Verskil tussen weergawes van "Dinamika (musiek)"

k
geen wysigingsopsomming nie
k (Klavier - piano)
k
Dinamika is een van die ekspressiewe elemente van musiek. Wanneer dit effektief gebruik word, help dinamika musikante om verskeidenheid en belangstelling in 'n musikale prestasie te behou en kommunikeer 'n bepaalde emosionele toestand of gevoel.
 
Dinamiese merke is altyd relatief.<ref>{{cite web|last1=Thiemel|first1=Matthias|title=Dynamics|url=http://www.oxfordmusiconline.com/subscriber/article/grove/music/08458|website=Grove Music Online (subscriber only access)|publisher=Oxford University Press|accessdate=7 July 2017|ref=Grove Dynamics}}</ref> '''''p''''' dui nooit op 'n presiese vlak van hardheid nie, dit dui bloot aan dat die musiek in 'n gedeelte so gemerk moet word en aansienlik stiller is as '''''f'''''. Daar is baie faktore wat die interpretasie van 'n dinamiese merk beïnvloed. Byvoorbeeld, die middel van 'n musikale frase sal gewoonlik harder gespeel word as die begin of einde om te verseker dat die frase behoorlik gevorm is, selfs waar 'n gedeelte deurlopend '''''p''''' gemerk is. Net so, in multi-deel musiek, sal 'n paar stemme natuurlik harder gespeel word as die ander, byvoorbeeld om klem te lê op die melodie en die baslyn, selfs al is 'n hele gedeelte gemerk op 'n dinamiese vlak. Sommige instrumente is van nature harder as die ander - byvoorbeeld, 'n [[tuba]] wat ''klavierpiano'' speel sal waarskynlik harder wees as 'n [[kitaar]] wat ''fortissimpo'' speel, terwyl 'n hoë toonhoogte instrument soos die piccolo op die boonste registreer kan gewoonlik hard klink, selfs wanneer sy werklike desibel vlak laer is as dié van ander instrumente.
 
Verder beïnvloed 'n dinamiese merk nie noodwendig slegs die hardheid van musiek nie. 'n ''Forte'' gang is gewoonlik nie "dieselfde as 'n ''klavier'' nie, maar harder". 'n Musikant sal dikwels 'n ander benadering gebruik tot die ander aspekte van uitdrukking soos [[Toonkleur|timbre]] of artikulasie om verdere verskille te illustreer. Soms kan dit ook uitbrei na tempo. Dit is belangrik vir 'n kunstenaar om in staat wees om dinamika en tempo onafhanklik te beheer en dus word beginner musikante dikwels opdrag gegee om "nie te versnel net omdat dit harder word nie!". Maar in sekere omstandighede kan 'n dinamiese merk verandering van tempo aandui.
''Sforzando'' (of ''sforzato'', ''forzando'', ''forzato'') dui op 'n kragtige aksent en is afgekort as '''''sf''''', '''''sfz''''' of '''''fz'''''. Daar is dikwels verwarring rondom hierdie merke en of daar enige verskil is in die graad van aksent. Al hierdie dui egter op dieselfde uitdrukking, afhangende van die dinamiese vlak,<ref>{{cite book|last=Gerou|first=Tom|first2=Linda|last2=Lusk|title=Essential Dictionary of Music Notation: The Most Practical and Concise Source for Music Notation|year=1996|publisher=Alfred Music Publishing|location=Van Nuys, CA|isbn=978-0882847306|pages=37–38|url=https://books.google.com/?id=6PELtxxrz_QC&pg=PA38&dq=sf+sfz+fz#v=onepage&q=sf%20sfz%20fz&f=false}}</ref> en die omvang van die ''sforzando'' word suiwer bepaal deur die kunstenaar.
 
Die fortepiano notasie '''''fp''''' dui op 'n ''forte'' onmiddellik gevolg deur die ''klavier''. Daarenteen, is '''''pf'''''  'n afkorting vir ''poco forte'', letterlik "'n bietjie hard" maar (volgens Brahms) betekenis ''met die karakter van forte, maar die klank van die klavier'', al word dit selde gebruik as gevolg van moontlike verwarring met ''[[Dynamics (music)#Words and phrases indicating changes of dynamics|vleuel]]'').<ref>[http://www.jeffreysolow.com/Writings/AnEnigmaticMarkingExplainedVcS.doc An Enigmatic Marking Explained], by Jeffrey Solow, Violoncello Society Newsletter, Spring 2000</ref>
 
=== Uiterste dinamiese merke ===
Terwyl die tipiese verskeidenheid van dinamiese merke van '''''ppp''''' tot '''''fff''''' is, word sommige stukke gebruik met bykomende merke op verdere klem. Uiterste dinamiese merke impliseer 'n reeks van uiterste hardheid, of, alternatiewelik, impliseer dit 'n uiters subtiele onderskeid tussen baie klein verskille van hardheid binne 'n normale omvang. Hierdie tipe van gebruik is die mees algemeenste in die orkestrale werke van die laat 19de-eeu en daarna. Oor die algemeen, is hierdie merke ondersteun deur die orkestrasie van die werk, met swaar forte merke wat harde instrumente tot lewe bring met baie harde instrumente soos koperblasers en perkussie wat gelyktydig speel.
 
'n Vroeë voorbeeld van 'n decrescendo oor 72 balke, van '''''f'''''  tot '''''pppppp''''', is gevind in die vyfde stuk ("Die Indiese") van Walter William Stockhoff ''In die Berge: 7 Indrukke vir Piano'', op. 2 (1914).{{citation needed|date=September 2017|reason=Specific claim about a specific dynamic used in a specific piece of music}} Byvoorbeeld, in Holst se ''The Planets'', word  '''''ffff''''' twee keer in die "Mars" en een keer in "die Moeder", dikwels onderbreek deur orrel.<ref>{{Cite book|url=http://ks.imslp.info/files/imglnks/usimg/5/59/IMSLP05396-Holst_-_THE_PLANETS_-_Suite_for_Large_Orchestra_-_Partitur.pdf|title=The Planets|last=Holst|first=Gustav|publisher=Goodwin & Tabb|year=1921|isbn=|location=London|pages=29, 42, 159|access-date=25 April 2018}}</ref> [[Pjotr Tsjaikofski|Tchaikovsky]] merk 'n bassoon solo  '''''pppppp''''' (6 '''''p'''''s) in sy ''Pathetique'' Simfonie<ref>{{Cite book|url=http://ks.imslp.info/files/imglnks/usimg/b/b5/IMSLP504312-PMLP2511-Tchaikovsky_-_Symphony_No.6_in_B_minor,_Op.74;_TH_30;_CW_27,_'Pathetic'.pdf|title=Fourth, Fifth and Sixth Symphonies in Full Score|last=Tchaikovsky|first=Peter Ilyitch|publisher=Dover Publications|year=1979|isbn=048623861X|location=New York|page=First movement, just before Allegro vivo|nopp=y|oclc=6414366}}</ref> en gebruik '''''ffff''''' in gedeeltes van sy ''1812 Overture''<ref>{{Cite book|url=http://ks.imslp.info/files/imglnks/usimg/f/f1/IMSLP01078-Tchaikovsky_-_1812_Overture.pdf|title=P.I. Tchaikovsky: Complete Collected Works, Vol. 25|last=|first=|publisher=|year=|isbn=|editor-last=Nikolayev|editor-first=Aleksandr|location=|pages=79|access-date=25 April 2018}}</ref> en sy Vyfde Simfonie.<ref>{{Cite book|url=http://ks.imslp.info/files/imglnks/usimg/b/b6/IMSLP504184-PMLP2739-combinepdf_(1).pdf|title=Fourth, Fifth and Sixth Symphonies in Full Score|last=Tchaikovsky|first=Peter Ilyich|date=1979|publisher=Dover Publications|year=|isbn=048623861X|location=New York|pages=18, 65 [on PDF]|oclc=6414366}}</ref> Die bariton gang "''Era la notte''" uit [[Giuseppe Verdi|Verdi]]<nowiki/> se opera ''Otello'' gebruik '''''pppp''''' en dieselfde plek is gemerk met '''''ppp''''' in die volle scoreklankbaan.<ref>(1965). ''[https://books.google.com/books?id=GfIEAAAAMAAJ&q=pensato+webern&dq=pensato+webern&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjr7uunheXUAhVK6YMKHSUjARkQ6AEIRTAG The Musical Times]'', Vol. 106. Novello.</ref> Steane (1971) dui daarop dat sulke merke is in werklikheid 'n sterk herinnering aan minder-as-subtiele sangers om ten minste sag te sing eerder as 'n opdrag aan die sanger eintlik om 'n '''''pppp''''' te probeer sing.{{citation needed|date=June 2017|reason=Claim about a person's use of a specific number of letters in a public domain score.}}
 
 
 
[[Igor Strawinski|Igor Stravinsky]] gebruik '''''ffff''''' aan die einde van die finale van die 1919 ''Firebird Suite''.<ref>{{Cite book|url=http://petruccilibrary.us/scores/Stravinsky_Igor_1971/Stravinsky%20-%20Firebird%20Suite%201919%20(orch.%20score).pdf|title=FIrebird Suite|last=Strawinsky|first=Igor|publisher=Boosey & Hawkes|year=|isbn=|location=New York|pages=80|access-date=25 April 2018}}</ref> [[Sergei Rachmaninoff]] gebruik '''''sffff''''' in sy Prelude in C<span class="music-sharp">&#x266F;</span>, Op. 3 No 2.<ref>{{Cite book|url=http://ks.imslp.info/files/imglnks/usimg/1/1e/IMSLP273032-PMLP05664-Rachmaninoff_Album_Book_1_op.3.pdf|title=Album Book I. Op. 3, Nos. 1–5|last=Rachmaninoff|first=Sergei|publisher=Augener|year=1911|isbn=|editor-last=Thümer|editor-first=Otto Gustav|location=London|pages=5|access-date=25 April 2018}}</ref> [[Gustav Mahler]] gee in die derde beweging van sy Sewende Simfonie, die celli en kontrabasse 'n merk van '''''fffff''''' (5 '''''f'''''s), saam met 'n voetnota wat sê pluk so hard dat die snare die hout slaan'.{{efn|So stark anreißen, daß die Saiten an das Holz anschlagen.}}<ref>{{Cite book|url=http://ks.imslp.info/files/imglnks/usimg/a/a8/IMSLP138638-SIBLEY1802.16651.a3b6-39087009455132score.pdf|title=Symphonie No. 7|last=Mahler|first=Gustav|publisher=Eulenburg|year=1909|isbn=|location=Leipzig|pages=229|access-date=26 April 2018}}</ref> In die ander uiterste, het Carl Nielsen, in die tweede beweging van sy Vyfde Simfonie, gekenmerk deur 'n passage vir houtblasers 'n diminuendo tot '''''ppppp''''' (5 '''''p'''''s).<ref>{{Cite book|url=http://ks.imslp.info/files/imglnks/usimg/3/38/IMSLP92727-PMLP53439-Nielsen-Symph5SCce.pdf|title=Vaerker, Series II, No.5|last=Nielson|first=Carl|publisher=|year=|isbn=|editor-last=Fjeldsøe|editor-first=Michael|location=|pages=128|access-date=26 April 2018}}</ref> György Ligeti gebruik uiterste dinamika in sy Klavier Études: Etude No. 9 (''Vertige'') eindig met 'n diminuendo tot '''''pppppppp''''' (8 '''''p'''''s),<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=YI-TWpEgGTM|title=György Ligeti - Études for Piano (Book 2), No. 9 [3/9]|last=|first=|date=|website=[[YouTube]]|archive-url=|archive-date=|dead-url=|access-date=26 April 2018|time=3:34}}</ref> terwyl Etude No. 13 (''L'Escalier du diable in'') 'n gedeelte gemerk '''''ffffff''''' (6 '''''f'''''s) bevat wat vorder tot 'n '''''ffffffff''''' (8 '''''f'''''s).<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=Q6LmG9myHxA|title=György Ligeti - Études for Piano (Book 2), No. 13 [7/9]|last=|first=|date=|website=[[YouTube]]|archive-url=|archive-date=|dead-url=|access-date=26 April 2018|time=5:12–5:14}}</ref>
Die feit dat die klavesimbel slegs "terras" dinamika (óf hard of sag, maar nie tussen-in) kon speel en die feit dat komponiste van die tydperk nie gradering van die dinamika in hul klankbaan gemerk het nie, het gelei tot die "ietwat misleidende voorstel dat barok-dinamika terras dinamika' is," skryf Robert Donington.<ref>Donington, Robert: ''Baroque Music'' (1982) WW Norton, 1982. {{ISBN|0-393-30052-8}}. Page 32.</ref> In werklikheid wissel barok musikante voortdurend dinamika. "Lig en skaduwee moet voortdurend introduced bekendgestel word ... deur die aanhoudende wisseling van hard en sag," skryf Johann Joachim Quantz in 1752.<ref>Donington, Robert: ''Baroque Music'' (1982) WW Norton, 1982. {{ISBN|0-393-30052-8}}. Page 33.</ref> In byvoeging tot hierdie, word die klavesimbel in werklikheid harder of sagter, afhangende van die dikte van die musikale tekstuur (vier note is harder as twee). Dit het komponiste soos Bach toegelaat om dinamika direk in hul komposisies in te bou, sonder die behoefte vir notasie.
 
In die Romantiese tydperk, het komponiste grootliks die woordeskat vir die beskrywing van dinamiese veranderinge in hul tellings uitgebrei. Waar Haydn en Mozart ses vlakke ('''''pp''''' tot '''''ff''''') vermeld, het Beethoven '''''ppp''''' en '''''fff'''''  gebruik (laasgenoemde minder gereeld), en Brahms het 'n verskeidenheid van terme gebruik om die dinamika wat hy wou hê, te beskryf.  In die stadige beweging van die trio vir viool, horing en klavier (Opus 40), gebruik hy die uitdrukking '''''ppp''''', ''molto klavier'', en ''kwasi niente'' om verskillende eienskappe van stil uit te druk. Baie Romantikusse en latere komponiste het ''più '''p''''' en ''più '''f''''' bygevoeg, en 'n totaal van tien vlakke tussen '''''ppp''''' en '''''fff''''' gemaak.
 
Die bekendstelling van die moderne opname tegnieke verskaf alternatiewe maniere om die dinamika van musiek te beheer. Dinamiese omvang kompressie word gebruik die dinamiese omvang van 'n opname, of 'n enkele instrument te beheer. Dit kan hardheid variasies beïnvloed, beide op die mikro-<ref>{{Cite book|title=Mastering Audio|last=Katz|first=Robert|publisher=|year=2002|isbn=0-240-80545-3|location=Amsterdam: Boston|pages=109}}</ref> en makro skaal.<ref>{{Cite news|url=https://www.soundonsound.com/sound-advice/dynamic-range-loudness-war|title='Dynamic Range' & The Loudness War|last=Deruty|first=Emmanuel|date=September 2011|work=Sound on Sound|access-date=2018-01-16|archive-url=|archive-date=|dead-url=}}</ref> In baie kontekste, is die betekenis van die term ''dinamika'' dus nie onmiddellik duidelik nie. Om te onderskei tussen die verskillende aspekte van dinamika, word die term ''uitvoerende dinamika'' gebruik om te verwys na aspekte van musiek dinamika wat beheer word uitsluitlik deur die kunstenaar.<ref>{{Cite journal|last=Elowsson|first=Anders|last2=Friberg|first2=Anders|date=|title=Predicting the perception of performed dynamics in music audio with ensemble learning|url=http://www.speech.kth.se/prod/publications/files/4106.pdf|journal=The Acoustical Society of America|volume=141 |issue=3|pages=2224–2242|via=}}</ref>
12

wysigings