Maak hoofkeuseskerm oop
Wêreldkaart van lande volgens die Fragile States Index in 2018:

   10-Volhoubaar

   20

   30

   40-Bestendig

   50

   60

   70-Gewaarsku

   80

   90

   100-Wees bedag

   110

   120

   Geen data/omstrede gebied

Wêreldkaart van lande volgens die Fragile States Index, 2005–2013:

   Wees bedag

   Gewaarsku

   Bestendig

   Volhoubaar

   Geen data/omstrede gebied

'n Mislukte staat (Engels: failed state) is 'n staat wat nie daarin slaag om sy fundamentele funksies as soewereine staat in die moderne wêreldstelsel uit te voer nie. So 'n staat kan nie sy binnelandse orde verseker deur sy gesag uit te oefen nie en het nie meer die monopolie op die gebruik van wettige mag binne sy landsgrense nie.[1]

Die dinamiek wat lei tot die mislukking van 'n staat is baie wyd en kan onder meer veroorsaak[2] en gekenmerk word deur faktore soos roofbewind, die uitbuiting van burokratiese mag, etniese geweld, burgeroorlog en krygsheerskappy. Voorbeelde van mislukte state sluit in Kambodja, Haïti, Rwanda, Liberië, Sierra Leone, die Republiek van die Kongo en Somalië.

Die staatsorde van 'n mislukte staat verkrummel omdat dit nie meer as 'n lewensvatbare politieke eenheid kan funksioneer nie.[1] Dit veroorsaak dat staatsinstellings ineenstort en die samelewing kort daarna.

Die staat se bestuursvermoë word dus drasties ingeperk wat voorkom dat sy administratiewe en organisatoriese take uitgevoer word asook sy hulpbronne effektief bestuur word.[2] Die staat kan dikwels ook nie meer as 'n lewensvatbare ekonomiese eenheid funksioneer nie omdat dit nie bevoeg is om vir die landsburgers te sorg nie, dit nie meer beskik oor 'n funksionerende infrastruktuur nie en dit nie meer 'n beter lewe en aanvaarbare dienste aan die samelewing kan waarborg nie.[1]

Die staat wat veronderstel is om die as geheel te regeer misluk dan in sy taak en misken op die manier die sosiale kontrak.[3]

Sodoende glo die burgery dat hul regering nie meer wettiglik regeer nie en word die staat as onwettig deur die internasionale gemeenskap gesien.[2]

Alhoewel min state heeltemal ineenstort, is daar 'n groot hoeveelheid mislukte state wat skaars funksioneer en wat gevaarlik naby aan ineenstorting is.

Hierdie state het dikwels nie net probleme binne hul grense nie, maar veroorsaak gereeld ook streeksonstabiliteit deurdat daar 'n uitvloeiing van vlugtelinge is, dit 'n toevlugsoord skep vir dwelmsmouse, wapensmokkelaars en terroriste-organisasies. Dit lei dan daartoe dat daar dikwels van eksterne rolspelers vereis word om in die mislukte state in te gryp om humanitêre verligting te bring en om die vrede te probeer bewaar.[1]

VerwysingsWysig

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Heywood, A. 2014. Global Politics. Londen: Palgrave Macmillian
  2. 2,0 2,1 2,2 Barma N.H. (28 Mei 2019). Failed state. Encyclopædia Britannica.
  3. Labuschagne P. (29 Mei 2019). Is Suid-Afrika 'n mislukte staat?. Netwerk24.

BronneWysig