Verskil tussen weergawes van "Die Brandwag"

641 grepe bygevoeg ,  10 jaar gelede
geen wysigingsopsomming nie
 
==Voorgangers==
Die eerste ''Brandwag'' het vanaf [[Uniewording]] op [[31 Mei]] [[1910]] tot Februarie 1922 onder mederedakteurskap van Dr. W.M.R. Malherbe en dr. [[Gustav Preller]] verskyn en was die monstuk van die Afrikaanse Taalgenootskap (sien [[Geskiedenis van Afrikaans]]). Malherbe het van September 1910 tot 1919 alleen die redakteurskap behartig, waarna Preller by hom oorgneem het. Die tydskrif het 'n belangrike bydrae gelewer tot die ontwikkeling van die Afrikaanse letterkunde in die nadraai van die [[Anglo-Boereoorlog]] en 'n lewendige belangstelling by sy lesers in die geskiedenis van die land aangewakker deur artikels soos byvoorbeeld dié deur Preller geskryf oor die Voortrekkers. Dit het onder meer insiggewende artikels oor die skilder- en beeldhoukuns bevat en het met buiteblaaie gespog wat deur kunstenaars soos [[Pierneef]] en [[Frans Oerder]] ontwerp is. 'n Ruk lank het dit 'n hoë letterkundige standaard gehandhaaf en bydraes van die voorste Afrikaanse skrywers en digters. Onder hulle het [[Jan Celliers]], [[Louis Leipoldt]], [[Leon Mare]] en [[Jochem van Bruggen]] getel. Die eerste gedig van [[Toon van den Heever]] het in ''Die Brandwag'' verskyn, naamlik ''In die Hoëveld'', die Afrikaanse verwerking van ''De Mynwerker'', wat in die Joernaal van die Ermelo-Hoërskool se Jongensklub in 1913 opgeneem is. Vanaf Maart 1920 is ''Die Banier'' as maandblad oor die wetenskap en letterkunde saam met ''Die Brandwag'' verskyn. Nadat ''Die Brandwag'' self tot niet gegaan het, het ''Die Banier'' nog enkele jare lank op sy eie voortbestaan.
 
'n Onverwante blad van hoë letterkundige waarde was ''Die Nuwe Brandwag'' wat van 1929 tot November 1933 verskyn het met prof. M.L. du Toit en Pierneef as redakteurs. Omdat die plek van die eerste ''Brandwag'' teen daardie stadium hoofsaaklik deur die ''[[Huisgenoot]]'' ingeneem is, het ''Die Nuwe Brandwag'' hom veral op die letterkunde en kuns van 'n hoë gehalte toegespits. Artikels oor musiek, beeldhoukuns, argitektuur en skilderkuns het gereeld verskyn en afdrukke van kunswerke is hiermee tesame geplaas. Dit het 'n forum vir oorspronklike Afrikaanse digkuns, prosa en drama geword en ook resensies bevat van Afrikaanse, Nederlandse en Engelse letterkunde. Dit was waarskynlik een van die beste Afrikaanse tydskrifte van sy soort tot dusver.
 
==''Die Brandwag'' (1937-1965)==
Die groeiende gewildheid van die bylaag tot ''[[Die Vaderland]]'' het die bestuur laat besluit om dit reeds van September 1937 as 'n selfstandige weekblad te laat verskyn. As sodanig het dit geleidelik bekendheid verwerf danksy die knap manne wat as redakteurs gedien het en die talentvolle medewerkers en bydraers, bykans almal ontluikende skrywers van formaat wat die Afrikaanse letterkunde mettertyd sou verryk en by die Afrikaanse publiek in al groter getalle 'n besondere leeslus sou wek. Die eerste redakteur van ''Die Brandwag'' was Otto Schwellnus. Van die eerste medewerkers wat later groot bekendheid sou verwerf, was onder meer Ella van Heerden, vrou van die hoofredakteur van ''[[Die Vaderland]]'', [[Elisabeth Eybers]], [[Uys Krige]] en S. Ign. MOckeMocke. Na tien maande volg A.M. van Schoor vir Schwellnus op. Met hom as toe reeds geroetineerde joernalis gaan ''Die Brandwag'' 'n tydperk van groot vooruitgang tegemoet sodat die leserstal nagenoeg 40 000 was toe hy teen die einde van 1945 die redakteurskap aan een van sy eertydse assistente, Rud. P. Visser, oorhandig het. Schwellnus kon intussen 'n gedugte span medewerkers byeen bring: [[C.M. van den Heever]], Kleinjan (dr. J.L.R. van Bruggen), [[N.P. van Wyk Louw]], [[I.D. du Plessis]], dr. P. Nienaber, prof. dr. T.H. le Roux, prof. H.M. van der Westhuizen, Kootjie van den Heever, G.A. Watermeyer, [[J. van Melle]], dr. P. de V. Pienaar, dr. [[William Nicol]], dr. A.H. Murray, Lulu Latsky, J.M. Friendenthal, dr. G. Eloff, Willem Kamp, [[Mikro (C.H. Kühn), prof. dr. T.J. Haarhoff, dr. [[Gustav Preller]], Gerhard R.A. Moll, dr. G.S. Nienaber, Sophie Roux, mev. T.C. Pienaar en andere.
 
Na tien maande volg A.M. van Schoor vir Schwellnus op. Met hom as toe reeds geroetineerde joernalis gaan ''Die Brandwag'' 'n tydperk van groot vooruitgang tegemoet sodat die leserstal nagenoeg 40 000 was toe hy teen die einde van 1945 die redakteurskap aan een van sy eertydse assistente, Rud. P. Visser, oorhandig het. Schwellnus kon intussen 'n gedugte span medewerkers byeenbring: [[C.M. van den Heever]], Kleinjan (dr. J.L.R. van Bruggen), [[N.P. van Wyk Louw]], [[I.D. du Plessis]], dr. P. Nienaber, prof. dr. T.H. le Roux, prof. H.M. van der Westhuizen, Kootjie van den Heever, G.A. Watermeyer, [[J. van Melle]], dr. P. de V. Pienaar, dr. [[William Nicol]], dr. A.H. Murray, Lulu Latsky, J.M. Friendenthal, dr. G. Eloff, Willem Kamp, [[Mikro (C.H. Kühn), prof. dr. T.J. Haarhoff, dr. [[Gustav Preller]], Gerhard R.A. Moll, dr. G.S. Nienaber, Sophie Roux, mev. T.C. Pienaar en andere. Die tydskrif bereik in September 1948 'n verkoopsyfer van 100 000.
 
'n Geruime tyd lank het prof. [[Abel Coetzee]] boekbesprekings vir sowel ''[[Die Vaderland]]'' as ''Die Brandwag'' waargeneem terwyl hy ook 'n reeks van 453 artikels in ''Die Brandwag'' die lig laat sien het oor die Afrikaner se volkskundig-kulturele besit, die eerste studie van die aard wat in Suid-Afrika gepubliseer is. Mev. S. de Kock, was as [[Sita]] landwye bekendheid verwerf het as onderhoudende skrywer en groot vriendin van die Afrikanerjeug, was ook een van die uitmuntende persoonlikhede op wie se medewerking ''[[Die Vaderland]]'' en ''Die Brandwag'' trots kon steun.
 
Baie jare lank was ''Die Brandwag'' 'n gewilde huisvriend van duisende lesers oor die hele land as weekblad van die Afrikaanse Pers Beperk en daarna van die [[Afrikaanse Pers (1962) Beperk]]. Na die eerste drie redakteurs kom [[Dirk Richard]], watin Oktober 1954 en neem die leisels oor. (Hy was sedert 1962 die hoofredakteur van ''[[Dagbreek (Sondagkoerant)|Dagbreek en Landstem]]). was,Ná Richard kom agtereenvolgens I.D. van der Walt, At de Beer, wat in 1968 nuusredakteur sou word van ''[[Hoofstad]]'', die Afrikaanse middagblad in Pretoria, Jan Breytenbach, wat vroeër diens gedoen het in die redaksie van ''[[Rooi Rose]]'', en uiteindelik van 1961 tot [[24 September]] [[1965]] weer I.D. van der Walt.
 
==Staking==
 
''Fleur'' was in grootte nie die portuur van ''Die Brandwag'' op sy dag nie, maar wat hy het ruimskoots daarvoor vergoed in inhoud en tipografiese voortreflikheid.
 
==Bronne==
* Erasmus, L.J. 1969. '' 'n Volk staan op uit sy as: Verhaal van Die Afrikaanse Pers (1962) Beperk''. Johannesburg: Afrikaanse Pers Beperk.
* Potgieter, D.J. (red.) 1970. ''Standard Encyclopaedia of Southern Africa''. Cape Town: Nasionale Opvoedkundige Uitgewery Beperk.
 
[[Kategorie:Massamedia]]
85 757

wysigings