Verskil tussen weergawes van "Intensiewe vorm"

1 256 grepe bygevoeg ,  5 maande gelede
geen wysigingsopsomming nie
(→‎Voorbeelde: +helwitwarm en ritteltitkoud (uit: Skrikkelkind, Girly se storie))
No edit summary
* '''ellendig''' – doodellendig<ref name="Esterhuizen" />
* '''erg''' – dooderg<ref name="Esterhuizen" />
* '''ernstig''' – doodernstig,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Stadler, L.G 1994" /><ref name="Bourliaguet">Bourliaguet, L. 1963 (1961). ''Verhale uit Limousin''. Vertaal deur André P. Brink. (''Le Berceau Limousin''). Kaapstad: Human en Rousseau, bl. 103: ''Jean Jakkals - wat 'n baie paslike naam gekry het - haal sy skouers op en sê'' '''doodernstig''': ''"Laat hulle dan maar by Boucharchat gaan bly. Daar sal hulle'' '''doodtevrede''' wees.''</ref><ref>Viljoen, Fanie. 2013. ''Nova:Sterreloper''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 52: ''Lucas kan nie glo wat hy hoor nie, maar Ayanda is'' '''doodernstig'''.</ref> sielsernstig<ref>Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 9: ''"Stiefpa sal nooit weet nie," pleit Naas'' '''sielsernstig'''.</ref>, vry-ernstig<ref name="Esterhuizen" />
* '''fiks''' – topfiks<ref>Van Schalkwyk, R. 1980. ''Sending Reijger''. Pretoria: Daan Retief Uitgewers, p. 1: ''As gevolg van die aard van sy werk moet hy'' '''topfiks''' ''wees, want hy sal heel waarskynlik in die nabye toekoms, 'n ruimtereis onderneem.''</ref>
* '''flou''' – stokflou,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 9: ''"Ons werk ons nou al twee maande'' '''stokflou'''," ''skryf ek op 3 Mei in my dagboek.''</ref> doodflou
* '''gereed''' – slaggereed
* '''gerus''' – houtgerus,<ref name="WAT" /><ref name="Kruger1977" /><ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> perdgerus,<ref name="WAT" /><ref name="Potgieter" /> doodgerus,<ref name="WAT" /><ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter">Potgieter, J.S. & Van Rooyen, P.G. 1981. ''Die Suid-Afrikaanse leerlinggids''. Vierde uitgawe. ISBN 0-623-01377-0. Pretoria: Maskew Miller, bl. 112-117.</ref><ref name="Stadler, L.G 1994" /> houtpopgerus,<ref name="Kempen" /> Engelsgerus<ref>[http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2011/12/16/VB/7/taalkruie498.html ''Volksblad''. 2011. Taalkruie: Nugter alleen weet. 16 Desember:7]</ref>
* '''gesond''' – blakend gesond, kerngesond,<ref name="Potgieter" /><ref name="ReferenceA" /><ref>Bourliaguet, L. 1963 (1961). ''Verhale uit Limousin''. Vertaal deur André P. Brink. (''Le Berceau Limousin''). Kaapstad: Human en Rousseau, bl. 59: ''Hy was sowat dertig jaar oud, 'n hakkelaar, maar fris en lewenskragtig, met 'n primitiewe gees, en'' '''kerngesond''' ''en absoluut in sy vasberadenheid.''</ref> oergesond<ref>Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 115: ''Ek: Is haar familie nie'' '''oergesonde''' ''mense nie, die langslewendes in alle egverbintenisse, en sy pas vroeg in die dertig? Dit klop nie, mannetjie.''</ref>
* '''getroos''' – doodgetroos<ref name="WAT" /><ref name="Esterhuizen" />
* '''getrou''' – lewensgetrou,<ref>Preller, Martie. 2003. ''Eendag was daar 'n storie! 'n Praktiese storiemaakkursus.'' Tafelberg-Uitgewers. bl. 94: ''Dan werk jy terselfdertyd sommer skrywersblok en weerstand teë... en jy skep'' '''lewensgetroue''' ''karakters en jy raak ontslae van die emosies.''</ref> hond(s)getrou<ref name="WAT" />
* '''taai''' (gehard, ook moeilik) – rateltaai,<ref name="Potgieter" /><ref name="Kempen" /> toffietaai (''wedstryd''), hondstaai, karootaai (''plant'')
* '''taai''' (klewerig) – heuningtaai,<ref>Van der Berg, Willem. 1953. ''Reisigers na nêrens''. Kaapstad: Nasionale Boekhandel Beperk, bl. 98: ''Voor die wydope vensters fladder die gordyne stadig en lui en laat af en toe 'n geur van blomme, te soet na sy smaak, swaar en'' '''heuningtaai''', ''die kamer binne.''</ref> toffietaai
* '''tevrede''' – doodtevrede,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Bourliaguet" /><ref>Van Blerk, H.S. 2008. ''Braakland van die bose''. Pretoria: Protea Boekhuis. bl. 24: ''Dis karee, taaibos, buffeldoring, soetdoring, bloubos, witstinkhout, deurmekaarbos, rosyntjiebos – 'n wye versameling bome, groot en klein, wat hier hulle staning het; hier almal'' '''doodtevrede''' '' 'n bont boomfamilie saam.''</ref> oertevrede<ref>Grové, H. 1983. ''Die kêrel van die Pêrel of Anatomie van 'n leuenaar: drie vertellings waarin die liefde ter sprake kom''. Kaapstad: Tafelberg, 43: ''G.T. glimlag'' – '''oertevrede.'''</ref>
* '''tjank'''– doodtjank<ref name="Esterhuizen" />
* '''toe''' – bottoe,<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Van Nierop, Leon. 2012. ''Insomnia''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 274: ''Maxie was reg. Hy kyk na hierdie saak met sy oë'' '''bottoe'''.</ref> pottoe,<ref name="WAT" /><ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> digtoe<ref name="Van Schoor1" />
* '''trou''' – hond(e)trou<ref name="WAT" /> (byvoorbeeld: ''hondetroue oë'')
* '''vaak''' – doodvaak
* '''vaal''' – asvaal,<ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /> muisvaal,<ref>Van Nierop, L. 2000. ''Skrikkelkind: Girly se storie''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers. bl. 28: ''Dalk het daar iewers 'n mooi vrou weggekruip onder die'' '''muisvaal''' ''hare en die moesies wat soos bosluise onder haar een oog gesit het.''</ref> roetvaal,<ref>Van Rooyen, Piet. 2005. ''Akwarius''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers. bl. 19: ''Deur aangewasemde ruite kan hy meeue in mistroostige groepies op die kaai sien sit, sommige helderwit, ander'' '''roetvaal'''</ref> doringvaal<ref>Blignault, Audrey. 1969. Een vreemdeling op de aarde. In: ''Trekvoëls: 'n Keur uit Afrikaanse Reisverhale met Inleiding en Aantekeninge deur AP Grové''. Johannesburg: Voortrekker, bl. 134: ''Klein eilandjies — die grootste beslaan maar twintig akker — dor'', '''doringvaal''', ''met die enigste uitsig dié oor die see, eindelose blou myle van see en see en nogmaals see.''</ref>
* '''vars''' – neutvars,<ref name="WAT" /><ref name="Esterhuizen" /><ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref name="Kempen" /><ref>Aspe, Pieter. 2013. ''Die kinders van Chronos''. (Vertaal deur Wium van Zyl). Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 149: ''Die omgewingstemperatuur was konstant en die lyk'' '''neutvars'''.</ref> oondvars, kraakvars,<ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 9-10: '''Kraakvars''' ''goeie groente dwarsdeur die jaar''.</ref> kersvers (of kersvars), douvars,<ref name="Makrogids" /> kekkelvars (informeel), tuinvars, reënvars (grond, lug, groente ens.),<ref name="WAT" /> seevars, stoomvars (gebak), lentevars (blomme, huis, voorkoms), plaasvars,<ref name="WAT" /> bloedvars<ref>Viljoen, Fanie. 2010. Modderdonker Christiaan. In: Bloemhof, François, Jacobs, Jaco en Viljoen, Fanie. ''13 Spookstories''. Pretoria: LAPA Uitgewers. bl. 31 ''In my het 'n droom nog'' '''bloedvars''' ''gebroei.''</ref>, blinkvars, <ref>Fourie, L. 2019. Op die rug van 'n olifant - laat die wiele draai. Plus 50. 14 (3) Julie: ''Dit is eers as ’n mens fyner begin kyk, dat jy die mooi raaksien – in die detail van die eeue-oue bouwerk, die'' '''blinkvars''' ''groente en vrugte van die straatverkopers, die fyn handwerk te koop, die kleure van die vroue se sari’s, in die vriendelike gesigte van die mense en natuurlik die stringe gousblomme wat om jou nek gehang word om jou welkom te heet.''</ref> blomvars, <ref name="Kruger1977" /> parfuumvars<ref name="Kruger1977" />
* '''vas''' – rotsvas,<ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Leroux, E. 1962. ''Sewe dae by die Silbersteins''. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 22: ''Hy probeer eers 'n gesprek met haar aanknoop en gesels oor die aangename partytjie, die sjarmante gaste, die interessante leefwyse van die Silbersteins, maar sy staan'' '''rotsvas''', ''vierkantig voor hom, haar ogies met onbeweegbare haat op hom gerig.''</ref><ref>Rabie, J. 1982. '' 'n Boek vir Onrus''. Kaapstad:Human & Rousseau, bl. 53: ''Die suidpunt van Afrika is die'' '''rotsvaste''' ''Kaap Agulhas, maar deskundiges is nog altyd onseker waar die skeiding tussen die Atlantiese en die Indiese Oseaan is.''</ref><ref>Rabie, J.S. 2004. Voor die muur. In: ''Een-en-twintig plus''. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 73-74: ''Ons is bome van deernis wat in al die takke van ons skepping bewe; al die liefdevolle wetenskap van ons wil om skoonheid en 'n'' '''rotsvaste''' ''doel deur middel van die spel skep, sidder deur ons met 'n pylpunt pyn om ons nog meer aan te spoor''.</ref> doodvas, bankvas,<ref name="Potgieter" /><ref name="Van Schoor1" /><ref>Smit, Bartho. 2008. ''Die Keiser''. (Drie-en-dertigste druk). Kaapstad:Perskor. bl.55: ''KEISERIN: Dis 'n lieflike dag buite, Majesteit. Hulle sê daar's nie meer plek vir 'n muis langs die strate nie – die mense staan'' '''bankvas''' ''ingeryg om ons optog te sien.''</ref> paalvas<ref name="Van Schoor1" /> (''blik, kyk, uitdrukking; houding; feit of stelling''), klipvas, ystervas,<ref>[[C.M. van den Heever]]. 1935. ''[[Die Afrikaanse gedagte]], bl. 104: ''Prof. T. J. Haarhoff is een van die vernaamste werkers in hierdie opsig. Hy gaan langs glad 'n ander weg te werk as die skoolvos, wat die hele ou beskawing weggesnoei het tot 'n aantal'' '''ystervaste''' ''reëls waarin jou opvatting pas of nie pas nie.''</ref> neetvas (sit/kleef)<ref name="WAT" />
* '''verlig''' – helderverlig <ref>Van Nierop, Leon. 2012. ''Wolwedans in die skemer''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers. bl. 82: ''Sy loop met die trappe af tot by die'' '''helderverligte''' ''parkeerterrein''.</ref>
* '''vermoeid''' – doodvermoeid<ref name="Esterhuizen" />
* '''verskrik''' – doodverskrik<ref name="Esterhuizen" /><ref name="Makrogids" /><ref>Bourliaguet, L. 1963 (1961). ''Verhale uit Limousin''. Vertaal deur André P. Brink. (''Le Berceau Limousin''). Kaapstad: Human en Rousseau, bl. 42: '' 'n'' '''Doodverskrikte''' ''swerm kraaie het met hees krete in die lug rondgedraai en nie geweet waarheen hulle kon vlug nie.''</ref>
* '''verskriklik''' – allerverskriklik<ref>Cornelius, Gert. 2008. Nagblom. In: ''Nagstories: laatnagverhale oor gruwels en die bonatuurlike''. Swellendam: Twaalfuurkop Uitgewers. bl. 19: ''"Dis 'n soort wonderblom... 'n nagblom, want volgens wat Kerneels vertel, blom die ding'' '''allerverskriklik''' ''mooi in die laatnag..."''</ref>
* '''verslete''' - doodverslete<ref>Antonissen, R. 1966. ''Spitsberaad: Kroniek van die Afrikaanse Lettere 1961-1965''. Kaapstad: Nasou Beperk, p. 15: ''[...] ek moet darem mooi kyk of daar agter die skynbaar'' '''doodverslete''' ''beeldspraak-procédé dalk tog niks besonders skuilgaan nie.''</ref>
13 840

wysigings