Nikolaus Harnoncourt

Nikolaus Harnoncourt (Johann Nikolaus Graf [Graaf] de la Fontaine und d'Harnoncourt-Unverzagt; 6 Desember 19295 Maart 2016) was 'n Oostenrykse dirigent wat veral bekend was om sy histories-ingeligte uitvoerings van musiek uit die klassieke tydperk en vroeër. Hy het sy musiekloopbaan as tjellis begin en in die 1950's die periode-instrument groep Concentus Musicus Wien gestig en sodoende 'n pionier van die Vroeë Musiek beweging geword. Op of omtrent 1970 het Harnoncourt begin om operastukke en konserte te dirigeer. Hy het gou die mees gerekende internasionale simfonieorkeste gedirigeer en in die mees uitgelese konsertsale, operahuise en feeste van regoor die wêreld verskyn. Sy repertorium het toe verbreed om komponiste van die 19de en 20ste eeue in te sluit. In 2001 en 2003 het hy die Weense Nuwejaarskonserte gedirigeer. Harnoncourt was ook die skrywer van verskeie boeke wat meestal handel oor onderwerpe soos die geskiedenis van uitvoerings en musikale estetiek.

Nikolaus Harnoncourt

Graf de la Fontaine und d'Harnoncourt-Unverzagt
Nikolaus Harnoncourt (1980).jpg
Harnoncourt in 1980
Gebore
Johann Nikolaus Graf de la Fontaine und d'Harnoncourt-Unverzagt

(1929-12-06)6 Desember 1929
Sterf05 Maart 2016 (op 86)
St Georgen im Attergau, Oostenryk
Beroep
OrganisasieConcentus Musicus Wien
EggenootAlice Hoffelner
(1953-2016;[1] sy afsterwe)
Kinders4 kinders (insluitende Elisabeth von Magnus)
Handtekening
Nikolaus-Harnoncourt-signature.jpg

BiografieWysig

Harnoncourt was gebore as Johann Nikolaus Graf de la Fontaine und d'Harnoncourt-Unverzagt[2] in Berlyn, Duitsland. Sy moeder, Ladislaja Franz, Gräfin von Meran, Freiin von Brandhoven, was die klein-kleindogter van die Habsburg Aartshertog Johann, die 13de kind van die Keiser Leopold II, wat hom 'n afstammeling maak van verskeie Keisers van die Heilige Romeinse Ryk en ander Europese koninklike families. Haar vader, Eberhard de la Fontaine Graf d'Harnoncourt-Unverzagt, was 'n ingenieur in Berlyn wat twee kinders van 'n voormalige huwelik gehad het. Twee jaar na Nikolaus se geboorte was sy broer Philipp gebore. Die gesin het uiteindelik na Graz getrek waar Eberhard 'n pos in die staatsdiens (Landesregierung) of Styria bekom het. Harnoncourt was in Graz, Oostenryk grootgemaak en het musiek in Wene studeer. Hy het gedurende sy jeug in die Hitler-jeugbeweging gedien.[3]Harnoncourt het by die Weense Musiekakademie tjello asook die viola da gamba onder Paul Grümmer en Emanuel Brabec studeer.[1]

LoopbaanWysig

Harnoncourt was vanaf 1952 tot 1969 'n tjellis met die Weense Simfonieorkes gewees. In 1953 het hy die periode-instrument groep Concentus Musicus Wien met sy vrou, Alice Harnoncourt gestig met wie hy ook daardie jaar getroud is.[1] Die Concentus Musicus Wien was gewy aan uitvoerings op outentieke periode instrumente, en teen die 1970's het Harnoncourt se werk saam met die groep hom allerweë bekend gemaak. Hy het in die tyd die viola da gamba gespeel sowel as die tjello. Harnoncourt het vir die Telefunken (later Teldec) plate-etiket 'n wye reeks barokmusiek opnames gemaak uit die barok-repertorium, beginnende met die musiek vir altviool van Henry Purcell,[4] tot en met die werke van Bach (Die Musikale Offering),[5] Monteverdi (L'incoronazione di Poppea),[6] en Rameau (Castor et Pollux).[7] Een van sy laaste projekte met die Concentus Musicus Wien was opnames van Beethoven se Simfonieë Nos. 4 en 5.[8]

Een van die hoofredes waarom Harnoncourt die Weense Simfonieorkes verlaat het was om 'n dirigent te word. Hy het in 1970 by La Scala, in Milaan aan die hoof gestaan van 'n produksie van Monteverdi se Il ritorno d'Ulisse in patria.[9]

In 1971 het Harnoncourt 'n gesamentlike projek van stapel gestuur saam met die dirigent Gustav Leonhardt om Bach se volledige kantates op te neem. Die Bach kantatas (Teldec) projek was uiteindelik in 1990 voltooi en was die enigste kantate-siklus om gebruik te maak van alleen manlike koor en soliste, met die uitsondering van kantates Jauchzet Gott in allen Landen, BWV 51 en Mein Herze schwimmt im Blut, BWV 199 wat bedoel was vir 'n vroulike sopraanstem. Hy het ook die eerste histories-ingeligte opnames van Bach se Mis in B mineur (1968) en sy Mattheuspassie (1970) gemaak. In 2001 was 'n opname van die Mattheuspassie met die Arnold Schoenberg Koor vrygestel wat kritiese lof ontvang het en die gehele partituur van die stuk in Bach se eie handskrif op 'n CD-ROM bevat het. Dit was sy derde opname van die werk.[10]

Harnoncourt het later saam met baie ander orkeste wat van moderne instrumente gebruik gemaak het uitvoerings gemaak; maar steeds met die klem op histories verantwoordbare oorspronklikheid in terme van onder andere die tempo en dinamika. Hy het ook sy repertorium begin uitbrei. Hy het nog steeds barokwerke gespeel, maar ook 'n voorstander van die Weense operetta repertorium geword. Hy het opnames van Beethoven se simfonieë saam met die Kamerorkes van Europa (KVE) gemaak wat tot vandag toe nog as die maatstaf beskou word,[11] en ook Beethoven se klavierconcertos saam met Pierre-Laurent Aimard en die KVE opgeneem.[12]

Harnoncourt was ook 'n gasdirigent van die Weense Filharmoniese Orkes gewees en het verskeie opnames met die orkes gemaak.[13][14] Hy het tussen 1987 en 1991 vier nuwe produksies van Mozart operas by die Weense Staatsopera gedirigeer (1987–91: Idomeneo; 1988–90: Die Zauberflöte; 1989: Die Entführung aus dem Serail; 1989–91: Così fan tutte). Hy het in 2001 en 2003 die Weense Filharmoniese Orkes se Nuwejaarskonsert gelei.[15]

In 1992 het Harnoncourt sy buiging by die Salzburg-fees gemaak met 'n konsert saam met die Kamerorkes van Europa. In die daaropvolgende jare het hy verskeie konserte saam met die Kamerorkes van Europa, die Weense Filharmoniese Orkes en die Concentus Musicus meegemaak. Harnoncourt het ook as dirigent vir groot operaproduksies van die Fees gedien: L'incoronazione di Poppea (1993), Mozart se Le nozze di Figaro (1995 en 2006), Don Giovanni (2002, wat ook Anna Netrebko se internasionale deurbraak was as Donna Anna, en 2003) en La clemenza di Tito (2003 en 2006), sowel as Purcell se Koning Arthur (2004).[16] In 2012 het Harnoncourt 'n nuwe produksie van Die Zauberflöte, geproduseer deur Jens-Daniel Herzog gedirigeer.[17]

Harnoncourt het sy buiging as gas-dirigent saam met die Concertgebouw-orkes, Amsterdam, in 1975 gemaak. Hy het voortgegaan as gas-dirigent saam met die orkes, wat verskeie operaproduksies en - opnames ingesluit het.[18] In Oktober 2000 het die Koninklike Concertgebouw-orkes (KCO) hom as hul Honorair gastdirigent (Ere gas-dirigent) benoem. Sy laaste verskyning saam met die KCO het in Oktober 2013 plaasgevind, met Bruckner se Simfonie No. 5.

Ander opnames buite die barok en klassieke era repertorium sluit sy 2002 opname van Bruckner se Simfonie No. 9 saam met die Weense Filharmoniese Orkes in. 'n Meegaande tweede CD het 'n lesing deur Harnoncourt bevat oor die simfonie, met musikale voorbeelde, insluitende rare fragmente uit die onvoltooide finale beweging van die simfonie. In 2009 het Harnoncourt Gershwin se Porgy and Bess opgeneem wat geneem was uit lewendige uitvoerings by Graz.

Op 5 Desember 2015, te wete een dag voor sy 86ste verjaardag, het Harnoncourt sy aftrede afgekondig via sy webwerf. "My liggaamlike krag vereis dat ek my toekomstige planne kanselleer," het hy op 'n handgeskrewe brief geskryf wat deel was van die program (op sy 86ste verjaardag) bestaande uit 'n konsert deur die Concentus Musicus Wien.[19]

PryseWysig

Harnoncourt was 'n lid van die Koninklike Sweedse Akademie van Musiek,[27] Eredoktor van die Universiteit van Edinburgh,[27] en lid van die Orde Pour le Mérite vir Wetenskap en Kuns gewees.[27]

BibliografieWysig

  • Harnoncourt, Nikolaus. Musik als Klangrede: Wege zu einem neuen Musikverständnis. Salzburg. ISBN 978-3-7017-0315-9. Onbekende parameter |titel= geïgnoreer (|title= voorgestel) (help); Onbekende parameter |uitgewer= geïgnoreer (help); Onbekende parameter |jaar= geïgnoreer (help)
  • Harnoncourt, Nikolaus. Die Macht der Musik: Zwei Reden. Salzburg. ISBN 978-3-7017-0827-7. Onbekende parameter |titel= geïgnoreer (|title= voorgestel) (help); Onbekende parameter |uitgewer= geïgnoreer (help); Onbekende parameter |jaar= geïgnoreer (help)
  • Harnoncourt, Nikolaus; Pauly, Reinhard G. Baroque Music Today: Music As Speech. Portland, OF. ISBN 978-0-931340-91-8. Onbekende parameter |jaar= geïgnoreer (help); Onbekende parameter |titel= geïgnoreer (|title= voorgestel) (help); Onbekende parameter |uitgewer= geïgnoreer (help)
  • Harnoncourt, Nikolaus. The Musical Dialogue: Thoughts on Monteverdi, Bach, and Mozart. Portland, OF. ISBN 1-57467-023-9. Onbekende parameter |titel= geïgnoreer (|title= voorgestel) (help); Onbekende parameter |uitgewer= geïgnoreer (help); Onbekende parameter |jaar= geïgnoreer (help)

VerwysingsWysig

  1. 1,0 1,1 1,2 Barry Millington (6 Maart 2016). "Nikolaus Harnoncourt obituary". The Guardian (in Engels). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 21 Desember 2019. Besoek op 6 Maart 2016.
  2. Munzinger-Archiv GmbH, Ravensburg. "Nikolaus Harnoncourt" (in Duits). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 30 Augustus 2019. Besoek op 6 Maart 2016.
  3. James R Oestreich (6 Maart 2016). "Nikolaus Harnoncourt, Dirigent en Vroeë-musiek kenner, sterf op 86-jarige ouderdom". The New York Times (in Engels). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 23 Oktober 2019. Besoek op 7 Maart 2016.
  4. Andrew Clements (18 April 2003). "Concentus Musicus Wien: 'n Viering". The Guardian (in Engels). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 7 Maart 2016. Besoek op 12 Augustus 2007.
  5. Wolff, Christoph. “{{{title}}}”. The Musical Quarterly 58. doi:10.1093/mq/LVIII.3.496. Besoek op 12 Augustus 2007.
  6. Glover, Jane. “{{{title}}}”. The Musical Times 116.
  7. Cyr, Mary. “{{{title}}}”. The Musical Quarterly 59. doi:10.1093/mq/LIX.2.328. Besoek op 12 Augustus 2007.
  8. Nicholas Kenyon (21 Februarie 2016). "Beethoven: Simfonieë 4 & 5 CD resensie – Harnoncourt verlaat die verhoog met skreiende intensiteit". The Observer (in Engels). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 15 April 2019. Besoek op 6 Maart 2016.
  9. James R. Oestreich (2 Maart 2003). "Slegs die Beste Volg sy Ritme". New York Times (in Engels). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 28 Desember 2017. Besoek op 13 Oktober 2007.
  10. "Mattheuspassie BWV 244 – gedirigeer deur Nikolaus Harnoncourt". Besoek op 6 Maart 2016. Onbekende parameter |titel= geïgnoreer (|title= voorgestel) (help)
  11. John Rockwell (17 November 1993). "Harnoncourt Gee Beethoven 'n Ligte Skok". New York Times (in Engels). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 6 Februarie 2018. Besoek op 12 Augustus 2007.
  12. Andrew Clements (28 Februarie 2003). "Beethoven: Klavierconcertos Nos 1 -5: Aimard/Kamerorkes van Europa/Harnoncourt". The Guardian (in Engels). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 11 Augustus 2019. Besoek op 12 Augustus 2007.
  13. Andrew Clements (2 Oktober 2002). "Smetana: Ma Vlast". The Guardian (in Engels). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 29 Julie 2016. Besoek op 12 Augustus 2007.
  14. "Bruckner Simfonie No 9: Weense Filharmoniese Orkes / Harnoncourt". 24 Oktober 2003. Besoek op 12 Augustus 2007. Onbekende parameter |werk= geïgnoreer (|work= voorgestel) (help); Onbekende parameter |titel= geïgnoreer (|title= voorgestel) (help); Onbekende parameter |outeur= geïgnoreer (help); Onbekende parameter |datum= geïgnoreer (|date= voorgestel) (help)
  15. James R. Oestreich (2 Januarie 2003). "'n Nuwejaar kom na Ou Wene". New York Times (in Engels). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 29 Desember 2017. Besoek op 12 Augustus 2007.
  16. http://www.salzburgerfestspiele.at/DIEINSTITUTION/Dienste/SPIELPLANARCHIV/SpielplanSuche?k=nikolaus%20harnoncourt&dv=1.1.1900&db=31.12.2011&typ=0[dooie skakel]
  17. Gotoh, Nahoko (10 Augustus 2012). "'n Visuele briljant maar ernstige Zauberflöte by die Salzburg-fees" (in Engels). Bachtrack Ltd. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 23 Mei 2020. Besoek op 6 Maart 2016.
  18. Andrew Clements (23 Mei 2003). "Dvorak: The Golden Spinning Wheel; The Noon Witch; The Water Goblin; The Wild Dove: Royal Concertgebouw Orchestra/ Harnoncourt". The Guardian (in Engels). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 3 April 2017. Besoek op 12 Augustus 2007.
  19. "Oostenrykse dirigent Nikolaus Harnoncourt sterf op 86-jarige ouderdom" (in Engels). BBC. 6 Maart 2016. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 21 April 2019. Besoek op 6 Maart 2016.
  20. "Voormalige Ontvangers: Nikolaus Harnoncourt 1980" (in Engels). Praemium Erasmianum Foundation. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 30 Mei 2019. Besoek op 8 Maart 2016.
  21. Ableitinger, Alfred (2002). Steiermark: die Überwindung der Peripherie. Wene. ISBN 9783205992172. Besoek op 8 Maart 2016. Onbekende parameter |taal= geïgnoreer (help); Onbekende parameter |datum= geïgnoreer (|date= voorgestel) (help); Onbekende parameter |bladsy= geïgnoreer (help); Onbekende parameter |titel= geïgnoreer (|title= voorgestel) (help); Onbekende parameter |uitgewer= geïgnoreer (help)
  22. 22,0 22,1 "Repliek op 'n parlementêre vraag" (pdf) (in Duits). Geargiveer (PDF) vanaf die oorspronklike op 22 Mei 2020. Besoek op 12 Desember 2012. Onbekende parameter |bladsy= geïgnoreer (help)
  23. 23,0 23,1 23,2 23,3 Merk, Beate (12 Mei 2012). "Grußwort der Staatsministerin Dr. Beate Merk anlässlich der Verleihung des Romano Guardini Preises am 10. Mai 2012 in München" (PDF). Geargiveer vanaf die oorspronklike (PDF) op 8 Maart 2016. Besoek op 8 Maart 2016. Onbekende parameter |taal= geïgnoreer (help); Onbekende parameter |titel= geïgnoreer (|title= voorgestel) (help); Onbekende parameter |datum= geïgnoreer (|date= voorgestel) (help); Onbekende parameter |uitgewer= geïgnoreer (help)
  24. "Léonie Sonning-toekennings 1993 Nikolaus Harnoncourt" (in Engels). Léonie onning Music Prize. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 30 Augustus 2019. Besoek op 8 Maart 2016.
  25. "Nikolaus Harnoncourt Laureaat van die Polar Musiek-prys 1994" (in Engels). Polar Music Prize. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 1 Julie 2019. Besoek op 8 Maart 2016.
  26. "Die Kunstuniversität Graz trauert um ihr Ehrenmitglied Nikolaus Harnoncourt" (in Duits). Art University of Graz. 7 Maart 2016. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 8 Maart 2016. Besoek op 8 Maart 2016.
  27. 27,0 27,1 27,2 27,3 27,4 27,5 "Weitere Ehrendoktorwürde für Harnoncourt". Klassik.com. Besoek op 8 Maart 2016. Onbekende parameter |taal= geïgnoreer (help)
  28. "Preisträger" (in Duits). Schumann in Zwickau. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 27 Februarie 2019. Besoek op 8 Maart 2016.
  29. Fuhrmann, Wolfgang (31 Maart 2000). "Nikolaus Harnoncourt und die Berliner Philharmoniker Wenn Bruckner ganz nach Bruckner klingt". Berliner Zeitung (in Duits). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 25 Augustus 2016. Besoek op 8 Maart 2016.
  30. "Past Winners Search". Besoek op 8 Maart 2016. Onbekende parameter |uitgewer= geïgnoreer (help); Onbekende parameter |titel= geïgnoreer (|title= voorgestel) (help)
  31. "Archiv: Hauptpreisträger" (in Duits). Ernst von Siemens Musikstiftung. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 10 April 2019. Besoek op 8 Maart 2016.
  32. "History" (in Engels). Musik Fest Bremen. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 22 Augustus 2017. Besoek op 8 Maart 2016.
  33. "Telemann-Preis für Nikolaus Harnoncourt". MDR (in Duits). 14 Maart 2004. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 28 Julie 2013. Besoek op 8 Maart 2016.
  34. "Sterdirigent Nikolaus Harnoncourt wen Kioto-prys" (in Engels). Kyocera. 10 Junie 2005. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 19 Julie 2016. Besoek op 8 Maart 2016.
  35. "Groß Gold mit Stern für Nikolaus Harnoncourt" (in Duits). Steiermark.at. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 1 Desember 2018. Besoek op 8 Maart 2016.
  36. "Bach-medaille voor dirigent Nikolaus Harnoncourt". NRC (in Nederlands). 11 Junie 2007. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 8 Maart 2016. Besoek op 8 Maart 2016.
  37. "Lifetime Achievement. Pierre-Laurent Aimard pays tribute to Nikolaus Harnoncourt, a true visionary" (in Engels). Gramophone. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 30 Augustus 2019. Besoek op 8 Maart 2016.
  38. "Nikolaus Harnoncourt" (in Engels). Royal Philharmonic Society. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 8 Maart 2016. Besoek op 8 Maart 2016.
  39. "Goldenes Ehrenzeichen für Alice und Nikolaus Harnoncourt" (in Duits). Wien.at. 30 Maart 2011. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 2 Desember 2016. Besoek op 8 Maart 2016.
  40. "Nikolaus Harnoncourt (dirigent en tjellis)" (in Engels). Gramophone. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 15 Augustus 2013. Besoek op 10 April 2012.

BronneWysig

  • Gratzer, Wolfgang (red.) (2009). Ereignis Klangrede. Nikolaus Harnoncourt als Dirigent und Musikdenker (klang-reden 3), Freiburg/Br.: Rombach. ISBN 978-3-7930-9551-4
  • Official catalogue Nikolaus Harnoncourt. Die Universität Mozarteum Salzburg ehrt den Dirigenten und Musikdenker. Salzburg: Universität Mozarteum 2008

Eksterne skakelsWysig