Verskil tussen weergawes van "Taalherlewing"

64 grepe bygevoeg ,  9 jaar gelede
geen wysigingsopsomming nie
'''Taalherlewing''', '''taalopflikkering''', '''taalheropbloei''', '''taalherrysing''' of '''taalverskuiwingomkering''' is die poging wat deur verskeie belangegroepe, soos indiwidue, kulture, gemeenskappe, regerings of staatkundige owerhede, aangewend word om die agteruitgang van ’n [[taal]] om te keer. Sou die agteruitgang baie ver gevorderd wees, kan die betrokke taal as hetsy bedreigd, sterwend of uitgesterf beskou word. In hierdie gevalle het taalherlewing ten doel om die gesproke gebruik van die taal weer op die been te bring. Hoewel die doelwitte van taalherlewing van gemeenskap en omstandighede kan wissel, het die meerderheid gemeenskappe ten doel om ’n taal wat uitgesterf het, of bedreig is, weer tot alledaagse gebruik te bevorder. Taalherlewing volg net mooi die teenoorgestelde proses as dié van taalafsterwing.
 
==Teorie==
 
==Voorbeelde==
[[Hebreeus]] is suksesvol weer in die lewe geroep. Dit is die enigste voorbeeld van ’n uitgestorwe taal wat tot ’n nasionale taal met miljoene moedertaalsprekers herleef het. Die herlewing van [[Kornies]] het in 1904 begin, nadat dit vir meer as ’n eeu lank dood was. Dit is nou suksesvol herleef, met ’n toenemende aantal sprekers wat tans ’n paar duisend sterk staan.
Amptelike pogings om tale van uitwissing te red, soos die bevordering van [[Iers]] in beide die Republiek van Ierland en Noord-Ierland, [[Wallies]] in Wallis, [[Galisies]] in Galicië, [[Baskies]] in Baskeland en [[Katalaans]] binne Katalonië, is met gemengde sukses begroet.
In Sjina bestaan daar etlike entoesiastiese groepe wat [[Mantsjoe]], die taal van hul voorouers, deur beskikbare woordeboeke en handboeke probeer herleef. Party besoek af en toe die Qapqal Xibe Outonome Streek in Xinjiang, waar die verwante inheemse Xibe-taal steeds gepraat word. <ref>{{citation|url=http://online.wsj.com/article/SB125452110732160485.html
|date=2009-10-05|title=In China, the Forgotten Manchu Seek to Rekindle Their Glory
|periodical=The Wall Street Journal|author= Ian Johnson|accessdate=2009-10-05}}</ref>
Veldtogte het die status van plaaslike tale tot só ’n mate in Europese streekgebiede verhoog dat dit as amptelike tale, naas die nasionale taal, aanvaar is. Die Europese Raad se handeling in hierdie gebied (deur middel van die Europese Manifes vir Plaaslike of Minderheidstale) is teenstrydig met die Europese Unie se erkenning van amptelike status aan slegs ’n beperkte aantal amptelike tale.
 
Aan die ander kant is daar [[Latyn]]. Hierdie antieke taal is oor die eeue heen in die hoë onderwys en vir akademiese kommunikasie gebesig en het ’n kultuurskakel regdeur al die universiteite tot en met die voornoemde tydperk gelaat. Hoewel hierdie taal genoeg belangstelling gewek het om ’n herlewingsbeweging tot stand te bring, toon die aantal sprekers van die sogenaamde Lewende Latyn ’n sukkelende groei. Die rede hiervoor is dat die taal nie eie aan enige van vandag se oorgeblewe volke is nie; daarom het hierdie dooie taal bitter min ondersteuning van regerings, hetsy op nasionale of internasionale vlak, ontvang.
 
==Wêreldwyd==
* [http://www.saivus.org Society to Advance Indigenous Vernaculars of the United States]
 
[[Kategorie:Taalkunde]]
 
[[ca:Revitalització lingüística]]
Anonieme gebruiker