Moctezuma I (1398–1469) was van 1440 tot 1469 die hueyi tlahtoani, die leier van die Asteke.

Moctezuma I
Koning van Tenochtitlan
Moctezuma I
Dinastie Huis van Tenochtitlan
Bewind 14401469
Volle naam Motecuhzoma Ilhuicamina
Gebore 1398
Gesterf 1469
Voorganger Itzcoatl
Opvolger Axayacatl
Gade Chichimecacihuatzin I
Nakomelinge Atotoztli II, Chichimecacihuatzin II, Iquehuacatzin, Mahchimaleh
Vader Huitzilihuitl
Moeder Miahuaxihuitl

Die naam

wysig
 
Kaart van die uitbreiding van die Asteekse Ryk deur die eeur heen.[1]

Moctezuma word gewoonlik in Spaanse geskrifte gebruik, terwyl Montezuma 'n ou Engelse spelling van die naam is. Motecuhzoma of Motecuzoma is die oorspronklike naam in Nahuatl (uitgespreek as mo-tek-w-zo-ma) wat "hy wat homself heerser maak deur sy woede" beteken. Dit stam af van mo, derdepersoon besittend, techuhtli, "heer", en zoma, "bose" of "met gefronsde gesig". Die gebruik van 'n regeringsnommer is slegs bedoel as 'n moderne onderskeid van die ander Moctezuma, na wie as Motecuhzoma II verwys word. Nog 'n manier om hulle te onderskei, naas die gebruik van Romeinse syfers, is dat Moctezuma I Motecuhzoma Ilhuicamina in Nahuatl genoem word en Moctezuma II Motecuhzoma Xocoyotzin. Die eerste van hierdie benaminge beteken "eensame wat 'n pyl in die hemel skiet"; Xocoyotzin beteken "die geëerde jonge", uit te spreek as tsjo-ko-jot-zin (waar Xocoyotl eenvoudig "die jonge" of "junior" sou beteken).

Hy het die Drievoudige Verbond met Tekskoko en Tlacopan gevorm en die Asteekse Ryk van die Atlantiese kus tot aan die Stille Oseaan uitgebrei. Hy het onder andere die Huaxteke en Totonake verslaan. Onder Moctezuma se regering het die hoogpriester Tlacaellel die Asteekse geskiedenis grotendeels laat herskryf. Saam met Nezahualcoyotl van Tekskoko het hy 'n akwaduk laat aanlê wat die hoofstad Tenochtitlan van water sou voorsien. Moctezuma I is deur Axayacatl opgevolg.

Verwysings

wysig
  1. Gebaseer op kaarte van Ross Hassig in "Aztec Warfare"