Republiek Venesië: Verskil tussen weergawes

Content deleted Content added
Voyageur (besprekings | bydraes)
Etiket: 2017-bronwysiging
Voyageur (besprekings | bydraes)
Etiket: 2017-bronwysiging
Lyn 136:
Die Republiek Venesië was nie net die prototipe van 'n seemoondheid nie, maar ook dié van 'n oligargiese adelsrepubliek wat in sy spesifiek Venesiaanse vorm in die 12de en 13de eeu gevestig is. Die uitvoerende gesag was in hande van 'n klein bolaag van welvarende kooplui, die sogenaamde ''nobili'', wat in die Venesiaanse parlement, die Groot Raad, verteenwoordig is en die doge (as tydelike staats- en regeringshoof), die ministers en ander ampsdraers verkies het. Watter adellike families tot die Groot Raad toegelaat is, is in 1297 in die sogenaamde Goue Boek vasgeskryf. Die ''nobili'' het net sowat drie persent van die Venesiaanse bevolking verteenwoordig.
 
Aan die Klein Raad met ses lede - een elk uit die ses ''sestieri'' of stadskwartiere - is raadgewende funksies opgedra as die doge se kabinet. Die Seerepubliek se handels- en buitelandse beleid is deur die Venesiaanse Senaat bepaal, terwyl die Raad van Veertig die regspraak behartig het. Oor die loop van tyd is nuwe instellings geskep soos die Raad van Tien wat verantwoordelik was vir die bewaring van binnelandse veiligheid - 'n taak wat met 'n gesofistikeerde netwerk van spioene bewerkstellig is. Soms word na die Republiek Venesië derhalwe verwys as 'n polisiestaat.
 
Kenmerkend was die toenemende verdeling van bevoegdhede en funksies tussen grondwetlike liggame om oormatige magskonsentrasie en -misbruik te verhoed. So kon alle ampte - behalwe dié van doge - net tydelik beklee word. Selfs die doge as staatshoof was aan sekere beperkinge onderworpe. So was hy nie gemagtig om briewe, wat aan hom gerig is, alleen sonder toesig te open nie en kon sy familie ook ná sy dood vir enige ampsoortreding gestraf word. Vir die duur van sy ampstermyn was sy seuns uitgesluit uit enige amp of posisie van gesag. Venesiaanse doges is deur die Italiaanse meesterdigter Petrarca (1304−1374) treffend beskryf as "slawe van die Republiek aan wie sekere ere toegeken word".