Verskil tussen weergawes van "Dialek"

24 grepe bygevoeg ,  12 jaar gelede
k
robot Bygevoeg: bs:Dijalekt; cosmetic changes
k (robot Bygevoeg: sw:Lahaja)
k (robot Bygevoeg: bs:Dijalekt; cosmetic changes)
In taalkunde is die term dialek 'n neutrale term wat verwys na die stelselmatige taalgebruik deur 'n groep sprekers en dra dit geen negatiewe konnotasies soos wat soms in alledaagse gebruik geïmpliseer word nie (byvoorbeeld waar bedoel word "nie-standaard" of "substandaard" spraak). Taalkundige praat almal ten minste een dialek. By die studie van taal, en dialekte in besonder, word die hooffokus op gesproke taal geplaas aangesien geskrewe taal waardevolle inligting oor die uitspraak en klankstelsel van 'n taal of dialek ontbreek en omdat gesproke taalvaardigheid universeel is terwyl die gebruik van geskrewe taal beperk is tot geletterdes.<ref name=Rickford/>
 
== Verskil tussen "Taal" en "Dialek" ==
'n Dialek word van 'n taal onderskei op grond van taalkundige or maatskaplik-politiese oorwegings.
 
=== Taalkundige oorwegings ===
Taalkundig is een van die belangrikste kriteria die mate van oorvleueling tussen taalvariëteite - dit wil sê die mate waartoe woordeskat, grammatika en uitspraak ooreenkom. Daar bestaan egter nie 'n presiese definisie wat bepaal hoe groot die verskil moet wees om te bepaal of 'n variëteit 'n aparte taal of slegs 'n dialek is nie. Een benadering tot die probleem is om die onderlingeverstaanbaarheid van taalvariëteite te oorweeg. Die idee is dat sperekers van verskillende dialekte in dieselfde taal mekaar kan verstaan terwyl dieselfde nie vir verskillende tale geld nie. Volgens die kriterium is Meksikaanse Spaans en Argentynse Spaan dus Spaanse dialekte aangesien sprekers mekaar sonder veel moeite kan verstaan. [[Spaans]] en [[Frans]] is egter verskillende tale aangesien moedertaal sprekers wat nie die ander taal geleer het nie, mekaar nie kan verstaan nie as gevolg van die groter verskil in woordeskat, grammatika en uitspraak. Onderlinge verstaanbaarheid is egter moeilik bepaalbaar en baie keer subjektief.<ref name=Gasser>Michael Gasser, [http://www.indiana.edu/~hlw/Introduction/dialects.html 1.5 Dialects and languages] in [http://www.indiana.edu/~hlw/index.html How Language works], Indiana University, 2006, besoek op 8 Maart 2009</ref>
 
Laasgenoemde kriterium kan as 'n polities-maatskaplike eerder as taalkundige oorweging beskou word.
 
=== Maatskaplik-Politiese oorwegings ===
 
'n Ander soort kriterium wat gebruik kan word om te bepaal of 'n variëteit 'n taal of 'n dialek is, is die maatskaplike of politiese eenheid van die spraakgemeenskap onder beskouing. 'n belangrike voorbeeld in die konteks is die [[Noord-Germaans]]e tale [[Sweeds]], [[Noors]] en [[Deens]] wat in die nasiestate [[Swede]], [[Noorweë]] en [[Denemarke]] gepraat word. Hierdie tale is nou verwant en sprekers van die onderskeie tale kan geredelik met mekaar kommunikeer sonder om die ander se taal aan te leer. Volgens suiwer taalkundige oorwegings behoort dit dan as dialekte van een taal beskou te word, maar die tale, wat ook amptelike tale van die onderskeie lande is, vorm elkeen 'n hegte maatskaplike en politiese eenheid, die talke het verskillende spellingkonsvensies en hulle eie letterkundige tradisies.<ref name=Gasser/>
Die teenoorgestelde word in [[Japan]] opgemerk waar die ouer generasie wat op die [[Ryukyu Eilande]] woon se spraakvariëteit op grond van onderlingeverstaanbaarheid in verskeie tale verdeel sou kon word. Die variëteite word egter almal as dialekte van [[Japannees]] beskou as gevolg van die politieke eenheid van Japan, net soos wat die dialek wat in [[Osaka]] gepraat word as 'n dialek van Japannees gesien word.<ref name=Gasser/>
 
== Verwysings ==
{{Verwysings}}
 
[[bg:Диалект]]
[[br:Rannyezh]]
[[bs:Dijalekt]]
[[ca:Dialecte]]
[[cs:Nářečí]]
47 757

wysigings