Edel Agtvoudige Pad

Die Edel Agtvoudige Pad is een van die primêre leerstellings van Theravada-Boeddhisme. Dit word gebruik om insig in die ware aard van realiteit te kry en om begeertes, gulsigheid, haat en delusie te beëindig. Die Edel Agtvoudige Pad is die vierde van die Boeddha se Vier Edel Waarhede; die eerste element van die pad is weer om die vier waarhede te verstaan. Dit is ook bekend as die Middeweg. Deur dit te volg kan ’n mens ’n arhat word.[1]

Edel Agtvoudige Pad
Die Dharmacakra of Dharmawiel stel die Edel Agtvoudige Pad voor.
Die Dharmacakra of Dharmawiel stel die Edel Agtvoudige Pad voor.
Vertalings
Sanskrit āryāṣṭāṅgamārga
Pali ariyo aṭṭhaṅgiko maggo
Singalees ආර්ය අෂ්ටා◌ගික මාර්ගය
Thai อริยมรรคมีองค์แปด
(Ariya Mugg Paad)
Tradisionele Sjinees 八正道
Pinyin Bāzhèngdào
Japannees 八正道 (Hasshōdō)
Koreaans 팔정도 (Paljeongdo)

Die Mahayana-weergawe van die Edel Agtvoudige Pad is die Bodhisattva-pad, waardeur boeddhaskap behaal kan word.[2]

Al agt elemente van die Edel Agtvoudige Pad begin met die woord "korrekte" (Sanskrit: samyañc; Pali: sammā). Dit dui op afhandeling en samehang, en dus "perfek" of "ideaal."[3] Samma word ook vertaal as "heilsaam," "wys" en "bekwaam".

In Boeddhistiese simboliek word die Edel Agtvoudige Pad dikwels uitgebeeld met die dharmawiel (dharmachakra), waarvan die agt speke die agt elemente van die pad verteenwoordig. Die agt elemente word gewoonlik in drie afdelings verdeel:

Afdeling Faktor Sanskrit, Pali Beskrywing
Wysheid
(Sanskrit: prajñā,
Pali: paññā)
1. Korrekte insig samyag dṛṣṭi,
sammā ditthi
Om die werklikheid te sien soos dit is, nie soos dit lyk nie
2. Korrekte bedoeling samyag saṃkalpa,
sammā sankappa
Bedoeling van afstanddoening, vryheid en onskadelikheid
Etiese optrede
(Sanskrit: śīla,
Pali: sīla)
3. Korrekte rede samyag vāc,
sammā vāca
Om te praat op ’n eerlike manier wat ander nie seermaak nie
4. Korrekte handeling samyag karman,
sammā kammanta
Om so op te tree dat ander nie seerkry nie
5. Korrekte lewensonderhoud samyag ājīvana,
sammā ājīva
’n Nieskadelike beroep
Konsentrasie
(Sanskrit en Pali: samādhi)
6. Korrekte inspanning samyag vyāyāma,
sammā vāyāma
’n Poging om te verbeter
7. Korrekte bewustheid samyag smṛti,
sammā sati
’n Bewustheid om dinge te sien soos dit is;
’n bewustheid van jou eie realiteit, sonder begeertes of afkerigheid
8. Korrekte konsentrasie samyag samādhi,
sammā samādhi
Korrekte meditasie of konsentrasie, wat verduidelik word as die eerste vier jhanas

Die faktore dui nie op "fases" wat die een ná die ander afgelê word soos op ’n gewone pad nie, maar is agt dimensies van ’n mens se optrede – geestelik en liggaamlik – wat onderling afhanklik werk en saam ’n volledige pad of lewenswyse definieer.[4]

Verwysings

wysig
  1. Harvey, Peter (2000). An introduction to Buddhist ethics : foundations, values and issues. Cambridge: Cambridge Univ. Press. pp. 123–4. ISBN 0521553946.
  2. Harvey, Peter (2000). An introduction to Buddhist ethics : foundations, values and issues. Cambridge: Cambridge Univ. Press. pp. 123–4. ISBN 0521553946.
  3. Sien byvoorbeeld Allan (2008).
  4. Gethin, Rupert. Foundations of Buddhism. Oxford University Press, Oxford, 1998

Eksterne skakels

wysig