Verskil tussen weergawes van "Sergiu Celibidache"

'''Sergiu Celibidache''' ([[Roemenië]], [[11 Julie]] [[1912]] - [[Parys]], [[14 Augustus]] [[1996]]) was 'n [[Roemenië|Roemeense]] dirigent.
== Lewe en werk ==
Celibidache heet eintlik Celibidachi; sy vannaam het sy bekende vorm gekry as gevolg van 'n fout van 'n regeringsbeampte. Hy het eers in [[Boekarest]] en [[Parys]] gestudeer en daarna musiek, [[wiskunde]] en [[filosofie]] in [[Berlyn]] studeer. Celibidache het 'n proefskrif oor Josquin Desprez geskryf. As jong musikant het hy egter min kanse ontvang om te dirigeer, welke hom egter meer tyd gegun het om homself in musiekteorie te verdiep.
 
In 1945 blyk hy in die bevryde Berlyn, na die onverwagte sterfte van Leo Borchard, feitlik die enige aanwesige dirigent te wees om die Berliner Philharmoniker te lei vir soverre Wilhelm Furtwängler dié orkes nie kon dirigeer nie. Celibidache funksioneer dus tot 1952 amptelik as dirigent 'ad interim'. Toe Furtwängler in 1954 gesterf het, het die [[Berliner Philharmoniker]] egter nie vir Celibidache aangestel nie, maar eerder vir [[Herbert von Karajan]] as hoof-dirigent aangestel, deels omdat Karajan graag plaatopnames gemaak het, welke Celibidache fel teen was. Dit het 'n breuk met die orkes veroorsaak, wat daartoe gelei het dat Celibidache net nog een keer in sy lewe (in 1992) die orkes gedirigeer het. Vanaf 1952 het hy wêreldwyd saam met vele orkeste gewerk, van [[Venezuela]] tot [[Swede]], en verder in Parys en [[Stuttgart]].<ref>Annemarie Kleinert: ''Berliner Philharmoniker von Karajan bis Rattle''. Jaron, Berlin 2005, p. 1–189. ISBN 3-89773-131-2; ([http://www.physik.fu-berlin.de/~kleinert/kleinerta/pubengl.html#b5 online])</ref><ref>Klaus Lang: ''"Lieber Herr Celibidache…". Wilhelm Furtwängler und sein Statthalter. Ein Philharmonischer Konflikt in der Berliner Nachkriegszeit''. M&T Edition Musik & Theater, Zürich, 1994, ISBN 3-7265-6016-5</ref>
Hy het 'n reputasie gehad dat hy 'n moeilike persoon was om mee oor die weg te kom. As perfeksionis eis hy telkens dat repetitisies aanhoudend gedoen word. Sy tydperk by die Müncher Philharmoniker was gekenmerk deur langdurige konflikte. 'n Geskil met 'n tromboonspeler wat gelyke behandeling geëis het, omrede Celibidache van mening was dat 'n vrou nie die solotromboonspeler behoort te wees nie, het twaalf jaar geduur voordat 'n regter haar gelyk gegee het.<ref>Monique Buzzarté: ''"We Need a Man for Solo Trombone": Abbie Conant's Story''. IAWM Journal (International Alliance for Women in Music), februari 1996, bl. 8–11.</ref>
 
Celibidache se afkeer van klankopnames kom voort uit sy opvatting dat die belewenis van musiek 'n transendente ervaring is, wat slegs tot sy reg kan kom tydens 'n lewendige uitvoering. Sodoende het daar eers na Celibidache se dood gemagtigde konsertuitvoerings verskyn. Sy groot liefde vir en kennis van musiek, staan egter uit bo alle twyfel, maar tog het hy nie teruggestaan daarvoor om met karakteristieke heftigheid in 'n [[partituur]] in te gryp waar hy dit nodig geag het nie. Sy reuse ervaring en sy musiekteoretiese insigte dra hy oor tydens sy meestersklasse. Opvallend hiervan was sy praktyk om studente kamermusiek te laat speel om so hul gevoel vir ensemblespel te verskerp en die besef van die belang daarvan by hulle tuis te bring .<ref>Toe 'n musiekjoernalis aan Celibidache se eggenote, Ioana Procopie Dimitrescu, vra waarom sy concertopnames nie uitgebring is nie, hetis sy geantwoord met: "U moet maar wag totdat ek 'n weduwee is".</ref>
 
Veral deur sy interpretasies, maar ook deur sy [[Zen]] gebaseerde lewensopvatting en sy afkeer van dit wat in sy oë 'n te kommersieelkommersiëel ingestelde musiekbedryf was, het Celibidache in die laaste dekades van sy lewe 'n kultstatus onder musiekliefhebbers verkry.
 
== Literatuur ==
11 036

wysigings