Verskil tussen weergawes van "Kladistiek"

6 grepe bygevoeg ,  3 jaar gelede
geen wysigingsopsomming nie
k (→‎Verwysings: Link GA is now handled by Wikidata, removed: {{Link GA|uk}} using AWB (10861))
'''Kladistiek''' of '''kladisme''' (van die [[Grieks]]e κλάδος ''klados'', "tak")<ref name="OnlineEtDict">{{cite web|title=clade|url=http://www.etymonline.com/index.php?allowed_in_frame=0&search=clade&searchmode=none|publisher=Online Etymology Dictionary}}</ref> is ’n benadering in [[wetenskaplike klassifikasie]] wat wegbeweeg van die tradisionele [[taksonomie]]se klassifikasie. Dit gebruik ’n stelsel waarin organismes saam gegroepeer word gebaseer op of hulle een of meer gedeelde unieke eienskappe het wat kom van die groep se [[laaste gemeenskaplike voorsaat]] en wat nie teenwoordig is in vroeëre voorsate nie. Die lede van een groep het dus vermoedelik ’n gemeenskaplike geskiedenis en word beskou as nader verwant.<ref name=ce>Columbia Encyclopedia</ref><ref name=ucmp>{{cite web|url=http://www.ucmp.berkeley.edu/clad/clad1.html |title=Introduction to Cladistics |publisher=Ucmp.berkeley.edu |accessdate=2014-01-06}}</ref><ref name=ode>Oxford Dictionary of English</ref><ref name=oed>Oxford English Dictionary</ref>
 
Die oorspronklike metodes wat in kladistiese ontledings gebruik word, en die skool van kladistiek wat daarop gevolg het, spruit uit die werk van die [[Duitsland|Duitse]] [[entomoloog]] Willi Hennig, wat daarna verwys het as '''filogeniese sistematiek''' (dit was ook die titel van sy 1966-boek). Die terme "kladistiek" en "klade" is deur ander wetenskaplikes gewild gemaak.
 
== Verskille ==
[[Lêer:Monophyly,_paraphyly paraphyly,_polyphyly polyphyly.png|thumbduimnael|’n Kladogram van [[Primaat|primate]] wat ’n monofiletiese takson (’n klade: in geel) aandui, asook ’n parafiletiese takson (in blou, insluitende die rooi kol) en ’n polofiletiese takson (in rooi).]]
Kladistiek verskil van taksonomiese klassifikasies deurdat slegs [[monofileties]]e groepe gebruik word – dit is groepe wat alle [[spesie]]s bevat wat afstam van ’n bepaalde voorsaat plus die voorsaat self (sogenaamde [[klade]]s). Nie [[parafileties]]e of [[polifileties]]e groepe is in ’n kladistiese klassifikasie teenwoordig nie. Eersgenoemde is groepe wat wel die laaste gemeenskaplike voorsaat bevat, maar nie alle afstammelinge nie. Laasgenoemde is groepe wat die meeste afstammelinge van die voorsaat bevat, maar nie die voorsaat self nie.
 
== Ander gebruike ==
Die tegnieke van kladistiek, en soms die terminologie, word ook suksesvol in ander dissiplines toegepas, soos om die verwantskappe te bepaal tussen die manuskripte van ''[[The Canterbury Tales]]'' wat bewaar gebly het,<ref>{{cite web| title=Canterbury Tales Project |url=http://www.canterburytalesproject.org|accessdate=4 Julie 2009}}</ref> of tussen die 53 manuskripte van die Sanskrit ''Charaka Samhita''.<ref>Maas, Philipp (2010), ''Computer Aided Stemmatics — the Case of Fifty-Two Text Versions of Carakasaṃhitā Vimānasthāna 8.67-157'', in Jürgen, Hanneder; Maas, Philipp, "Text Genealogy, Textual Criticism and Editorial Technique", ''Wiener Zeitschrift für die Kunde Südasiens'' (Wene: Austrian Academy of Sciences), 52-53: 63–120, doi:10.1553/wzks2009-2010s63</ref>
 
== Verwysings ==