Verskil tussen weergawes van "Joachim Nikolaus von Dessin"

Joachim Nikolaus von Dessin is in 1704 te Rostock gebore uit 'n ou Mecklenburgse aristokratiese familie.<ref name="Bax1970.7">[https://web.archive.org/web/20210814202233/https://knaw.versie1.online/DL/publications/PU00010214.pdf Bax, D. 1970. ''Zuid-Afrika's eerste openbare verzameling op het gebied van kunst en etnologie 1764–1821''. Amsterdam:North-Holland Publishing Company, p. 7]</ref><ref name="Delmas.2010" /><ref name="Bostoen.1996." /><ref name="Mortiz.1935" /><ref name="Wendland1965.63" /><ref name="Immelman1968.18">Immelman, R.F.M. 1968 (1961). Joachim von Dessin: Die Man en sy Boekery. In: Pama, C. (red.). ''Die Suid-Afrikaanse Biblioteek: Sy geskiedenis, versamelinge en bibliotekarisse 1818–1968.'' Kaapstad: A.A. Balkema. p. 18</ref><ref name="Spohr.1968.141" /><ref name="Mullen.1976.79" /><ref name="Delmas.2010" /> Hy was die oudste van twee seuns<ref name="Mortiz.1935" /><ref name="Mullen.1976.79" /><ref name="Spohr.1968.141.142">Spohr, O. 1968. Vater der kapländischen Büchereien: Joachim Nikolaus von Dessin. In: Schleucher, K. (Red.). ''Deutsche unter anderen Völkern: Pioniere und Außenseiter''. Darmstadt: Turris-Verlag. S. 141–142)</ref> van Christian Adolf von Dessin en Margaretha Elisabeth (née Von Hünemörder)<ref name="Tyrrel-Glynn" /><ref name="Mortiz.1935" /><ref name="Wendland1965.63" /><ref name="Spohr.1968.141">Spohr, O. 1968. Vater der kapländischen Büchereien: Joachim Nikolaus von Dessin. In: Schleucher, K. (Red.). ''Deutsche unter anderen Völkern: Pioniere und Außenseiter''. Darmstadt: Turris-Verlag. S. 141)</ref> wat in 1702 getroud is.<ref name="Mortiz.1935" /><ref name="Wendland1965.63" /> Sy broer, August Christian, is op 15 Januarie 1706 gedoop.<ref name="Mortiz.1935" /><ref name="Spohr.1968.141.142" /> Sy vader was 'n offisier (die Duitse bronne gee ''Kapitän'' of ''Hauptmann'') in diens van koning Karel XII van Swede.<ref name="Tyrrel-Glynn" /><ref name="Bostoen.1996." /><ref name="Bax1970.7" /><ref name="Mortiz.1935" /><ref name="Wendland1965.63" /><ref name="Immelman1968.18" /><ref name="Spohr.1968.141" /><ref name="Mullen.1976.79" /> In 1716, toe Joachim twaalf jaar oud was, sterf sy moeder.<ref name="Mortiz.1935" /><ref name="Wendland1965.63" /><ref name="Immelman1968.18" /> Sy vader word krygsgevange geneem en leef in 1718 as “Gevangene op Parool” in Rostock; wat totale verarming vir die gesin meebring.<ref name="Bostoen.1996." /><ref name="Mortiz.1935" /><ref name="Wendland1965.63" /><ref name="Immelman1968.18" /><ref name="Spohr.1968.142">Spohr, O. 1968. Vater der kapländischen Büchereien: Joachim Nikolaus von Dessin. In: Schleucher, K. (Red.). ''Deutsche unter anderen Völkern: Pioniere und Außenseiter''. Darmstadt: Turris-Verlag. S. 142)</ref> Sy vader tree dieselfde jaar wel in sy tweede huwelik<ref name="Wendland1965.63" /> met Catharina Juliana von Klinkowström (oorlede 1739).<ref name="Mortiz.1935" />
 
Joachim Nikolaus verlaat reeds vroeg die ouerhuis.<ref name="Mortiz.1935" /> Een bron vermeld die Markgravin van Brandenburg ('n Pruisiese prinses) het haar oor die 13-jarige ontferm.<ref name="Wendland1965.63" /> Gewoonlik word slegs genoem Von Dessin het as 13-jarige tot die hofhouding toegetree, waar hy as page (hofknaap)<ref name="Tyrrel-Glynn" /> gewerk het vir die Markgraaf Albert Friedrich von Brandenburg, 'n neef van Koning Frederik I Pruise, en hoe hy later sy skoolopleiding ontvang het aan die Koninklike Joachimsthaler Gimnasium in Berlyn.<ref name="Tyrrel-Glynn" /><ref name="Bostoen.1996." /><ref name="Bax1970.7" /><ref name="Mortiz.1935" /><ref name="Wendland1965.63" /><ref name="Immelman1968.18" /><ref name="Spohr.1968.142" /><ref name="TanapC99.2.16">[http://databases.tanap.net/cgh/main.cfm?artikelid=23026 Resolutions of the Council of Policy of Cape of Good Hope Cape Town Archives Repository, South Africa. C. 99 pp. 2-16] (kyk voetnota)</ref>
 
Ondertussen sit Joachim se vader in 'n versoekskrif (12 Augustus 1718) aan die Hertog Leopold von Mecklenburg sy benarde situasie uiteen. Sy oudste het wel as page tot die koninklike hof van Pruise toegetree, en nog net hier en daar skort iets met sy onderhoud. Sy jongste seun het hy in die sorg van 'n plattelandse predikant gelaat, maar dié knaap is egter op die afdraande pad, tot groot verdriet en kommer van die vader, en juis daarom vind hy troos in sy oudste seun se goeie gedrag en vooruitgang.<ref name="Mortiz.1935" />
Christian Adolf von Dessin sterf in 1722.<ref name="Mortiz.1935" /><ref name="Immelman1968.19">Immelman, R.F.M. 1968 (1961). Joachim von Dessin: Die Man en sy Boekery. In: Pama, C. (red.). ''Die Suid-Afrikaanse Biblioteek: Sy geskiedenis, versamelinge en bibliotekarisse 1818–1968.'' Kaapstad: A.A. Balkema. p. 19</ref>
 
Otto Friedrich Mentzel (wat Von Dessin later weer in die Kaap sou raakloop) onthou sy skoolmaat en tydgenoot<ref name="Tyrrel-Glynn" /> in sy reisbeskrywing so:<ref name="Mentzel1785" />
 
{| class="wikitable"
Nog nie, want Von Dessin maak in hierdie jare nou eers sy opgang by die Brandenburgse Hof. Hy word in 1723 tot kamerjonker (of kamerheer)<ref name="Tyrrel-Glynn" /> benoem<ref name="Mortiz.1935" /><ref name="Wendland1965.63" /><ref name="Mullen.1976.79" /><ref name="Immelman1968.19" /><ref name="Spohr.1968.143" /> Hy verlaat egter die diens in 1725 en keer na Mecklenburg terug, en leef daar vir ’n rukkie op die erfenissie wat sy moeder gelaat het.<ref name="Mortiz.1935" /><ref name="Wendland1965.63" /><ref name="Immelman1968.19" /><ref name="Spohr.1968.143">Spohr, O. 1968. Vater der kapländischen Büchereien: Joachim Nikolaus von Dessin. In: Schleucher, K. (Red.). ''Deutsche unter anderen Völkern: Pioniere und Außenseiter''. Darmstadt: Turris-Verlag. S. 143)</ref>
 
Daarna gaan hy amptelik op 7 November 1726, as “Jochem Niclaesz Dessin” in die boeke, as soldaat in diens van die V.O.C., op die ''Ketel'' aan boord in Amsterdam; ingeskryf teen 'n gasie van nege gulden per maand.<ref name="Tyrrel-Glynn" /><ref name="Bostoen.1996." /><ref name="Wendland1965.63" /><ref name="TanapC99.2.16" /><ref name="Bax1970.7" /><ref name="Immelman1968.19" /><ref name="Spohr.1968.143" /><ref>[https://www.nationaalarchief.nl/onderzoeken/index/nt00444/ca475916-c864-11e6-9d8b-00505693001d Nationaal Archief: VOC: Opvarenden, Voornaam opvarende: Jochem]</ref>
 
Iets oor die skip self:
 
Die ''Ketel'' is in 1721 op die Rotterdamse skeepswerf gebou, en vir hierdie vaart gebruik deur die Kamer van Amsterdam. Die skipper agter die stuur is Jacobus Toorn (of Jakob Thoorn).<ref>[https://www.nationaalarchief.nl/onderzoeken/index/nt00444/ca45b084-c864-11e6-9d8b-00505693001d Nationaal Archief: VOC-opvarenden – Jacobus Toorn]</ref> Hy vertrek uit Texel op 7 November 1726, maar moes blykbaar omdraai, want die skip is vir 'n week lank, vanaf 21 November tot 28 November 1726, terug in Texel. Vier seeliede het gedros, en een soldaat het matroos geword. Die skip het ook in Engeland aangedoen by Portsmouth vanaf 5 Desember tot 19 Desember 1726. Uiteindelik kom die skip in die Kaap aan op 16 April 1727, waar Von Dessin voet aan wal sit,<ref name="Tyrrel-Glynn" /><ref name="Bostoen.1996." /><ref name="Bax1970.7" /><ref name="Wendland1965.63">[https://www.carolinum.de/wp-content/uploads/042_sommer65.pdf Wendland, W. 1965. Joachim Nikolaus von Dessin. ''Carolinum'' 28(42) Sommer. S. 63]</ref><ref name="Mullen.1976.79">Mullen, S.J. 1976. J.N. von Dessin and the Dessinian Collection. ''Lantern'' (Junie-uitgawe) XXV(4):79</ref><ref name="TanapC99.2.16" /><ref name="Immelman1968.19" /><ref name="Delmas.2010" /><ref name="Spohr.1968.146">Spohr, O. 1968. Vater der kapländischen Büchereien: Joachim Nikolaus von Dessin. In: Schleucher, K. (Red.). ''Deutsche unter anderen Völkern: Pioniere und Außenseiter''. Darmstadt: Turris-Verlag. S. 146)</ref> vertrek presies 'n maand later uit die Kaap op 16 Mei 1727 en kom in Batavia aan op 24 Julie 1727.<ref>[http://resources.huygens.knaw.nl/das/detailVoyage/93757 Resources.Huygens.Knaw.nl: Details of voyage 2675.2 from Texel to Batavia]</ref> Die reis vanaf Texel tot in die Kaap het dus 160 dae geduur, oftewel 5 maande, 1 week en 2 dae.
Die ''Ketel'' vertrek eers weer op 26 Oktober 1727 uit Batavia, kom in die Kaap aan op 26 Januarie 1728, vertrek weer op 9 Februarie 1728 uit die Kaap, en kom in Goeree op 14 Junie 1728 aan.<ref>[http://resources.huygens.knaw.nl/das/detailVoyage/97545 Details of voyage 6714.2 from Batavia to Goeree]</ref> Vergeleke met die vaart tussen Texel en die Kaap, het die terugreis vanaf die Kaap na Goeree dus 126 dae, oftewel 4 maande en 5 dae geduur.
 
13 840

wysigings