Leninisme: Verskil tussen weergawes

314 grepe verwyder ,  6 jaar gelede
geen wysigingsopsomming nie
kNo edit summary
No edit summary
[[Lêer:Lukács_GyörgyLukács György.jpg|rightregs|thumbduimnael|242x242px|Leninisme gekodifiseer: die intelektueel György Lukács, die filosofeerder van Leninisme in 1952]]
 
'''Leninisme''' is die vergestalting van 'n politieke teorie wat ontwikkel is, en vernoem is na die [[Rusland|Russiese]] rewolusionêr, en later die Sowjetse premer, [[Wladimir Lenin]]. Die doel hiervan was vir die stig van 'n demokratiese organisasie vir die rewolusionêre baanbreker party. Volgens Lenin was die einddoel van die baanbreker party om 'n diktatorskap van die proletariaat met die hulp van die werkersklas in Rusland te vestig. Wanneer die regeerders van die burgerstand vervang word met die werkersklas word die pefekte geleentheid geskep vir die volledige ontwikkeling na [[sosialisme]]. Leninisme bestaan uit sosialisties- politieke en ekonomiese teorieë wat uit [[Marxisme]] ontwikkel het, sowel as Lenin se vertolking van die Marxistiese teorieë vir die praktiese toepassing op die sosio-politieke omstandighede van die landelike Russiese Ryk van die vroeë twintigste eeu. In Februarie 1917 was Leninisme vir vyf jaar lank die Russiese toepassing van Marxisme se ekonomiese- en politieke filosofie wat deur die Bolsjewiste ontwerp en uitgevoer is. Die Bolsjewiste was die baanbrekerparty wat leiding geneem het in die stryd vir die politieke vryheid van die werkersklas in Rusland.
 
Funksioneel moes Lenin se baanbreker party aan die werkersklas politieke bewusmaking (opvoeding en organisasie) en rewolusionêre leierskap bied wat nodig was om kapitalisme in [[Imperiale Rusland]] omver te werp. Ná die [[Russiese Rewolusie (1917)]], het Leninisme die dominante weergawe van Marxisme in Rusland geword. Die Bolsjewiste was beskou as die enigste ware vorm van Marxisme en alle vorme van anti-Leninistiese Marxisme, soos die geval met die Mensjewiste en ander faksies van die Sowjet revolusionêres, is die faksies op 'n gewelddadige wyse vervolg. Die Russiese Burgeroorlog het uit verskeie linksgesinde opstande teen die Bolsjewiste bestaan, maar dié opstande is verslaan en Leninisme het die amptelike staatsideologie van die Sowjet demokrasie in die [[Russiese Sosialistiese Federale Sowjetrepubliek]] geword voor die eenheids-samesmelting van die Sowjetunie in 1922. In die post-Leninistiese Rusland van 1925-19291925–1929 het [[Josef Stalin]] die aanvaarding van Leninisme as die enigste legitieme vorm van Marxisme weereens bekragtig deur dit as die enigste ondeelbare entiteit genaamd Marxisme-Leninisme te verklaar. Dit het toe die staatsideologie van die [[Sowjetunie]] geword.
 
== Geskiedkundige agtergrond ==
Gedurende die negentiende eeu het die [[Kommunistiese Manifes]]'' ''(1848) van Karl Marx en Friedrich Engels 'n beroep gedoen vir die internasionale politieke unifikasie van die Europese werkersklas. Die doel hiervan was om 'n Kommunistiese rewolusie te bewerkstellig en die manifes het voorgestel dat, aangesien die sosio-ekonomiese organisasie van kommunisme verhewe geag is bo kapitalisme, sal die werkersrewolusie eerste in die ekonomies gegoede, geindustrialiseerde lande begin. Tog het die sosio-ekonomiese agterstand van die Imperiale Rusland in die vroeë twintigste eeu vir snelle en intensiewe industrialisering in die land gesorg. Dit het 'n verenigde werkersklas-proletariaat in die oorwegend landelike kleinboergemeenskappe gevestig.
 
'n Belangrike rede hiervoor was omdat die industrialisering meestal met buitelandse fondse gefinansier is en die Russiese Tsareryk (1721- 19171721–1917) nie 'n rewolusionêre burgerstand met politieke en ekonomiese invloed oor die werkers en die kleinboere gehad het nie soos Frankryk gedurende die [[Franse Rewolusie]] van 1789. So, hoewel Rusland se politieke ekonomie hoofsaaklik plattelands en semi-feodaal was, het die taak van 'n demokratiese rewolusie teruggeval op die skouers van die stedelike, industriële wekersklas as die enigste sosiale klas wat grondhervorming en demokratisering kon bewerkstellig aangesien die grondeienaars in die dorpe en stede sou probeer om enige rewolusie te onderdruk. In April 1917 pubiseer Lenin sy [[April Tesis]], die stategie vir die Oktober-rewolusie, waarin hy voorstel dat die Russiese rewolusie nie 'n geÏsoleerde nasionale gebeurtens is nie, maar 'n fundamentele internasionale gebeurtenis-- die eerste sosialistiese wêreldrewolusie.  Lenin se praktiese toepassing van Marxisme en die werkersklas se stedelike rewolusie teen die sosiale, politieke en ekonomiese toestande onder die Tsaristiese Rusland was die brandpunt wat met die hulp van die "rewolusionêre nasionalisme van die armes"  die absolute monargie van die driehonderjarige [[Huis van Romanof]], tot 'n val gebring het (1613- 19171613–1917).<ref>''Faces of Janus'' p. 133.</ref>
 
=== Imperialisme ===
In die proses waar die Russiese toepassing van [[Marxisme]] ontwikkel is, het die pamflet,  ''Imperialisme, die Hoogste Vlak van Kapitalisme (1916), ''Lenin se analise van ekonomiese ontwikkeling uitgebeeld soos dit deur Karl Marx voorspel was: dat kapitalisme 'n wêreldwye finansiële instelling sal word waar gevorderde industriële lande hul finansiële kapitaal na hul koloniale lande sal uitvoer om die natuurlike hulpbronne en die goedkoop handearbeid van die plaaslike bevolkings uit te buit. Dié ''superuitbuiting ''van die arm (onder-ontwikkelde) lande skep die geleentheid vir die ryk (ontwikkelde) lande om die arbeiders in hul stamlande polities gelukkig te hou met ietwat van 'n hoër lewenstandaard, en om 'n vreedsame arbeidsmark tuis te verseker. 'n Werkersklas-rewolusie van arbeiders en kleinboere was dus nie in die ontwikkelde kapitalistiese lande moontlik nie terwyl die imperialistiese globaal- finansiële stelsel steeds in plek is nie. Dit moes dus 'n onder-ontwikkelde land wees wat die eerste rewolusie moes begin het en in die vroeë twintigste eeu was [[Imperiale Rusland]] polities swakste land in die kapitalistiese globaal-finaniële stelsel.<ref name="tomasic">Tomasic, D. "The Impact of Russian Culture on Soviet Communism" (1953), ''The Western Political Quarterly'', vol. 6, No. 4 December, pp. 808–809.</ref>
 
Voor die Rewolusie, ondanks die feit dat hy politieke hervorming ondersteun het, en die [[Bolsjewis]]<nowiki/>te vir verkiesing toegelaat het by die Duma, het Lenin voorgestel dat [[Kapitalisme]] uiteindelik net deur 'n rewolusie omver gewerp kan word.en nie deur stelselmatige hervorming nie aangesien die regerende kapitaal- sosialistiese klas, wat in beheer van die ekonomiese mag was, die aard van die politieke mag binne die burgerstand bepaal.<ref>Lenin, V.I. (1917) ''The State and Revolution'', from ''Lenin Collected Works'', Volume 25, pp. 381-492. </ref> 
 
=== Ekonomie ===
Die Sowjetse demokrasie het die industrieë genasionaliseer en 'n buitelandse handelsmonopolie gevestig vir die produktiewe koördinering van die nasionale ekonomie, en om sodoende te verhoed dat Russiese nasionale industrieë teen mekaar meeding. Om die bevolking in die stede en dorpe te kan voed het Lenin [[Oorlogskommunisme]] (1918-19211918–1921) ingestel as 'n noodsaaklike  — voldoende wapens- en kosvoorrade  — om in die Russiese Burgeroorlog (1917-19231917–1923) te kon veg.<ref name="Carr, Edward Hallett 1929">Carr, Edward Hallett. </ref> Later, in Maart 1921, het hy die  [[Nuwe Ekonomiese Beleid]] (NEB1921-1929) ingestel wat maatstawwe toelaat vir private handel en binnelandse vrye handel. Hy het ook  graan-rekwisisies met 'n landboubelasting vervang wat deur staatsbanke bestuur is. Die doel van die NEB was om opstande tydens hongersnood onder die plattelanders te beheer en om 'n mate van die vryemarkstelsel toe te laat waar die winste die kleinboere moes aanmoedig om hul landbouprodukte te oes wat nodig is om die dorpe en stede te voed. Lenin wou ook hierdeur die stedelike werkersklas, wat baie mans (werkers) in die teenrewolusionêre Burgeroorlog verloor het, ekonomies hervestig<ref>''Dictionary of Historical Terms'' Chris Cook, editor (1983) Peter Bedrick Books:New York p. 205.</ref><ref>Lenin, V.I. ''The New Economic Policy and the Tasks of the Political Education Departments'', Report to the Second All-Russia Congress of Political Education Departments, 17 October 1921, from ''Lenin’s Collected Works'', 2nd English Edition, Progress Publishers, Moscow, 1965, Volume 33, pp. 60–79. </ref> Die sosialistiese nasionalisering van die ekonomie sou dan deur die NEB uitgebou word om Rusland te industrialiseer, die werkersklas versterk, en die lewenstandaarde verhoog. Lenin het die ontwikkeling van nuwe sosialstiese state in die ontwikkelde lande as noodsaaklik beskou om Rusland se ekonomie te verstewig, en sosialisme bo kapitalisme te bevorder. In sy visie vir die groei van sosialisme was Lenin baie bemoedig deur die Duitse Rewolusie van 1918-19191918–1919, die Italiaanse opstande en die algemene stakings van 1920, asook die industriële onrus in Brittanje, Frankryk en Amerika. 
 
=== Sosialistiese kultuur ===
 
== Leninisme na 1924 ==
[[Lêer:Bundesarchiv_Bild_183Bundesarchiv Bild 183-R15068,_Leo_Dawidowitsch_Trotzki Leo Dawidowitsch Trotzki.jpg|rightregs|thumbduimnael|250x250px|Leon Trotsky (ca. 1929)]]
In die era ná die Rewolusionêre Rusland, was [[Stalinisme]] (Sosialisme in een land) en [[Trotskyisme]] (Permanente wêreldrewolusie) die vernaamste filosofieë van [[Kommunisme]] wat 'n legitieme ideologiese uitvloeisel van Leninisme was, maar binne die Kommuniste Party het elke ideologiese faksie tog die politieke legitimiteit van die opponerende faksie misken.<ref>''Chambers Dictionary of World History'' (2000) p. 837.</ref>
 
* Lenin's national policy
* [[Nuwe Ekonomiese Beleid|New Economic Policy]]
* ''The State and Revolution'' (1917){{Reflist|30em}}
{{Verwysings|30em}}
 
== Nog leesstof ==
* Paul Blackledge.[http://www.isj.org.uk/index.php4?id=218&issue=111 ''What was Done''] 'n uitgebreide resensie van Lars Lih's Lenin Rediscovered from ''International Socialism''
* Marcel Liebman. Leninism Under Lenin. [http://www.merlinpress.co.uk/ The Merlin Press]. 1980. [[:en:Special:BookSources/085036261X|ISBN 0-85036-261-X]]
* Roy Medvedev. Leninism and Western Socialism. [http://www.versobooks.com/ Verso Books]. 1981. [[:en:Special:BookSources/0860917398|ISBN 0-86091-739-8]]
* Neil Harding. Leninism. Duke University Press. 1996. [[:en:Special:BookSources/0822318679|ISBN 0-8223-1867-9]]
* [[Josef Stalin|Joseph Stalin]]. Foundations of Leninism. University Press of the Pacific. 2001. [[:en:Special:BookSources/0898752124|ISBN 0-89875-212-4]]
* CLR James. Notes on Dialectics: Hegel, Marx, Lenin. [http://www.plutobooks.com/ Pluto Press]. 2005. [[:en:Special:BookSources/0745324916|ISBN 0-7453-2491-6]]
* Edmund Wilson. To the Finland Station: A Study in the Writing and Acting of History. Phoenix Press. 2004. [[:en:Special:BookSources/0753818000|ISBN 0-7538-1800-0]]
* ''Non-Leninist Marxism: Writings on the Workers Councils'' (texts by Gorter, Pannekoek, Pankhurst and Rühle), Red and Black Publishers, St Petersburg, Florida, 2007. [[:en:Special:BookSources/9780979181368|ISBN 978-0-9791813-6-8]]
* Paul Le Blanc. Lenin and the Revolutionary Party. Humanities Press International, Inc. 1990. [[:en:Special:BookSources/0391036041|ISBN 0-391-03604-1]].
* A. James Gregor. The Faces of Janus. Yale University Press. 2000. [[:en:Special:BookSources/0300106025|ISBN 0-300-10602-5]].
 
== Buiteskakels ==