Verskil tussen weergawes van "Grumman F-14 Tomcat"

1 494 grepe bygevoeg ,  3 jaar gelede
opgebou uit Brits
(opgebou uit Brits)
}}
[[Lêer:F-14 final catapult July 2006.jpg|duimnael|regs|320px|Laaste katapultlansering, 28 Julie 2006]]
Die '''F-14 Tomcat''' is 'n Amerikaanse supersoniese tweesitplek, veranderlike-swiepvlerk meerdoelige [[vegvliegtuig]] wat deur Grumman ontwerp en gebou is nadat 'n kontrak in Januarie 1969 deur die Amerikaanse Kongres toegeken is. Die Tomcat is ontwikkel vir die [[Amerikaanse Vloot]] se Vlootvegter-eksperimentele (VFX) program na die ineenstorting van die F-111B projek. Die F-14 was die eerste van die Amerikaanse tienerreeks vegters, wat ontwerp is deur integrasie van luggevegservaring teen MiG vegters tydens die [[Viëtnamoorlog]].
 
Die F-14 was toegerus met 'n unieke wapen vir sy tyd: die AWG-9 radargeleidingstelsel gekoppel aan AIM-54 Phoenix lug-tot-lugmissiele. Hiermee kon lugteikens selfs verder as 150 km opgespoor en afgeskiet word. Die AWG-9 is 'n polsdopler multimoderadar wat verskeie lugteikens gelyktydig kan monitor en aanval.
Die F-14 was in staat om met hierdie stelsel tot 24 teikens gelyktydig te volg, en tot ses indringers op langafstand af te skiet met die Phoenix-missiele. Vir ander doeleindes is die vliegtuig aangewese op sy AIM-7 Sparrow en [[AIM-9 Sidewinder]] missielwapentuig.
 
== Geskiedenis ==
Op 28 Julie 2006 het die laaste katapultlansering, vanaf die USS Theodore Roosevelt, plaasgevind en op 22 September 2006 is die laaste amptelike vlug van die F-14D Tomcat by ''Naval Air Station Oceana'' onderneem. Sedertdien is die F-14 finaal uitgefaseer en vervang deur die [[F/A-18 Hornet|F/A-18E/F Super Hornet]].
Die F-14 het die eerste keer in Desember 1970 gevlieg en het sy eerste ontplooiing in 1974 vir die [[Amerikaanse Vloot]] aan boord van USS Enterprise (CVN-65) onderneem, ter vervanging van die McDonnell Douglas F-4 Phantom II. Die F-14 het gedien as die Vloot se primêre maritieme lugsuperioriteitsvegter, vlootverdedigingsonderskepper, en taktiese lugverkenningsplatform in die 1990's. Die "''Low Altitude Navigation and Targeting Infrared for Night''" (LANTIRN) pootstelsel is in die 1990's bygevoeg, en die Tomcat het begin om presisie-grondaanvalsmissies uit te voer.
 
In die 1980's is F-14s gebruik as grondgebaseerde onderskeppers deur die Islamitiese Republiek van Iran lugmag tydens die Iran–Irak Oorlog, waar hulle geveg het teen die Irakse vegvliegtuie. Iranse F-14s het na bewering ten minste 160 Irakse vliegtuie tydens die oorlog afgeskiet, terwyl slegs 12 tot 16 Tomcats verloor is; ten minste die helfte van hierdie verliese was as gevolg van ongelukke.
Die F-14 was van 1972 tot 2006 die ruggraat van alle taakmagte wat lugverdediging en -operasies vanaf vliegdekskepe van die [[Amerikaanse Vloot]] uitgevoer het, en is welbekend aan die publiek deur die film "Top Gun".
 
Op 28 Julie 2006 het die Tomcat se laaste katapultlansering, vanaf die USS Theodore Roosevelt, plaasgevind en op 22 September 2006 is die laaste amptelike vlug van die F-14D Tomcat by ''Naval Air Station Oceana'' onderneem. Sedertdien is die F-14 finaal uitgefaseer en vervang deur die [[Boeing F/A-1818E/F Super Hornet|F/A-18E/F Super Hornet]]. Die F-14 bly in diens van die Islamitiese Republiek van Iran Lugmag, nadat dit na Iran uitgevoer is in 1976.
 
Die F-14 was van 1972 tot 2006 die ruggraat van alle taakmagte wat lugverdediging en -operasies vanaf vliegdekskepe van die [[Amerikaanse Vloot]] uitgevoer het, en is welbekend aan die publiek deur die film "Top Gun".
 
== Tegniese gegewens ==
* "Grumman F-14 Tomcat". ''Airplane'', 1993, vol. 2, p. 37, 39.
 
{{Lugvaart-saadjie}}
{{nl-vertaal|Grumman F-14 Tomcat}}
{{en-vertaal|Grumman F-14 Tomcat}}
 
[[Kategorie:Vegvliegtuie]]
86 142

wysigings