Verskil tussen weergawes van "Symfonie Nr. 3 in E-mol, Opus 55, "Eroica"(Beethoven)"

Klein wysigings
Etiket: 2017-bronwysiging
(Klein wysigings)
 
Die werk is hoofsaaklik in 1803 en 1804 gekomponeer en het die grense van vorm, lengte, harmonie en emosionele en moontlik kulturele inhoud versit. Daarom word dit wyd beskou as 'n belangrike baken in die oorgang tussen die Klassieke en die Romantiese era. Dit word ook gereeld beskou as die eerste romantiese simfonie.
<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (July 2020)">aanhaling nodig</span></nowiki>'' &#x5D;</sup>
 
== Instrumentasie ==
 
IV. Finale: Allegro molto (10–14 minute lank) in E-mol-majeur{{Ordered list|[[Tempo#Italian tempo markings|Allegro con brio]] (12–18 min.) ([[E-flat major|E{{music|flat}} major]])|[[Funeral march|Marcia funebre]]: [[Tempo#Italian tempo markings|Adagio assai]] (14–18 min.) ([[C minor]])|[[Scherzo]]: Allegro vivace (5–6 min.) (E{{music|flat}} major)|[[Finale (music)|Finale]]: Allegro molto (10–14 min.) (E{{music|flat}} major)|type=upper-roman}} Afhangend van die styl van die dirigent en/of die herhaling in die eksposisie in die eerste beweging plaasvind, wissel uitvoeringstyd van 41 tot 56 minute.
<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2018)">aanhaling nodig</span></nowiki>'' &#x5D;</sup>
 
=== I. Allegro con brio ===
<center>The third variation of the theme of the fourth movement</center>|align=center}} Die eksposisie begin met die [[Tjello|tjello's]] wat die eerste tema bekendstel. In die vyfde maat van die melodie (maat 7) word 'n chromatiese noot (C#) gebruik, wat die harmoniese spanning in die werk teweegbring. Die melodie word afgesluit deur die eerste [[Viool|viole]] wat 'n gesinkopeerde reeks G's speel (wat 'n drietoon met die C# van die tjello's vorm). Die eerste tema word dan weer deur die verskillende instrumente gespeel.
 
Die modulasie na die dominante sleutel van B♭ verskyn vroeg (maat 42–44).<ref name="cooper2008">[[Barry Cooper (musicologist)|B, Cooper]]. 2008. ''Beethoven.'' Oxford: Oxford University Press.</ref><sup>:140</sup> In die tradisionele ontleding word dit gevolg deur drie (of twee, volgens sommige denkskole oorgangstemas wat die omvang van die eksposisie beduidend uitbrei – 'n liriese, afwaartse motief (maat 45–56), 'n opwaartse toonleermotief (maat 57–64) en 'n deel wat met vinnige afwaartse patrone in die viole begin (maat 65–82). Dit lei uiteindelik tot 'n liriese tweede tema (maat 83), wat ongewoon laat is<ref name=":0">Grove, G. 1896. ''Beethoven and his Nine Symphonies'' . London: Novello and Co. Beskikbaar by [[scores:Beethoven_and_His_Nine_Symphonies_(Grove,_George)|IMSLP]](besoek op 27 Augustus 2020).</ref><sup>:61</sup>. Hierna word die tweede helfte van die tema uiteindelik tot 'n luide melodie uitgebou (maat 109) wat gebruik maak van die vroeëre afwaartse motief (maat 113). Die eksposisie bereik 'n hoogtepunt wanneer die musiek deur ses opeenvolgende [[Dinamika (musiek)|sforzando-]]<nowiki/>akkoorde (maat 128–131) onderbreek word. Later, ná die eindakkoorde van die eksposisie (maat 144–148), keer die hooftema terug in 'n kort kodetta (maat 148), wat dan na die herhaling of ontwikkeling oorgaan.
 
Volgens 'n alternatiewe ontleding begin die tweede tema vroeër reeds met die liriese afwaartse motief in maat 45. Volgens dié benadering kom die tradisionele harmoniese progressie van die eksposisie in maat 82 tot 'n einde, wanneer 'n nuwe liriese tema in maat 83 'n uitbreiding begin. Dié patroon stem ooreen met die patroon wat later in die ontwikkeling gevind word waar die klimaks 'n nuwe liriese tema inlei wat in detail uitgebrei word. Boonop word die afwaartse motief (maat 45) in die volgende deel beduidend ontwikkel, hoewel die liriese tema (maat 83) nie voorkom nie.<ref>Sipe, Thomas. 1998. ''Beethoven: Eroica Symphony.'' Cambridge University Press.</ref><sup>:97</sup> Dit is ook al opgemerk dat die sonatevorm en orkesoorgange heeltemal behoue sou bly as die tweede helfte van die eksposisie weggelaat word (maat 83–143).<ref>[[Barry Cooper (musicologist)|B, Cooper]]. 2008. ''Beethoven.'' Oxford: Oxford University Press.</ref><sup>:140</sup> Daar is egter ook opgemerk dat vorm en orkestrasie ook behoue sou kon bly as die tweede en derde oorgangsgedeeltes weggelaat sou word (maat 57–82),<ref name="sipe1998">Bernstein, L. 1953. ''Eroica analysis'' (klankopname, 1956–57, om die 1953- Decca-opnames te vergesel), in 2005 heruitgereik deur Deutsche Grammophon ("Original Masters"-reeks); Bernstein ''Eroica''-ontleding 1/3 op [https://www.youtube.com/watch?v=urmIjdxWqto YouTube].</ref> wat met die tradisionele ontleding ooreenstem.
=== III. Scherzo. Allegro vivace - Trio ===
Die derde beweging is 'n lewendige scherzo met trio in vinnige 3/4-tyd. Dit is tussen 5 en 6 minute lank.
 
<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2018)">aanhaling nodig</span></nowiki>'' &#x5D;</sup>
Die A-tema van die buitenste scherzo-gedeelte is [[Dinamika (musiek)|pianissimo]] in die dominante sleutel van B-mol (maat 7 en 21), dan [[Dinamika (musiek)|piano]] in die sekondêre dominante sleutel van F, wanneer die B-deel van die buitenste scherzo gehoor word (maat 41). Dit word gevolg deur 'n [[Dinamika (musiek)|pianissimo]]-herbegin in B-mol (maat 73) wanneer die A-tema weer gehoor word. Dit lei tot 'n volledige [[Dinamika (musiek)|fortissimo-]] weergawe in die tonikasleutel van E-mol (maat 93). Later word 'n afwaartse arpeggio-motief met [[Dinamika (musiek)|sforzandos]] op die tweede maat twee keer eenstemmig gespeel, eers deur die strykers (mate 115–119) en daarna deur die volle orkes (mate 123–127). Dit word gevolg deur 'n gesinkopeerde motief wat deur dalende vierdes gekenmerk word (maat 143) en tot die herhaling lei.
 
'''Variasie 8 (E-mol-majeur):''' 'n Tweede fuga, nou helder en energiek, hierdie keer in die tonika in plaas van die submediant. Dit bou weer op tot 'n hoogtepunt – die orkes hou die dominant van die tuissleutel vol, en die tema word verder in die volgende variasie ontwikkel.
 
'''Variasie 9 (E-mol-majeur):''' Op hierdie punt vertraag die tempo na ''poco andante'', en die musiek word kalmer en rustiger. Die tema, wat eers deur 'n [[hobo]] en dan deur die strykers gespeel word, is nadenkend en hunkerend, wat 'n groter diepte verleen aan dit wat voorheen gehoor is. In die tweede deel van die variasie word 'n verdere trioolbegeleiding in die boonste strykers bekendgestel, terwyl die melodiëmelodie, gespeel deur die houtblasers, uit gesinkopeerde sestiende- en agste note bestaan.
 
'''Variasie 10 (E-mol-majeur):''' Die finale variasie weerspieël die "volle beeld" van die ''Eroica'' gehoor word. Triomfantelike, heldhaftige spronge word voortdurend in die tutti gehoor, terwyl die trioolbegeleiding van die vorige variasie steeds aanwesig is. Die melodie van die derde variasie, nou egter seëvierend en energiek, word deur die koperblaser uitbasuin.
 
Die simfonie eindig met 'n '''koda''' wat die vorige gedeeltes en variasies van die beweging weer in oënskou neem. Aan die einde van die koda is daar 'n verrassing: Die dinamiek verander eensklaps van 'n ''pianissimo'' vir slegs die fluite en strykers na 'n skielike ''fortissimo''-ontploffing vir die hele orkes, terwyl die tempo skielik van ''poco andante'' na ''presto'' toeneem. Daar volg 'n vlaag ''sforzandos'', en die finale eindig uiteindelik met drie groot E-mol-majeurakkoorde vir die hele orkes, gemerk ''fortissimo.''
 
Die hooftema van die eerste beweging (mate 2–6) kan dus teruggevoer word na die tema van die baslyn van die opus 35-variasies (E-mol, B-mol↓, B-mol↑, E-mol) deur middel van tussentydse weergawes wat in een van Beethoven se sketsboeke gevind is.<ref>Fishman, N. (Red.) 1962. ''Kniga eskizov Beethovena za 1802–1803'', 3 volumes. Moskou. Die aanhaling is gebaseer op 'n vertaling (sonder bladsynommers) beskikbaar by AllThingsBeethoven.com, ''A translation of Nathan Fishman's analysis of the sketches for the Third Symphony contained in the Wielhorsky sketchbook''. Besoek op 20 Meiy 2017.</ref><sup>,</sup><ref>Lockwood, L. 2015. Beethoven's Symphonies – An artistic vision. New York: W.W. Norton & Co.</ref><sup>: 60–61</sup> In die tweede beweging verskyn die gekombineerde tonaliteit (melodie en bas) van die eerste vier mate van die opus 35-tema se eerste vier mate (E-mol, B-mol↓, B-mol7(A-mol)↑, E-mol) in effens veranderde vorm as die tweede tema vand die dodemars (E-mol, B-mol↓, A-mol↑, E{{Musiek|natural}}) (tweede beweging, maat 17–20), gevolg deur twee skielike B{{Musiek|flat}}-akkoorde in ''forte'' wat latere elemente van die tema eggo. Dieselfde toonaard word dan onveranderd as hooftema van die scherzo gebruik (derde beweging, maat 93–100).
 
<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (May 2017)">aanhaling nodig</span></nowiki>'' &#x5D;</sup>
Die eerste drie bewegings kan dus as simfonielengte variasies op die opus 35-tema beskou word, wat die tema se uiteindelike verskyning in die vierde beweging vooruitloop. Boonop word Beethoven se keuse om die simfonie met 'n tema te begin wat uit die opus 35-baslyn aangepas is ook in die vierde beweging ge-eggo wanneer die bastema as die eerste variasie gehoor word voordat die hooftema uiteindelik verskyn. Dit kom weer eens ooreen met die struktuur van die opus 35-variasies self. Laastens word die harde E-mol-akkoord wat die opus 35-variasies begin na die begin van die eerste beweging geskuif as twee akkoorde wat die eerste beweging inlei.
 
=== Belangrikheid ===
Die werk is 'n mylpaal in klassieke musiek; dit is twee keer langer as die simfonieë van [[Joseph Haydn]] en [[Wolfgang Amadeus Mozart]]. Die eerste deel alleen is bykans so lank soos 'n klassieke simfonie (met herhaling van die uiteensetting). Tematies dek dit meer emosionele terrein as die vroeëre simfonieë van Beethoven, en dit is dus 'n belangrike mylpaal in die oorgang tussen die klassieke en die romatiese tydvak wat Westerse kunsmusiek in die vroeë dekades van die negentiende eeu sou definieer.
 
<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2018)">aanhaling nodig</span></nowiki>'' &#x5D;</sup>
Die tweede beweging toon veral 'n wye reeks van emosies, wat wissel van die ellende van die dodemars tot die vertroosting van gelukkiger dele wat hoofsaaklik in majeurtoonaarde getoonset is. Die laaste beweging toon 'n soortgelyke emosionele omvang en kry 'n tematiese belang wat nooit voorheen aan laaste bewegings gegee is nie. In vroeëre simfonieë is die finale 'n vinnige, dartelende afsluiting; hier is die finale 'n lang reeks variasies en selfs 'n fuga.<ref>Bernstein, L. 2008.''The infinite variety of music''. Milwaukee: Hal Leonard Corporation.</ref>
 
== Films ==
In 2003 word ''Eroica'' vrygestel, 'n [[BBC]]/Opus Arte-televisiefilm deur die regisseur Simon Cellan Jones, met [[Ian Hart]] as Beethoven. Die Orchestre Révolutionnaire et Romantique, onder leiding van Sir John Eliot Gardiner, het die ''Eroica'' in sy geheel uitgevoer. Die tema van die film is die privaat première van die simfonie in 1804 in die paleis van prins Lobkowitz ([[Jack Davenport]]). Die film is deels gebaseer op Ferdinand Ries se herinneringe aan die geleentheid.<ref>[[imdbtitle:0369400|Eroica]]</ref> In die film hoor Beethoven nie dat Napoleon homself as keiser van Frankryk gekroon het voordat die uitvoering van die simfonie verby is nie. Hy hoor dit eers later terwyl hy saam met Ferdinand Ries gaan eet. In plaas daarvan om die titelblad van die simfonie op te skeur, frommel hy dit op.
<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2019)">aanhaling nodig</span></nowiki>'' &#x5D;</sup>
 
== Sien ook ==
63

wysigings