSORT:Broom, Robert}}