Verskil tussen weergawes van "Symfonie Nr. 3 in E-mol, Opus 55, "Eroica"(Beethoven)"

Geskep deur die bladsy "Symphony No. 3 (Beethoven)" te vertaal
(Geskep deur die bladsy "Symphony No. 3 (Beethoven)" te vertaal)
 
(Geskep deur die bladsy "Symphony No. 3 (Beethoven)" te vertaal)
Die ''Eroica'' is getoonset vir twee [[Fluit|fluite]], twee [[Hobo|hobo's]], twee [[Klarinet|klarinette]] in B-mol, twee [[Fagot|fagotte]], drie [[Horing (blaasinstrument)|horings]] (die eerste in E-mol, C en F; die tweede in E-mol en C; en die derde in E-mol), twee [[Trompet|trompette]] in E-mol en C, [[Keteltrom|timpani]] in E-mol en B-mol (in die eerste, derde en vierde bewegings) en in C en G (in die tweede beweging), en [[strykers]].
 
== Vorm ==
Die werk bestaan uit vier bewegings:
 
I. Allegro con brio (12–18 minute lank) in E-mol-majeur
 
IV. Finale: Allegro molto (10–14 minute lank) in E-mol-majeur{{Ordered list|[[Tempo#Italian tempo markings|Allegro con brio]] (12–18 min.) ([[E-flat major|E{{music|flat}} major]])|[[Funeral march|Marcia funebre]]: [[Tempo#Italian tempo markings|Adagio assai]] (14–18 min.) ([[C minor]])|[[Scherzo]]: Allegro vivace (5–6 min.) (E{{music|flat}} major)|[[Finale (music)|Finale]]: Allegro molto (10–14 min.) (E{{music|flat}} major)|type=upper-roman}} Afhangend van die styl van die dirigent en of die herhaling in die eksposisie in die eerste beweging plaasvind, wissel uitvoeringstyd van 41 tot 56 minute.
<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2018)">aanhaling nodig</span></nowiki>'' &#x5D;</sup>
Die eerste beweging, in 3/4-tyd en in sonatevorm met met tipiese optredes tussen 12 en 18 minute, afhangend van interpretasie en of die herhaling van die eksposisie (of uiteensetting) gespeel word. In teenstelling met die langer inleidings van Beethoven se eerste twee simfonieë, begin die eerste beweging met twee groot E-mol-majeurakkoorde wat deur die hele orkes gespeel word en die toonaard van die beweging vasstel.
 
=== I. Allegro con brio ===
Die dirigent Kenneth Woods het opgemerk dat die openingsbeweging van ''Eroica'' geïnspireer is deur en gebaseer is op die model van Mozart se 39ste simfonie (KV 543, ook in E-mol-majeur) en dat dit vele kenmerke deel met dié simfonie wat die ''Eroica'' een en 'n half dekade voorafgaan.<ref>[http://kennethwoods.net/blog1/2016/02/27/explore-the-score-beethoven-symphony-no-3-in-e-flat-major-opus-55-sinfonica-eroica/ Explore the Score – Beethoven: Symphony No. 3 in E-flat major, Opus 55, ''Sinfonica eroica''], [[Kenneth Woods]], 27 January 2016</ref> {{Quote frame|<score>
Die eerste beweging, in 3/4-tyd, enis in sonatevorm met, met tipiese optredesuitvoerings wat tussen 12 en 18 minute duur, afhangendafhangende van die interpretasie en of die herhaling van die eksposisie (of uiteensetting) gespeel word. InAnders teenstelling metas die langer inleidings van Beethoven se eerste twee simfonieë, begin die eerstedié beweging met twee groot E-mol-majeurakkoorde, watgespeel deur die hele orkes, gespeel word enwat die toonaardtonaliteit van die beweging vasstelbepaal.
 
Die dirigent Kenneth Woods het opgemerk dat die openingsbeweging van ''Eroica'' geïnspireer is deur en gebaseer is op die model van Mozart se 39ste simfonie (KV 543, ook in E-mol-majeur) en dat dit vele kenmerke deel met dié simfonie wat die ''Eroica'' een en 'n half dekade voorafgaan.<ref>Kenneth Woods. 2016. ''[[Explore the Score – Beethoven: Symphony No. 3 in E-flat major, Opus 55]]''[http://kennethwoods.net/blog1/2016/02/27/explore-the-score-beethoven-symphony-no-3-in-e-flat-major-opus-55-sinfonica-eroica/ Explore the Score – Beethoven: Symphony No. 3 in E-flat major,] Opus 55, ''Sinfonica eroica''], [[Kenneth Woods]], 27 January 2016Januarie.</ref> {{Quote frame|<score>
\relative c {
\clef bass
}
</score>
<center>Main theme of the first movement</center>|align=right}} Die eksposisie begin met die [[Tjello|tjello's]] wat die eerste tema bekendstel. In die vyfde maat van die melodie (maat 7) word 'n chromatiese noot (C#-kruis) gebruik, wat die harmoniese spanning in die werk teweegbring. Die melodie word afgesluit deur die eerste [[Viool|viole]] wat 'n gesinkopeerde reeks G's speel (wat 'n drietoon met die C#-kruis van die tjello's vorm). Die eerste tema word dan weer deur die verskillende instrumente gespeel.
 
Die modulasie na die dominante sleutel van B♭ verskyn vroeg (maat 42–44).<ref name="cooper2008">[[Barry Cooper (musicologist)|B, Cooper]]. 2008. ''Beethoven.'' Oxford: Oxford University Press.</ref><sup>:140</sup> In die tradisionele ontleding word dit gevolg deur drie (of twee, volgens sommige denkskole oorgangstemas wat die omvang van die eksposisie beduidend uitbrei – 'n liriese, afwaartse motief (maat 45–56), 'n opwaartse toonleermotief (maat 57–64) en 'n deel wat met vinnige afwaartse patrone in die viole begin (maat 65–82). Dit lei uiteindelik tot 'n liriese tweede tema (maat 83), wat ongewoon laat is<ref name=":0">Grove, G. 1896. ''Beethoven and his Nine Symphonies'' . London: Novello and Co. Beskikbaar by [[scores:Beethoven_and_His_Nine_Symphonies_(Grove,_George)|IMSLP]](besoek op 27 Augustus 2020).</ref><sup>:61</sup>. Hierna word die tweede helfte van die tema uiteindelik tot 'n luide melodie uitgebou (maat 109) wat gebruik maak van die vroeëre afwaartse motief (maat 113). Die eksposisie bereik 'n hoogtepunt wanneer die musiek deur ses opeenvolgende [[Dinamika (musiek)|sforzando-]]<nowiki/>akkoorde (maat 128–131) onderbreek word. Later, ná die eindakkoorde van die eksposisie (maat 144–148), keer die hooftema terug in 'n kort kodetta (maat 148), wat dan na die herhaling of ontwikkeling oorgaan.
Eerder as om op hierdie punt tot die herkapitulasie te lei, word 'n nuwe tema in E-mineur ingelei (maat 284). Dit lei uiteindelik tot 'n ontwikkeling van bykans dubbele lengte, in dieselfde verhouding tot die uiteensetting.<ref>[[Barry Cooper (musicologist)|B, Cooper]]. 2008. ''Beethoven.'' Oxford: Oxford University Press.</ref><sup>:140</sup>
[[Lêer:FerdinandRies.jpg|duimnael| Ferdinand Ries (1784–1838), Beethoven se vriend, leerling en sekretaris. ]]
Aan die einde van die ontwikkeling klink dit asof een horing te vroeg met die hooftema in E{{Musiek|flat}} inval (maat 394–395), terwyl die strykers steeds die dominante akkoord speel. In die 19de eeu is dit as 'n fout beskou; sommige dirigente het aanvaar dat die horingparty in die tenoor geskryf is (B{{Musiek|flat}}–D–B{{Musiek|flat}}–F-mol–D–B-mol–F), terwyl ander die tweedevioolharmonie na G (tonika-akkoord) verander het – 'n fout wat uiteindelik in 'n vroeë gedrukte weergawe verskyn het.<ref>[[Barry Cooper (musicologist)|B, Cooper]]. 2008. ''Beethoven.'' Oxford: Oxford University Press.</ref><sup>:66 & voetnota</sup> Beethoven se sekretaris, Ferdinand Ries, het egter dié anekdote oor daardie horinginval gedeel:<ref>Ferdinand Ries & Franz Wegeler. 1987. ''Beethoven remembered: The biographical notes of Franz Wegeler and Ferdinand Ries.'' Vertaal deur Frederick Noonan. Arlington: Great Ocean Publishers, bl. 69. ISBN <bdi>978-0-915556-15-1</bdi>.</ref> <blockquote> Die eerste repetisie van die simfonie was vreeslik, maar die horingspeler het inderdaad op die korrekte tyd ingeval. Ek het langs Beethoven gestaan en, omdat ek geglo het dat hy verkeerd ingeval het, het ek gesê: "Die verdomde horingspeler! Kan hy nie tel nie? Dit klink vreeslik verkeerd." Ek glo dat ek amper oor die kop geslaan is. Beethoven het my vir lank daarna nog kwalig geneem. </blockquote>
 
==== Herhalingsgedeelte (rekapitulasie) en koda ====
Die tweede beweging is 'n dodemars in ternêre vorm (A–B–A) wat tipies is van die 18de-eeuse dodemarse,<ref name="roden2009">Roden, T.J., Wright, C. & Simms, B.R. 2009. ''Anthology for music in Western civilization, Vol. 2'' . New York: Schirmer.</ref><sup>:1071</sup> hoewel dit "groot en ruim ontwikkeld" is en waarin die hooftema die funksies het van 'n refrein soos in rondo-vorm.''<ref>Lockwood, L. 2015. Beethoven's Symphonies – An artistic vision. New York: W.W. Norton & Co.</ref>''<sup>:70</sup> Musikaal is die tematiese plegtigheid van die tweede beweging geskik om 'n dodemars te wees. Die beweging is tussen 14 en 18 minute lank.
 
Die strykers open die openingsdeel ('''A''') in C-mineur; daarna die blasers. 'n Tweede tema (maat 17) in die relatiewe majeur (E{{Musiek|flat}}-mol) keer vinnig na die mineur terug, en dié materiaal word dwarsdeur die res van die A-gedeelte ontwikkel.<ref>Grove, G. 1896. ''Beethoven and his Nine Symphonies'' . London: Novello and Co. Beskikbaar by IMSLP (besoek op 27 Augustus 2020).</ref><sup>:72</sup> Dit gee uiteindelik toe aan 'n kort '''B'''-afdeling in C-majeur (maat 69), wat as die trio van die mars beskou kan word, aldus Grove,<ref>Grove, G. 1896. ''Beethoven and his Nine Symphonies'' . London: Novello and Co. Beskikbaar by IMSLP (besoek op 27 Augustus 2020).</ref><sup>:72</sup> waartoe Beethoven ongewone aandag trek deur "Maggiore" (majeur) in die bladmusiek aan te dui.
 
Op hierdie punt sou die tradisionele "grense van seremoniële gepastheid" normaalweg 'n da capo-terugkeer na die '''A-'''tema voorskryf.<ref>Sipe, Thomas. 1998. ''Beethoven: Eroica Symphony.'' Cambridge University Press.</ref><sup>:106</sup> Die eerste tema in C-mineur (maat 105) begin egter in die sesde maat (maat 110) moduleer, wat tot 'n fuga in F-mineur lei (maat 114) wat op 'n omkering van die oorspronklike tweede tema gebaseer is. Die eerste tema word vlugtig weer in G-mineur deur die strykers herhaal (maat 154), gevolg deur 'n stormagtige ontwikkelingsgedeelte ("'n skokkende fortissimo-sprong").<ref>Lockwood, L. 2015. Beethoven's Symphonies – An artistic vision. New York: W.W. Norton & Co.</ref><sup>:70,</sup><ref>Roden, T.J., Wright, C. & Simms, B.R. 2009. ''Anthology for music in Western civilization, Vol. 2'' . New York: Schirmer.</ref><sup>:1072</sup> 'n Volledige heraankondiging van die eerste tema in die oorspronklike sleutel word dan deur die hobo ingelei (maat 173).
Die derde beweging is 'n lewendige scherzo met trio in vinnige 3/4-tyd. Dit is tussen 5 en 6 minute lank.
<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2018)">aanhaling nodig</span></nowiki>'' &#x5D;</sup>
Die A-tema van die buitenste scherzo-gedeelte is [[Dinamika (musiek)|pianissimo]] in die dominante sleutel van B{{Musiek|flat}}-mol (maat 7 en 21), dan [[Dinamika (musiek)|piano]] in die sekondêre dominante sleutel van F, wanneer die B-deel van die buitenste scherzo gehoor word (maat 41). Dit word gevolg deur 'n [[Dinamika (musiek)|pianissimo]]-herbegin in B{{Musiek|flat}}-mol (maat 73) wanneer die A-tema weer gehoor word. Dit lei tot 'n volledige [[Dinamika (musiek)|fortissimo-]] weergawe in die tonikasleutel van E{{Musiek|flat}}-mol (maat 93). Later word 'n afwaartse arpeggio-motief met [[Dinamika (musiek)|sforzandos]] op die tweede maat twee keer eenstemmig gespeel, eers deur die strykers (mate 115–119) en daarna deur die volle orkes (mate 123–127). Dit word gevolg deur 'n gesinkopeerde motief wat deur dalende vierdes gekenmerk word (maat 143) en tot die herhaling lei.
 
Die '''trio-'''gedeelte span drie horings in – die eerste keer dat dit in die simfoniese tradisie gebeur<ref name=":1">Lockwood, L. 2015. Beethoven's Symphonies – An artistic vision. New York: W.W. Norton & Co.</ref><sup>:71</sup> Die '''scherzo''' word dan in verkorte vorm herhaal,<ref name=":0">Grove, G. 1896. ''Beethoven and his Nine Symphonies'' . London: Novello and Co. Beskikbaar by [[scores:Beethoven_and_His_Nine_Symphonies_(Grove,_George)|IMSLP]](besoek op 27 Augustus 2020).</ref><sup>:78</sup>, maar heel opmerklik word die tweede voorkoms van die afwaartse unisoonmotief na ''alla breve''-tyd verander word (mate 381–384). Die beweging eindig met 'n '''koda''' (maat 423) – wat Beethoven met woord "Coda" merk, wat baie ongewoon is – wat vinnig bou van [[Dinamika (musiek)|pianissimo]] tot [[Dinamika (musiek)|fortissimo]], wat die patroon van die hele beweging opsom.<ref name=":1" /><sup>:70</sup>
<center>The third variation of the theme of the fourth movement</center>|align=center}} Die beweging word ingelui met 'n kort '''inleiding''' in die mediantakkord deur die hele orkes. Ná 'n oorgang in die dominante sewende, verskyn die rustige tema in E♭-majeur, waarna dit aan 10 variasies onderwerp word.
 
'''Variasie 1 (E♭E-mol-majeur):''' Die eerste variasie herhaal die tema in arco terwyl 'n nuwe begeleiding bekendgestel word.
 
'''Variasie 2 (E♭E-mol-majeur):''' Die volgende variasie het 'n nuwe begeleiding in triole en lei tot die derde variasie. In periode-opnames word hierdie variasie dikwels deur 'n kwartet gespeel, en nie deur die volle strykorkes nie.<ref>Sien byvoorbeeld die film [[imdbtitle:0369400|Eroica]], of 'n [https://www.youtube.com/watch?v=Y2kKYxE4usk&list=PLK3BFrgIV6UkxYHJuyxE9zuRJEDM1yESl&index=3 uitvoering van die simfonie deur die Hanover Band onder leiding van Benjamin Bayl].</ref>
 
'''Variasie 3 (E♭E-mol-majeur):''' Hoewel 'n nuwe melodie bekendgestel word, word die oorpronklike tema in die baslyn voortgesit. 'n Kort oorgangspassasie lei tot die vierde variasie.
 
'''Variasie 4 (C-mineur):''' Die strykers begin 'n stil maar spanningsvolle fuga. Dit bou op tot 'n dramatiese, dringende klimaks.
'''Variasie 7 (C-majeur: '''' n Onvolledige variasie, wat begin met 'n eenvoudige herformulering van die eerste helfte van die tema in C majeur, voordat daar 'n byna onmiddellike terugkeer na die mineur is om die volgende variasie in te lei.
 
'''Variasie 8 (E♭E-mol-majeur):''' 'n Tweede fuga, nou helder en energiek, hierdie keer in die tonika in plaas van die submediant. Dit bou weer op tot 'n hoogtepunt – die orkes hou die dominant van die tuissleutel vol, en die tema word verder in die volgende variasie ontwikkel.
 
'''Variasie 9 (E♭E-mol-majeur):''' Op hierdie punt vertraag die tempo na ''poco andante'', en die musiek word kalmer en rustiger. Die tema, wat eers deur 'n [[hobo]] en dan deur die strykers gespeel word, is nadenkend en hunkerend, wat 'n groter diepte verleen aan dit wat voorheen gehoor is. In die tweede deel van die variasie word 'n verdere trioolbegeleiding in die boonste strykers bekendgestel, terwyl die melodië, gespeel deur die houtblasers, uit gesinkopeerde sestiende- en agste note bestaan.
 
'''Variasie 10 (E♭E-mol-majeur):''' Die finale variasie weerspieël die "volle beeld" van die ''Eroica'' gehoor word. Triomfantelike, heldhaftige spronge word voortdurend in die tutti gehoor, terwyl die trioolbegeleiding van die vorige variasie steeds aanwesig is. Die melodie van die derde variasie, nou egter seëvierend en energiek, word deur die koperblaser uitbasuin.
 
Die simfonie eindig met 'n '''koda''' wat die vorige gedeeltes en variasies van die beweging weer in oënskou neem. Aan die einde van die koda is daar 'n verrassing: Die dinamiek verander eensklaps van 'n ''pianissimo'' vir slegs die fluite en strykers na 'n skielike ''fortissimo''-ontploffing vir die hele orkes, terwyl die tempo skielik van ''poco andante'' na ''presto'' toeneem. Daar volg 'n vlaag ''sforzandos'', en die finale eindig uiteindelik met drie groot E'''♭'''-mol-majeurakkoorde vir die hele orkes, gemerk ''fortissimo.''
 
== Geskiedenis ==
Daar bestaan beduidende bewyse dat die ''Eroica'' – moontlik anders as Beethoven se ander simfonieë – van agter na voor gekomponeer.<ref name=":1">Lockwood, L. 2015. Beethoven's Symphonies – An artistic vision. New York: W.W. Norton & Co.</ref><sup>:75</sup> Die tema wat in die vierde beweging gebruik word, insluitend die baslyn, is ontleen aan die sewende van Beethoven se 12 kontradanse vir orkes (WoO 14),<ref>Beethoven, L. van. 1864. ''Ludwig van Beethoven's Werke, Serie 2: Orchester-Werke, No. 17a, 12 Contretänze'' . Leipzig: Breitkopf & Härtel. Beskikbaar by [[scores:Ludwig_van_Beethovens_Werke_(Beethoven,_Ludwig_van)|IMSLP]], geraadpleeg op 1 September 2020.</ref> en ook aan die finale van sy ballet ''[[Die skepsels van Prometeus]]'' (opus 43), wat albei in die winter van 1800/1801 gekomponeer is.<ref name=":1" /><sup>:58</sup> Die volgende jaar gebruik Beethoven dieselfde tema as grondslag vir sy ''Variasies en fuga vir klavier'' in E♭-majeur op. 35, nou algemeen bekend as die ''Eroica-variasies'' vanweë die hergebruik van die simfonie se tema. Dit is die enigste tema wat Beethoven dwarsdeur sy lewe vir soveel afsonderlike werke gebruik het – boonop elke keer in dieselfde sleutel: E{{Musiek|flat}}-majeur.<ref>Lockwood, L. 2015. Beethoven's Symphonies – An artistic vision. New York: W.W. Norton & Co.</ref><sup>:58</sup>
 
Die Wielhorksy-sketsboek, Beethoven se belangrikste sketsboek vir 1802, bevat 'n plan oor twee bladsye vir 'n beweging in E♭E-mol-majeur wat direk vloei uit die sketse vir die opus 35-variasies. Daar is bevind dat dié plan bedoel was vir die derde simfonie.<ref>Fishman, N. (Red.) 1962. ''Kniga eskizov Beethovena za 1802–1803'', 3 volumes. Moskou. Die aanhaling is gebaseer op 'n vertaling (sonder bladsynommers) beskikbaar by AllThingsBeethoven.com, ''A translation of Nathan Fishman's analysis of the sketches for the Third Symphony contained in the Wielhorsky sketchbook''. Besoek op 20 Meiy 2017.</ref><ref>Lockwood, L. 2015. Beethoven's Symphonies – An artistic vision. New York: W.W. Norton & Co.</ref><sup>:59</sup> Hoewel die plan geen eksplisiete aanduiding gee oor die finale nie, voer Lockwood aan dat daar geen twyfel bestaan nie dat Beethoven van meet af aan van plan was om dieselfde tema (en die tema se baslyn) wat hy so pas vir die opus 35-variasies geskep het te gebruik. Daar word dus aangevoer dat Beethoven se aanvanklike konsep vir 'n volledige simfonie in E♭-majeur, wat die eerste drie bewegings insluit, direk uit die opus 35-variasies ontstaan het.<ref>Lockwood, L. 2015. Beethoven's Symphonies – An artistic vision. New York: W.W. Norton & Co.</ref><sup>:60</sup>
 
Die hooftema van die eerste beweging (mate 2–6) kan dus teruggevoer word na die tema van die baslyn van die opus 35-variasies (E{{Musiek|flat}}-mol, B{{Musiek|flat}}↓-mol↓, B{{Musiek|flat}}↑-mol↑, E{{Musiek|flat}}-mol) deur middel van tussentydse weergawes wat in een van Beethoven se sketsboeke gevind is.<ref>Fishman, N. (Red.) 1962. ''Kniga eskizov Beethovena za 1802–1803'', 3 volumes. Moskou. Die aanhaling is gebaseer op 'n vertaling (sonder bladsynommers) beskikbaar by AllThingsBeethoven.com, ''A translation of Nathan Fishman's analysis of the sketches for the Third Symphony contained in the Wielhorsky sketchbook''. Besoek op 20 Meiy 2017.</ref><sup>,</sup><ref>Lockwood, L. 2015. Beethoven's Symphonies – An artistic vision. New York: W.W. Norton & Co.</ref><sup>: 60–61</sup> In die tweede beweging verskyn die gekombineerde tonaliteit (melodie en bas) van die eerste vier mate van die opus 35-tema se eerste vier mate (E{{Musiek|flat}}-mol, B{{Musiek|flat}}↓-mol↓, B{{Musiek|flat}}7-mol7(A{{Musiek|flat}}-mol)↑, E{{Musiek|flat}}-mol) in effens veranderde vorm as die tweede tema vand die dodemars (E{{Musiek|flat}}-mol, B{{Musiek|flat}}↓-mol↓, A{{Musiek|flat}}↑-mol↑, E{{Musiek|natural}}) (tweede beweging, maat 17–20), gevolg deur twee skielike B{{Musiek|flat}}-akkoorde in ''forte'' wat latere elemente van die tema eggo. Dieselfde toonaard word dan onveranderd as hooftema van die scherzo gebruik (derde beweging, maat 93–100).
<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (May 2017)">aanhaling nodig</span></nowiki>'' &#x5D;</sup>
Die eerste drie bewegings kan dus as simfonielengte variasies op die opus 35-tema beskou word, wat die tema se uiteindelike verskyning in die vierde beweging vooruitloop. Boonop word Beethoven se keuse om die simfonie met 'n tema te begin wat uit die opus 35-baslyn aangepas is ook in die vierde beweging ge-eggo wanneer die bastema as die eerste variasie gehoor word voordat die hooftema uiteindelik verskyn. Dit kom weer eens ooreen met die struktuur van die opus 35-variasies self. Laastens word die harde E{{Musiek|flat}}-akkoord wat die opus 35-variasies begin na die begin van die eerste beweging geskuif as twee akkoorde wat die eerste beweging inlei.
63

wysigings