Die aanlyn Afrikaanse ensiklopedie

'n Klein maar groeiende groepie Afrikaanssprekende vrywilligers neem tans deel aan 'n kennisrewolusie van globale proporsies. Die vrye bekombaarheid van inligting, tesame met die wegsmelting van tradisionele hindernisse tot samewerking en die verbinding van die uithoeke van die wêreld, teweeggebring deur die wêreldwye web, is die grootste gelykmakende en bemagtigende ontwikkeling in die geskiedenis van die mensdom.

Die web stel 'n globale hulpbron daar wat aan almal, ongeag hul agtergrond, toegang tot 'n magdom inligting en kennis verleen. En hoewel daar verskeie tekenende voorbeelde van hierdie nuwe verkrygbaarheid van inligting is, is geen meer verteenwoordigend hiervan as Wikipedia nie.

Wikipedia is 'n vrye en gratis ensiklopedie, ten volle saamgestel deur vrywilligers en toeganklik aan enigiemand met internettoegang. Boonop is dit beskikbaar in meer as 270 tale met die vlagskip Engelse weergawe wat spog met oor die 3 miljoen artikels.

Die wetenskapsjoernaal Nature, het in 2005 reeds bevind dat Wikipedia wesenlik so betroubaar soos die Encyclopedia Britannica is, 'n bron wat deur meeste mense as die gesaghebbendste Engelstalige ensiklopedie beskou word.

Wikipedia dra 'n reuse-aandeel by tot hierdie voortbouende kennisrewolusie en dit verskaf ook aan ons as Afrikaanssprekendes 'n gulde geleentheid om 'n globaal-beskikbare Afrikaanse kennisbron te skep.

As mens eers die enorme potensiaal van 'n vrye en omvattende Afrikaanse ensiklopedie besef, kan mens nie anders as om die proses te wil bespoedig nie. Die goeie nuus is dat dit ook heeltemal moontlik is.

Enigiemand kan Wikipedia-artikels skep en redigeer. Dit klink dalk na 'n resep vir chaos, maar die self-organiserende en self-polisiërende aard van die Wikipedia-gemeenskap bring 'n hoë vlak van orde en kwaliteit mee. Vandalisme of ongestaafde uitlatings word binne minute of sekondes waargeneem en reggestel. Hoe meer mense aan 'n spesifieke taalweergawe van Wikipedia deelneem, hoe meer vrywilligers is daar om kwaliteitsbeheer toe te pas, en hoe hoër in kwaliteit dus die uiteindelike produk.

Daar heers egter nog 'n onbewustheid onder baie mense dat daar wel 'n Afrikaanse Wikipedia bestaan, wat meebring dat sy volle potensiaal nog nie ontgin word nie. Ten spyte hiervan is die Afrikaanse Wikipedia een van die eerstes wat op die been gebring is en het dit onlangs sy tiende bestaansjaar gevier.

In die begin van 2012 is nog 'n mylpaal behaal, die 21 000ste artikel. Die aantal artikels dien gereeld as 'n maatstaf om die dekkingswydte van 'n ensiklopedie te oordeel, maar om 'n gevoel vir die omvattendheid van die gedekte onderwerpe te kry, is die artikeldiepte van nog groter waarde. Hier behaal die Afrikaanse Wikipedia 'n imponerende 40 punte, beter as dié van die Nederlandse wikipedia of tewens die meeste ander taalweergawes.

Die beskikbaarheid van Afrikaans op die web is beslis aan die groei, soos die vertaling van Google en Facebook se verbruikerskoppelvlakke na Afrikaans aandui. 'n Mens kan ook Afrikaans naas Engels as soektaal in Google instel, en sodoende resultate vir Afrikaanse soekterme ontvang. Baie van hierdie resultate sal dan ook afkomstig van die Afrikaanse Wikipedia wees.

Daar is dan ook sekere vakgebiede waar 'n Afrikaanse Wikipedia, weens die geografiese gebondenheid daarvan en die vertroudheid daarmee, 'n nis beter sal kan vul as enige ander taalweergawe. Dink maar aan die koddige dog dikwels beskrywende name vir Suider-Afrikaanse plante en diere, die Grootoog-stompneus, Poenskop, Piet-my-vrou, Langtoon, Janfiskaal en Jakobregop.

Geen ander Wikipedia sal ook soveel tyd en aandag aan die Afrikaanse taal- en letterkunde spandeer nie. Wil jy weet wanneer mens die woord 'wat' of 'wie' as voornaamwoord gebruik? Die Afrikaanse Wikipedia kan help.

Met skootrekenaars en tablette soos iPads, kan die Afrikaanse Wikipedia ook veel plesier vir 'n reisiger onderweg na sy bestemming verskaf. Daar is byvoorbeeld artikels oor al die hoofpaaie, en oor amper elke klein dorpie waarlangs hulle verbygaan. Maar belangriker as al die voorgenoemde, is die Afrikaanse Wikipedia geskik as 'n vrye en toeganklike naslaanbron vir skoolleerlinge en studente.

Die ontslape Afrikaanse sakereus Anton Rupert het opgemerk dat produkte wat op Afrikaanse sentimentaliteit staatmaak, maar nié die nodige kwaliteit verskaf nie, gewoonlik faal. Verbruikers soek kwaliteit eerste. Dieselfde geld vir 'n Afrikaanse ensiklopedie. Kom ons maak dit dus 'n wêreldklas, top-kwaliteit naslaanbron in die eerste instansie, en Afrikaans daarnaas. Sodoende sal alle Afrikaanssprekendes baatvind daarby.

Vrygestel onder die Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 License.