Verskil tussen weergawes van "Pierre Bourdieu"

1 967 grepe bygevoeg ,  1 jaar gelede
+ Inligtingskas & Commons
(+ Inligtingskas & Commons)
{{Inligtingskas Wetenskaplike
[[Lêer:Pierre Bourdieu, painted portrait DDC 8931 (cropped).jpg|duimnael|Pierre Bourdieu ]]
| naam = Pierre Bourdieu
'''Pierre Bourdieu''' (Denguin, [[1 Augustus]] [[1930]] - [[Parys]], [[23 Januarie]] [[2002]]) was 'n [[Franse]] [[sosioloog]]. In sy eie land was hy 'n leidende linkse intellektueel, maar buite [[Frankryk]] was hy hoofsaaklik as sosiale wetenskaplike bekend. Weens sy ''magnum opus'' ''La distinction'' van 1979 word hy beskou as een van die groot sosioloë van die [[twintigste eeu]].
[[Lêer:| beeld = Pierre Bourdieu, painted portrait DDC 8931 (cropped).jpg|duimnael|Pierre Bourdieu ]]
| breedte = 220
| beeldbeskrywing =
| beeldonderskrif =
| geboortenaam =
| geboortedatum = {{Geboortedatum|1930|8|1}}
| geboorteplek = Denguin, [[Frankryk]]
| sterftedatum = {{Sterfdatum en ouderdom|1930|8|1|2002|1|23}}
| sterfteplek = [[Parys]], Frankryk
| plek van graf =
| blyplek =
| burgerskap =
| nasionaliteit = {{vlagland|Frankryk}}
| vakgebied = Sosiologie, krag
| werkplek = École pratique des hautes études (voor 1975)<br />École des hautes études en sciences sociales (na 1975)<br />Collège de France
| alma mater = École Normale Supérieure, Universiteit van Paris
| doktorale promotor =
| akademiese adviseurs =
| doktorale studente =
| ander studente =
| bekend vir = Kulturele hoofstad, veld, Habitus, Doxa, sosiale illusie, efleksiwiteit, sosiale kapitaal, simboliese kapitaal, simboliese geweld, praktykteorie
| beïnvloed deur = [[Gaston Bachelard]], [[Karl Marx]], [[Max Weber]], [[Georges Canguilhem]], [[Émile Durkheim]], [[Norbert Elias]], [[Edmund Husserl]], [[Jean-Paul Sartre]], [[Maurice Merleau-Ponty]], [[Blaise Pascal]], [[Raymond Aron]], [[Marcel Mauss]], [[Louis Althusser]], [[Erwin Panofsky]], [[Claude Lévi-Strauss]], [[Ludwig Wittgenstein]], [[Henri Gouhier]], [[Michel Foucault]], [[P. F. Strawson]]
| invloed op = [[Loïc Wacquant]], [[Anthony Giddens]], [[Édouard Louis]], [[Antanas Mockus]], [[Didier Eribon]], [[Béatrice Galinon-Mélénec]]
| toekennings =
| handtekening =
| webblad =
| voetnotas =
}}
 
'''Pierre Bourdieu''' (Denguin, [[1 Augustus]] [[1930]] - [[Parys]], [[23 Januarie]] [[2002]]) was 'n [[Franse]] [[sosioloog]]. In sy eie land was hy 'n leidende linkse intellektueel, maar buite [[Frankryk]] was hy hoofsaaklik as sosiale wetenskaplike bekend. Weens sy ''magnum opus'' ''La distinction'' van 1979 word hy beskou as een van die groot sosioloë van die [[twintigste eeu]].
 
== Lewensloop ==
In 1968 stig hy die ondersoeksinstituut ''Centre de Sociologie Européene'' en in 1975 stig hy die tydskrif ''Actes de la recherche en sciences sociales''. In 1982 het hy Raymond Aron as professor in die gesogte ''Collège de France'' geslaag. Hy was nog altyd in die eerste plek betrokke by sosiale ongelykheid, wat waarskynlik te danke is aan sy eie lae afkoms. Benewens die feit dat hy sosioloog geword het, het hy al hoe meer 'n politieke aktivis geword. Hy het teen moderne sosiale demokrate soos Jospin en Blair gedraai, wat in die 1980's en 1990's toenemend neoliberaal geword het. Hierteenoor het hy in Frankryk grootgeword tot net so bekende intellektuele soos byvoorbeeld [[Jean-Paul Sartre]], [[Michel Foucault]] of [[Jacques Derrida]] geword.
 
Toe hy ook op 23 Januarie 2002 onverwags aan [[kanker]] gesterf het, was hy 71 - die koerant ''Le Monde'' en talle televisienuusverslae het hieroor berig. Hy is begrawe by die beroemde Parys-begraafplaas ''[[Père-Lachaise-begraafplaas|Père-Lachaise]]''.
 
== Werk ==
=== Algemeen ===
Bourdieu was een van die min groot sosioloë wat [[teorie]] en [[empirisme]] verbind het. Hy het grootskaalse navorsing gedoen deur beide opnames, in-diepte onderhoude en bronnavorsing en kon die versamelde [[data]] gebruik vir nuwe, diepgaande teorieë.
 
Vir baie was Bourdieu nie 'n maklike skrywer nie. Sy voortdurende drang om alles so akkuraat as moontlik te beskryf deur bysinne en tersydes asook om ook tussen nuanses te onderskei, het soms tot ontoeganklike [[prosa]] gelei.
 
=== Veld, kapitaal en habitus ===
Bourdieu het tydens sy studies in aanraking gekom met die [[eksistensialisme]] van Sartre. In eksistensialisme het die akteurs 'n groot invloed om hul wêreld te skep. Volgens Bourdieu het Sartre nie voldoende rekening gehou met die beperkings wat die sosiale struktuur op akteurs opgelê het nie. Aanvanklik het hy 'n oplossing gevind in die strukturalisme van [[Claude Lévi-Strauss]], maar uiteindelik was dit net so beperkend vir hom, maar aan die ander kant van die struktuur-agentskapsdebat. Hy het die eksistensialisme van Sartre by subjektivisme ingedeel, wat ook die [[fenomenologie]] van Alfred Schütz, die simboliese interaksionisme van Herbert Blumer en die etnometodologie van Harold Garfinkel ingesluit het. Lévi-Strauss het in die kamp van objektivisme geval, met ook die strukturalisme van Ferdinand de Saussure en die strukturele Marxisme.
 
Bourdieu se idees oor veld en habitus is soortgelyk aan die figuurlike sosiologie van Norbert Elias, wat veral in Amsterdam se sosiologie gevind is. Bourdieu het dit nie net van toepassing gemaak op die samelewing as geheel en die klasstruktuur nie, maar ook op 'n verskeidenheid spesifieke velde, soos die akademiese (''Homo academicus'', 1984) en die artistieke veld (''Les règles de l'art'', 1992).
 
=== Reproduksieteorie ===
Uit bogenoemde het Bourdieu afgelei dat die klasstruktuur ditself voortdurend reproduseer. Alhoewel ons in 'n meritokratiese samelewing woon, waar intelligensie en opleiding dus 'n individu se plek in die samelewing moet bepaal, bly dit in werklikheid moeilik om uit die klasstrutuur te beweeg. Aangesien werkers se kinders wat hoër onderwys ontvang, min verstaan van die subtiele gebruike van die hoër kringe en deur hul gebare, hul taalgebruik en so voort vertoon dat hulle nie uit die hoër kringe van kindsbeen kom nie. Dus sal hulle ook nie regtig in hierdie kringe tuishoort nie en sal hulle nooit heeltemal deel sal wees van die boonste laag van die samelewing nie.
 
Hulle het nie die habitus van die huis af geërf nie. Bourdieu, homself is van die laer middelklas in die provinsie afkomstig, lyk in die eerste opsig die uitsondering van die reël te wees, maar hy het ook nooit deel gevoel van die Paryse akademiese wêreld nie.
 
=== Onderskeidsteorie ===
Bourdieu is sy grootste bekendheid te danke aan sy 1979-boek ''La distinction. Critique sociale du jugement'', wat in 1984 in [[Engels]] vertaal is as ''Distinction. A social critique on the judgement of taste''. Hierin het hy die manier waarop die sosiale klasse met mekaar verband hou, uitgewerk deur hul lewenstyl en kulturele voorkeure te bestudeer. 'n Persoon se kulturele voorkeur is nie net 'n persoonlike voorkeur nie, maar in baie gevalle 'n uitdrukking van die groep waaraan hy of sy behoort.
 
Die klasstruktuur word deur Bourdieu beskou as 'n "sosiale ruimte", waarin nie net die hoeveelheid kapitaal wat mense besit 'n rol speel nie (die tradisionele hiërargie), maar ook die samestelling van die kapitaal. Mense met hoofsaaklik ekonomiese kapitaal (bv. in besigheid) het dikwels 'n tradisionele kulturele voorkeur, mense met baie kulturele kapitaal (akademici, kunstenaars) het 'n meer progressiewe (''[[avant-garde]]'') voorkeur. Die pad wat mense gevolg het, speel ook 'n belangrike rol (is hulle bv. sosiale klimmers?), wat dit 'n dinamiese karakter gee.
 
== Kritiek ==
Behalwe vir sy ingewikkelde taal gebruik en sy linkse aktivisme, is Bourdieu ook om ander redes gekritiseer. Sy sosiologie is baie op Frankryk gerig. In ander samelewings as in Frankryk, byvoorbeeld in [[Amerika]] of in [[Nederland]], sal die skeidingslyne tussen die klasse baie minder skerp gedefinieer word. Daar sou baie meer mense wees wat allerhande smaakvoorkeure van die hoë en lae kultuur meng, die sogenaamde 'kulturele omnivore'. Dit selfs in die 1960's die geval, toe Bourdieu sy navorsing gedoen het.
 
Ten slotte het Bourdieu soms empiriese [[data]] te maklik geïnterpreteer, en sommige konsepte, soos veld, word nie altyd baie goed uitgewerk nie.
 
== Geselekteerde bibliografie ==
* 1958 - ''Sociologie de l’Algérie''
* 1970 - ''La reproduction. Éléments pour une théorie du système d'enseignement''
 
* 1979 - ''La distinction. Critique sociale du jugement'' (1984, ''Distinction. A social critique of the judgement of taste'')
• 1970 - ''La reproduction. Éléments pour une théorie du système d'enseignement''
* 1980 - ''Le sens pratique''
 
* 1984 - ''Homo academicus'' (2002, ''Homo academicus'', vert. Patrick Claeys, Freddy Mortier & Jacques Tacq)
• 1979 - ''La distinction. Critique sociale du jugement'' (1984, ''Distinction. A social critique of the judgement of taste'')
* 1989 - ''Opstellen over smaak, habitus en het veldbegrip'', red. Dick Pels
 
* 1992 - ''Les règles de l’art'' (1994, ''De regels van de kunst. Wording en structuur van het literaire veld,'' vert. Rokus Hofstede)
• 1980 - ''Le sens pratique''
* 1992 - ''Réponses: pour une anthropologie réflexive'' (1992, Argumenten. ''Voor een reflexieve maatschappijwetenschap,'' vert. Rokus Hofstede)
 
* 1993 - ''La misère du monde''
• 1984 - ''Homo academicus'' (2002, ''Homo academicus'', vert. Patrick Claeys, Freddy Mortier & Jacques Tacq)
* 1996 - ''Sur la télévision'' (1998, ''Over televisie, gevolgd door In de greep van de journalistiek'', vert. Rokus Hofstede)
 
* 1997 - ''Méditations pascaliennes''
• 1989 - ''Opstellen over smaak, habitus en het veldbegrip'', red. Dick Pels
* 1998 - ''La Domination masculine''
 
* 2002 - ''Ein soziologischer Selbstversuch'' (postuum, vert. van ''Esquisse d'une auto-analyse,'' 2004)
• 1992 - ''Les règles de l’art'' (1994, ''De regels van de kunst. Wording en structuur van het literaire veld,'' vert. Rokus Hofstede)
 
• 1992 - ''Réponses: pour une anthropologie réflexive'' (1992, Argumenten. ''Voor een reflexieve maatschappijwetenschap,'' vert. Rokus Hofstede)
 
• 1993 - ''La misère du monde''
 
• 1996 - ''Sur la télévision'' (1998, ''Over televisie, gevolgd door In de greep van de journalistiek'', vert. Rokus Hofstede)
 
• 1997 - ''Méditations pascaliennes''
 
• 1998 - ''La Domination masculine''
 
• 2002 - ''Ein soziologischer Selbstversuch'' (postuum, vert. van ''Esquisse d'une auto-analyse,'' 2004)
 
== Bron ==
* Hierdie artikel is vertaal vanuit die Nederlandse Wikipedia
 
== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie-inlyn}}
 
{{Kontinentale filosofie}}
{{Normdata}}
 
{{DEFAULTSORT:Bourdieu, Pierre}}
[[Kategorie:Franse filosowe]]