'n Heksose is 'n monosakkaried, 'n eenvoudige suiker, met ses koolstofatome C6H12O6. Heksoses kan 'n ringstruktuur hê, maar dit kan ook in oopkettingvorm voorkom.

Ringstruktuur van D-heksoses

Heksoses speel 'n belangrike rol in die biochemie, die natuur en die landbou. Byvoorbeeld wyn-mos bevat sowel glukose as fruktose, altwee heksoses, en die verhouding tussen hierdie twee kan ongunstig raak om fermentasies te onderhou. Dit kan lei tot die verlies van wynproduksie en -kwaliteit.[1]

Daar is twee tipes heksose:

  1. Aldoheksoses — hulle het 'n aldehied-funksionele-groep in posisie 1
  2. Ketoheksoses — hulle het 'n ketoon-funksionele-groep in posisie 2

AldoheksosesWysig

Die aldoheksoses het vier chirale sentrums. Dit beteken dat daar 16 moontlike stereo-isomere bestaan, waarvan 8 D en 8 L-vorme. Hiervan kom nogtans net 3 in die natuur voor: D-glukose, D-galaktose, en D-mannose.

Die 8 D-aldoheksoses in oopkettingvorm is:

   CH=O           CH=O          CH=O            CH=O
   |              |             |               |
  HC-OH        HO-CH           HC-OH         HO-CH
   |              |             |               |
  HC-OH          HC-OH       HO-CH           HO-CH
   |              |             |               |
  HC-OH          HC-OH         HC-OH           HC-OH
   |              |             |               |
  HC-OH          HC-OH         HC-OH           HC-OH
   |              |             |               |
   CH2OH          CH2OH         CH2OH           CH2OH
 
 D-Allose       D-Altrose     D-Glukose       D-Mannose
 
 
   CH=O         CH=O            CH=O            CH=O
   |            |               |               |
  HC-OH      HO-CH             HC-OH         HO-CH
   |            |               |               |
  HC-OH        HC-OH         HO-CH           HO-CH
   |            |               |               |
HO-CH        HO-CH           HO-CH           HO-CH
   |            |               |               |
  HC-OH        HC-OH           HC-OH           HC-OH
   |            |               |               |
   CH2OH        CH2OH           CH2OH           CH2OH
 
 D-Gulose     D-Iodose         D-Galaktose     D-Talose

KetoheksosesWysig

 
Struktuurformule van fruktose

Die ketoheksoses het drie chirale sentrums. Daardeur bestaan daar 8 moontlike stereo-isomere, waarvan net die D-isomere in die natuur voorkom.

  CH2OH        CH2OH         CH2OH        CH2OH
  |            |             |            |
  C=O          C=O           C=O          C=O
  |            |             |            |
 HC-OH      HO-CH           HC-OH      HO-CH
  |            |             |            |
 HC-OH        HC-OH       HO-CH        HO-CH
  |            |             |            |
 HC-OH        HC-OH         HC-OH        HC-OH
  |            |             |            |
  CH2OH        CH2OH         CH2OH        CH2OH
 
D-psikose    D-fruktose    D-sorbose    D-tagatose

Sien ookWysig

VerwysingWysig

  1. [Kinetic modelling of wine fermentations : why does yeast prefer glucose to fructose Mocke, Leanie (2013-03) Proefskrif (MSc)--Stellenbosch University, 2013. http://scholar.sun.ac.za/handle/10019.1/80316].

  Hierdie artikel is (gedeeltelik) vertaal uit die Nederlandse Wikipedia. Sien bron.