Verskil tussen weergawes van "Boheme"

4 grepe bygevoeg ,  2 jaar gelede
k
k
Etiket: 2017-bronwysiging
Etiket: 2017-bronwysiging
Die doedelsak of sakpyp, wat tans hoofsaaklik met Keltiese gebiede of die Balkanskiereiland (die [[Bulgarye|Bulgaarse]] ''gajda'') verbind word, het sy oorsprong in die Mediterreense wêreld waar dié instrument reeds omstreeks 1000 v.C. gespeel is. Waarskynlik het Romeinse soldate dit op hul veldtogte na ander gebiede in Europa geneem waar verskillende plaaslike variante daarvan ontwikkel het, soos die [[Spanje|Spaanse]] ''gaita'', die Duitse ''Hümmelchen'' of die Boheemse bok. Die Tsjeggiese woord vir doedelsak, ''dudy'' ('n vroulike meervoudsvorm), het sy wortel in die [[Ou Kerkslawies]]e woordstam ''dud-'' "blaas". Hiervan afgelei is die Duitse en [[Afrikaans]]e terme ''Dudelsack'' en doedelsak.
 
Die Duitse komponis Michael Praetorius (1571–1621) verwys in sy musiekwetenskaplike werk ''Syntagma musicum'' na 'n sakpyp wat as ''Großer Bock'' ("Groot bok") bekend gestaan het en van die kenmerkende horings voorsien is. Die bok (die naam is afgelei van die blaaspyp wat soos die kop van 'n bok lyk, maar kan ook verwys na die materiaal wat vir die lugsak gebruik is, naamlik bokvel) is nog tot in die 19de eeu in dele van Sentraal-Europa gespeel.
 
Vandag is dit hoofsaaklik beperk tot Tsjeggië en word hier veral in Suid-Boheme, terwyl verwante doedelsakke onder meer in dele van Slowakye, Pole, Hongarye, [[Kroasië]] en [[Sorbe]] in die Duitse Lausitzstreek aangetref word. Duitssprekende bokmusikante het die instrument na [[Nieu-Seeland]] saamgeneem waar dit nog tot in die 1990's deur nakomelinge van immigrante in die Boheemse nedersetting Puhoi gespeel is.<ref>[http://www.puhoihistoricalsociety.org.nz/together.html ''Puhoi Historical Society: Togetherness. Besoek op 28 Junie 2017'']</ref> Die tradisie word daar voortgesit deur Engelssprekende Nieu-Seelanders, terwyl die bok-doedelsak intussen ook in Beiere en Oostenryk weer gewild geraak het.