Die Leonides vorm ’n meteoorreën, of meteoorstroom, wat jaarliks tussen 14 en 21 November gesien kan word. Die naam verwys na die skynbare oorsprong in die sterrebeeld Leeu; tog is dit in werklikheid afkomstig van Komeet Tempel-Tuttle, wat op sy wentelbaan om die Son ’n groot aantal brokstukke (meteoroïede) agterlaat. Sodra die Aarde die baan van die komeet kruis, kom dit ook in aanraking met meteoroïdewolke. ’n Aantal brokstukke brand in die Aarde se atmosfeer uit en word as meteore (verskietende sterre) waargeneem. Die meteoorreën bereik elke jaar in November sy hoogtepunt – die presiese datum verskil van jaar tot jaar.

Leonides
’n Leonidemeteoor tydens die hoogtepunt van die 2009-reën.
’n Leonidemeteoor tydens die hoogtepunt van die 2009-reën.
Ontdekking  902 n.C. (eerste rekord)
Moederliggaam  Komeet 55P/Tempel-Tuttle
Uitstralingspunt
Sterrebeeld  Leeu
Regte klimming  10h 08m
Deklinasie  +22°
Eienskappe
Voorkoms  15 November – 20 November
Hoogtepunt  18 November
Spoed  71 km/s
Sterre per uur  Wissel

’n Buitengewone skouspel vind elke 33 jaar plaas.[1] Wanneer die Aarde die wentelbaan van Komeet Tempel-Tuttle kruis kort nadat hy deur die binneste gedeelte van ons Sonnestelsel getrek het, styg die aantal sigbare Leonide-meteore duidelik. Hierdie groot meteoorstorm, met duisende meteore per uur, kon in 1966 oor Amerika gesien word.[2] Die eerste rekord van die Leonides was in 902 n.C.

BeskrywingWysig

 
Uitbeeldings uit die 19de eeu van die Leonides.

Die Leonides is ’n vinnig bewegende stroom wat die Aarde se wentelbaan teen 72 km/s tref.[3] Groter Leonides het ’n deursnee van sowat 10 mm en ’n massa van ’n halwe gram, en hulle kan helder ligstrepe met ’n skynbare magnitude van tot -1,5 veroorsaak.[4] ’n Jaarlikse Leonidereën kan 12 of 13 ton deeltjies oor die hele planeet agterlaat.

Die meteoroïdes wat deur die komeet agtergelaat word, word in strepe georganiseer volgens hulle wentelbane. Hulle word deur verskillende planete versteur, veral Jupiter,[5] en in ’n mindere mate deur stralingsdruk van die Son.[6] Deeltjies in ou strepe is taamlik ver uitmekaar en veroorsaak ’n paar meteore per minuut. Jonger strepe is baie digter en veroorsaak elke 33 jaar ’n meteoorstorm, met meer as 1 000 meteore per uur.

Die Leonides bereik elke jaar omstreeks 18 November ’n hoogtepunt, maar meteore kan verskeie dae daarvoor en daarna gesien word.

MeteoorreënsWysig

Jaar Aktiewe tyd Hoogtepunt Meteore per uur
2006 19 Nov. 78[7]
2007 19 Nov. 35[8]
2008 14-22 Nov. 17 Nov.[9] 99[10]
2009 10-21 Nov. 100[11][12] tot meer as 500[9][13][14] 17 Nov. 79[15]
2010 10-23 Nov. 18 Nov. 32[16]
2011 18 Nov. 22[17]
2012 6-30 Nov. 20 Nov. 47[18]
2013 15-20 Nov. 17 Nov. (nie sigbaar weens volmaan)
2014 6-30 Nov. 17 Nov. 15?
2015 ? 17 Nov. 20
2016 ? 17 Nov. 10
2017 ? 17 Nov. 10
2018 ? 17 Nov. 25
2019 ? 17 Nov. 15-20
2020 ? 7 Nov. 10-15

VerwysingsWysig

  1. Deborah Byrd (15 November 2018). "All you need to know: 2019's Leonid meteor shower". EarthSky. Besoek op 26 Februarie 2019.
  2. "Eyewitness accounts of the 1966 Leonid Storm". P. Jenniskens/NASA-ARC. Besoek op 2009-12-25.
  3. Space.com The Power of a Shooting Star
  4. Jenniskens, Peter (2006), Meteor Showers And Their Parent Comets, Cambridge University Press, p. 253, ISBN 978-0521853491, https://books.google.com/books?id=QpajMuyXG8AC&pg=PA253 
  5. McNaught, Robert H.; Asher, David J. (1999), "Leonid Dust Trails and Meteor Storms", WGN, Journal of the International Meteor Organization 27 (2): 85–102, Bibcode1999JIMO...27...85M 
  6. Brown, Peter. “Evolution of Two periodic Meteoroid Streams: the Perseids and Leonids”. Besoek op 2009-12-24.
  7. Leonids 2006: Morning of 19 November Geargiveer 13 Oktober 2012 op Wayback Machine
  8. Leonids 2007: visual data quicklook Geargiveer 13 Oktober 2012 op Wayback Machine
  9. 9,0 9,1 "Return of the Leonids". Nasa. 4 Desember 2008. Besoek op 2009-10-21.
  10. Leonids 2008: visual data quicklook Geargiveer 13 Oktober 2012 op Wayback Machine
  11. Fazekas, Andrew (16 November 2009). "Leonid Meteor Shower: Best Sky Show Tonight". National Geographic News.
  12. "IMO Meteor Shower Calendar 2009". The International Meteor Organization. 1997–2009. Besoek op 2009-10-21.
  13. "Strong Leonid Meteor Shower Predicted for 2009". Space.com. 4 Desember 2008. Besoek op 2009-10-22.
  14. Lopez, Mike (7 Desember 2008). "Watch Out for Leonids 2009 Meteor Shower". Geargiveer vanaf die oorspronklike op 19 Augustus 2009. Besoek op 2009-10-22.
  15. "Leonids 2009: visual data quicklook". The International Meteor Organization. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 2010-01-19.
  16. Leonids 2010: visual data quicklook Geargiveer 27 November 2012 op Wayback Machine
  17. Leonids 2011: visual data quicklook Geargiveer 31 Oktober 2012 op Wayback Machine
  18. Leonids 2012: visual data quicklook Geargiveer 19 Desember 2012 op Wayback Machine

Eksterne skakelsWysig