Letteruitspraak: Verskil tussen weergawes

1 880 grepe bygevoeg ,  8 jaar gelede
k
geen wysigingsopsomming nie
kNo edit summary
kNo edit summary
'n Taal wat veral maklik gebuk gaan onder letteruitspraak, is [[Deens]]. [http://ordnet.dk/ddo/ordbog?query=hundehus ''Hundehus''] moet korrek uitgespreek word as ''hoenehoes''. Die uitspraak van ''hundehus'' kan inderdaad in een opsig met die Afrikaanse ''hondehok'' ooreenstem: die weglating van die '''d'''. 'n Ingewikkelder voorbeeld is die woord ''hundrede'' (100) wat as ''hoena(l)'' uitgespreek moet word.
 
In die meeste lande, veral in die ontwikkelde wêreld, word die standaarduitspraak toegewys aan 'n bepaalde deel van 'n land. Gewoonlik is hierdie groep wat in hierdie streek woonagtig is welgesteld of geniet hoë maatskaplike aansien.
Goeie uitspraak behels dat geen persoonlike, plaaslike of maatskaplike kenmerke opvallend is nie. 'n Spreker moet dus nie slordig, onduidelik, koddig, dialekties, onnatuurlik of aanstellerig praat nie. Die aanhoorder moet ook nie kan aflei of die spreker van Nederlandse, Duitse, Engelse e.a. afkoms is nie.
Iemand wat egter skoolvosserig optree, sal wil hê dat die spelling as maatstaf moet dien, wat indruis met die spreektaal waarmee die moedertaalsprekers grootword. Die voorrang van die gesproke vorm moet egter ook nie voor die geskrewe vorme oordryf word nie. Die geskrewe vorme in die meeste kultuurtale word deur die onderwys en die leesgewoontes van die massa beïnvloed, asook die bestendigheid van die geskrewe "woord" wat die meeste in ontvangs deur die hoorder/leser geneem word. Dit wil sê, woorde soos ''fenomenologie'', ''oseanografie'', ''euritmiek'', ''aktuariële'', ens. se invloed op papier sal tot 'n groter mate tot letteruitspraak bydra, omrede die woorde nie sonder meer in kletspraatjies gewissel word nie.
'n Mens het nou ook die neiging om by sekere geleenthede "deftiger" of "plegtiger" te probeer klink; by 'n toespraak sal die spreker nie praat van ''kinners'', ''persent'', ''koperasie'' of ''sêlekant'' vir ''kinders'', ''present'', ''koöperasie'' of ''selakant'' nie.
Nog 'n invloed wat letteruitspraak bevorder is die uitspreek van (internasionale) leenwoorde wat hoofsaaklik op skrif bekend is en waarin daar veral gepoog word om die Engelse uitspraak doelbewus te vermy.<ref>De Villiers, Meyer. 1965. ''Afrikaanse klankleer: fonetiek, fonologie en woordbou''. Kaapstad: A.A. Balkema, bl: 15-17</ref>
== Voorbeelde ==
 
14 045

wysigings