Vliegas

Vliegas is 'n verbrandingsproduk van steenkool. In 'n moderne kragstasie bereik die verbrandingstemperatuur meer as 1500 °C. Die as wat gevorm word, bestaan uit die swaar bodemas wat op bodem van die verbrandingsoond versamel en die vliegas wat lig genoeg is dat dit saam met die verbrandingsgasse afgevoer word.[1] Die vliegas word -dikwels elektrostaties[2]- neergeslaan en versamel in silo's en daarna vir 'n verskeidenheid van aanwendings gebruik.

BetonWysig

Die Romeine het reeds die vulkaniese as van die Vesuvius vir die beton van die Panteon en die Kolosseum gebruik en dit staan vandag nóg. Vliegas het vergelykbare eienskappe en word ook dikwels in betonmengsels aangewend.[1]

SamestellingWysig

 
Elektronmikroskopiese beeld van klas C vliegas. Dit lyk soos klein druppeltjies wat glas geword het

Vliegas bestaan uit fyn stofdeeltjies kleiner as 75 mikron in deursnee. Hulle is gewoonlik glasagtige druppeltjies en amorf van struktuur. Die digtheid wissel gewoonlik van 2,1 tot 3,0 g/cm3 en die spesifieke oppervlak van 130 tot 1000 m2/kg. Die kleur hang af van die gehalte onverbrande koolstof. Lae gehaltes gee ligter kleure. Watter chemiese samestelling die as het hang af van watter brandstof gebruik word: antrasiet, bitumineuse kool, subbitumineuse kool of bruinkool. Die as van bitumineuse kool bestaan hoofsaaklik uit silika, alumina, ysteroksied en kalsiumoksied. Subbitimuneuse kool en bruinkool het meer kalsium- en magnesiumoksied. Hulle kan ook meer sulfaat bevat. Antrasiet word min gebruik in kragstasies.

In die VSA word vliegas in klas F en klas C onderskei. Klas F het kalsiumgehaltes van 1-12%, gewoonlik as kalsiumhidroksied en -sulfaat. Klas C kan tot 30-40% kalsium bevat, dit het gewoonlik ook meer K, Na en sulfaat.[2]

BesoedelingWysig

Vliegas word ook soms in vywers gestoor, maar indien die wande nie waterdig afgeskerm word, kan besoedeling van die grondwater intree. Vliegas kan swaarmetale soos Pb, Ni, Cr, Mn en Fe bevat en dit kan oplos en die grondwater bereik, soos in Parichha, Jhansi, Indië[3]

VerwysingsWysig

  1. 1,0 1,1 "flyash.com" (in Engels). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 8 Julie 2018.
  2. 2,0 2,1 "User guidelines for waste and byproduct materials in pavement construction FHWA-RD-97-148 VS se Federals Highway Administration Reserach and Technology" (in Engels). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 30 Desember 2019.
  3. Heavy metal contamination of groundwater due to fly ash disposal of coal-fired thermal power plant, Parichha, Jhansi, India Chanchal Verma et al. Cogent Engineering 3(1), 2016.

Eksterne skakelsWysig