Verskil tussen weergawes van "Oranje, Blanje, Blou"

k
Bygewerk
k (Hersien)
k (Bygewerk)
| Ander_byname =
| Gebruik = 111110
| Simbool = {{FIAV|111110}} {{FIAV|historical}}
| Verhouding = 2:3
| Goedgekeur_op = [[31 Mei]] [[1928]]
| Ander_byname2 =
| Gebruik2 = 000001
| Simbool2 = {{FIAV|historical}}
| Verhouding2 = 1:2
| Goedgekeur_op2=
Die vlag se ontwerp is in 1928 deur die [[Parlement van Suid-Afrika|Parlement]] onder die eerste [[Afrikaners|Afrikanermeerderheidsregering]] goedgekeur. In 1948 het die [[Nasionale Party]] ná hul [[Suid-Afrikaanse algemene verkiesing van 1948|oorwinning in die algemene verkiesing]] tevergeefs gepoog om die vlagontwerp te verander om die vlag, wat hulle die “bloedvlek” (die vlag van die Verenigde Koninkryk) genoem het, te verwyder.<ref name=dickens>{{en}} {{cite web |url=https://samilhistory.com/2017/03/15/the-inconvenient-and-unknown-history-of-south-africas-national-flags/ |title=The inconvenient and unknown history of South Africa’s national flags |work=The Observation Post |author=Peter Dickens |date=15 Maart 2017 |accessdate=21 September 2020}}</ref> Ná republiekwording in 1961 is dit as die nasionale vlag behou, ten spyte van die feit dat Suid-Afrika die [[Britse Statebond]] verlaat het. In 1968 het die eerste minister [[John Vorster]] voorgestel dat Suid-Afrika vir die tiende herdenking van Republiekwording in 1971 ’n nuwe vlag aanneem.<ref name="GH68" /> Vorster se idee het egter geen ondersteuning in die [[Volksraad van Suid-Afrika|Volksraad]] gekry nie en die vlag is nooit verander nie. Vervolgens is die vlag ook gedurende die [[apartheid]]sera gebruik en word dit derhalwe die “Apartheidsvlag” genoem.<ref name="gaffe" /><ref name="dickens" /> Met die oorgangsgrondwet en die [[onderhandelinge om apartheid te beëindig]] is dit in 1994 deur die huidige [[vlag van Suid-Afrika]] vervang.
 
Ná sy verwydering in 1994 bly die vlag van 1928 in Suid-Afrika omstrede, aangesien sommige mense dit as “histories” en ’n simbool van die Afrikanererfenis beskou, terwyl ander dit as ’n simbool van apartheid en “[[Baasskap|wit oorheersing]]” beskou. In 2019 het die Gelykheidshof beslis dat openbare vertoning van die vlag as haatspraak geklassifiseer sou word, hoewel uitsonderings toegelaat sou word vir “gevalle van joernalistieke, akademiese en artistieke uitdrukking”.<ref name="SA">{{en}} {{cite web |url=https://www.thesouthafrican.com/news/why-apartheid-flag-banned-south-africa-hate-speech/ |title=It’s now 'illegal' to display the apartheid flag in South Africa |work=The South African |author=Tom Head |date=21 Augustus 2019 |accessdate=21 September 2020}}</ref>
 
== Goedkeuring ==
== Teenkanting ==
[[Lêer:Flag of South Africa.svg|duimnael|{{FIAV|111110}}{{FIAV|normal}} Die Suid-Afrikaanse vlag sedert 1994]]
Ondanks die vlag se oorsprong en sy goedkeuring 20 jaar voordat die Nasionale Party aan bewind gekom het, word die vlag veral met die apartheidsera geassosieer. Bewegings soos die [[Black Sash]]<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.photius.com/countries/south_africa/society/south_africa_society_women_and_apartheid.html |title=South Africa Women and Apartheid |publisher=Photius.com |accessdate=21 September 2020}}</ref> en [[Umkhonto we Sizwe]]<ref name=prot /> het teen die vlag met hul eie simbole protes aangeteken. Die vlag is dikwels van openbare vlagpale verwyder en met die verbanne ANC-vlag vervang.<ref name=prot>{{en}} {{cite book |firstauthor=Gail |last=M. Gerhart, Clive L. Glaser |title=From Protest to Challenge: A Documentary History of African Politics in South Africa, 1882–1990. Vol. 6, Challenge and victory, 1980–1990 |publisher=Indiana University Press |location=Bloomington IND |year=2010 |isbn=0-253-35422-6 |pages=516}}</ref> Die vlag is ook tydens anti-apartheidsproteste in die openbaar verbrand,<ref>{{en}} {{cite news |url=http://tech.mit.edu/V105/N15/rally.15n.html |title=Police arrest nine in protest march |first=Craig |last=Jungwirth |newspaper=The Tech |date=5 April 1985 |accessdate=21 September 2020}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.gettyimages.de/detail/nachrichtenfoto/african-national-congress-supporters-set-a-south-nachrichtenfoto/167948014#/african-national-congress-supporters-set-a-south-african-flag-on-fire-picture-id167948014 |title=African National Congress (ANC) supporters set a South African flag on fire 14 April 1993 during a commemoration service for South African Communist Party (SACP) chief Chris Hani |publisher=Getty Images |date=14 April 1993 |accessdate=21 September 2020}}</ref> die uiterste teken van disrespek wat ’n vlag kan toeval.
 
Nadat [[Frederik Willem de Klerk]] in 1989 staatspresident geword het, het hy onmiddellik die ANC ontban en op 11 Februarie 1990 hul leier [[Nelson Mandela]] uit die tronk vrygelaat. De Klerk het met Mandela se ANC en ander organisasies [[onderhandelinge om apartheid te beëindig]] begin. Een van die ANC se voorwaardes was dat die vlag se openbare gebruik geleidelik afneem, aangesien baie swart Suid-Afrikaners dit met apartheid en [[Afrikanernasionalisme]] verbind.<ref>{{en}} {{cite book |firstauthor=Sakhela |last=Buhlungu |title=State of the Nation: South Africa 2007 |publisher=A&CHSRC BlackPress |location=Kaapstad |year=19972007 |isbn=978-0-71857969-00722166-56 |pagepages=414}}</ref><ref>{{de}} {{cite book |author=Allister Sparks |title=Morgen ist ein anderes Land. Südafrikas geheime Revolution |publisher=Berlin Verlag |location=Berlyn |year=1995 |isbn=978-3-8270-0151-1 |pages=175–187}}</ref>
 
Die onderhandelinge het gelei tot die [[Suid-Afrikaanse referendum van 1992]] waarin stemgeregtigdes die beëindiging van apartheid ondersteun het. Dié referendum het daartoe gelei dat die [[Wêreldrugby|Internasionale Rugbyraad]] die [[Springbokke]] toegelaat het om weer toetswedstryde te speel. Die ANC het hiermee saamgestem onder die voorwaarde dat die destydse Suid-Afrikaanse vlag nie gebruik word nie. Voor die “terugkeertoets” teen die [[All Blacks]] het die [[Konserwatiewe Party]] aan die grootliks blanke gehoor baie vlae as ’n simbool van weerstand teen die ANC uitgedeel.<ref>{{en}} {{cite book |firstauthor=David Ross |last=Black, John Nauright |title=Rugby and the South African Nation |publisher=Manchester University Press |location=Manchester |year=1998 |isbn=0-7190-4932-6 |pages=115}}</ref> Tydens die [[Olimpiese Somerspele 1992]] in [[Barcelona]] het die Suid-Afrikaanse span onder ’n spesiaal ontwerpe vlag van die [[Suid-Afrikaanse Sportkonfederasie en Olimpiese Komitee]] deelgeneem, alhoewel blanke Suid-Afrikaanse toeskouers die destydse nasionale vlag gebruik het, ondanks pogings van amptenare om hulle te stop.<ref>{{en}} {{cite book |first=James |last=Larson |url=https://books.google.de/books?id=U_u73VtZcJIC&pg=PA228&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false |title=Television in the Olympics |isbn=0-86196-538-8 |year=1995 |page=228}}</ref> Tydens die [[Krieketwêreldbeker 1992]], die eerste vir die [[Proteas]] en Suid-Afrika se eerste deelname aan ’n internasionale toernooi ná die einde van die sportboikot, het hulle nog onder die ou Suid-Afrikaanse vlag deelgeneem.
 
In 1994 het die Suid-Afrikaanse staatsheraldikus, [[Frederick Brownell]], opdrag gekry om ’n nuwe vlag vir Suid-Afrika te ontwerp om die ou vlag voor die [[Suid-Afrikaanse algemene verkiesing van 1994|eerste algemene verkiesing]] na apartheid te vervang. Hy het ’n nuwe vlag vir Suid-Afrika ontwerp met ’n kombinasie van die ou vlag en die kleure van die ANC-vlag.<ref name=brown /> Die nuwe vlagontwerp is deur beide De Klerk en Mandela persoonlik goedgekeur voordat dit op 15 Maart 1994 uiteindelik deur die Uitvoerende Oorgangsraad goedgekeur is.
 
De Klerk het op 20 April 1994, sewe dae voor die Suid-Afrikaanse algemene verkiesing op 27 April 1994, in die openbaar aangekondig dat die ou vlag vervang sou word.<ref name=brown>{{en}} {{cite news |url=https://www.bbc.com/news/magazine-27155475 |title=Fred Brownell: The man who made South Africa's flag |work=[[BBC]] |date=27 April 2014 |accessdate=21 September 2020}}</ref> Toe die ou vlag vir die laaste keer by die Parlementsgebou in Kaapstad gestryk is, het die toeskouers met die verwydering goedkeurend geskreeu: “Af, af!”.<ref>{{en}} {{cite journal |url=https://www.highbeam.com/doc/1P2-4226057.html |title=Unity Flag Shows Its Colors |date=27 April 1994 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180919062050/https://www.highbeam.com/doc/1P2-4226057.html |url-status=dead |archive-date=19 September 2018}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=Sed-dqbZgkc |title=Raising of the New South African Flag |last=Antonio Coppola |date=24 Mei 2018 |accessdate=21 September 2020 |via=[[YouTube]]}}</ref>
 
== Ná 1994 ==
 
== Verdere leesstof ==
* {{en}} {{cite book |last=Gerhart|firstauthor=Gail M. Gerhart, Clive L. Glaser |title=From Protest to Challenge: A Documentary History of African Politics in South Africa, 1882–1990. Vol. 6, Challenge and victory, 1980–1990 |publisher=Indiana University Press |location=Bloomington, IndianaIND |year=2010 |isbn=0-253-35422-6}}
* {{en}} {{cite book|last=van der Westhuizen|first=Christi|title =White Power & the Rise and Fall of the National Party|publisher=Zebra Press|location=Alexandria, Virginia|year=2007|isbn=1-77007-305-1}}
* {{en}} {{cite book |last=Black|firstauthor=David Ross Black, John Nauright |title=Rugby and the South African Nation |publisher=Manchester University Press |location=Manchester |year=1998 |isbn=0-7190-4932-6}}
* {{en}} {{cite book|last=Buhlungu|firstauthor=Sakhela Buhlungu |title=State of the Nation: South Africa 2007 |publisher=AHSRC &Press C Black|location=LondonKaapstad |year=19972007 |isbn=978-0-71857969-00722166-56}}
* {{en}} {{cite book|last1=Spa|first1=Miquel de Moragas|last2=Rivenburgh|first2=Nancy K.|last3=Larson|first3=James F.|url=https://books.google.com/books?id=U_u73VtZcJIC&lpg=PA228&ots=9sYdihq3Ss&dq=south%20africa%20olympics%201992%20flag&pg=PA228#v=onepage&q=south%20africa%20olympics%201992%20flag&f=true|title=Television in the Olympics|publisher=John Libbey|location=London|year=1995|isbn=0-86196-538-8}}
* {{en}} {{cite book|last=Paton|first=Alan|url=https://books.google.co.id/books?id=6ihVD5RkUIQC&dq=%22Malan%22+%22scab%22+%22flag%22&focus=searchwithinvolume&q=+%22scab%22+|title=South African Tragedy: The Life and Times of Jan Hofmeyr|publisher=Charles Scribner's Sons|location=New York|year=1965|isbn=1-135-15217-9}}