Die Gambiereilande of Mangareva-eilande (Frans: Îles Gambier of Archipel des Gambier) is ’n klein, bewoonde groep eilande, oorblyfsels van ’n kaldera (soort vulkaan), in Frans-Polinesië in die Stille Oseaan. Hulle lê net suidoos van die Tuamotu-argipel.

Gambiereilande
Inheemse naam: Îles Gambier
’n Nasa-foto van die Gambiereilande.
’n Nasa-foto van die Gambiereilande.
Geografie

Ligging Stille Oseaan
Koördinate 23°08′S 134°56′W / 23.133°S 134.933°W / -23.133; -134.933Koördinate: 23°08′S 134°56′W / 23.133°S 134.933°W / -23.133; -134.933
Argipel Frans-Polinesië
Totale eilande 14
Hoofeilande Mangareva, Akamaru, Aukena, Taravai

Hoogste punt Berg Duff, 441 m
Administrasie
Sien teks.
Oorsese gebied Frans-Polinesië

Demografie
Bevolking 1 641

Ligging van Gambiereilande op 'n kaart (Stille Oseaan)
Gambiereilande
Gambiereilande
Die ligging van die Gambiereilande in die Stille Oseaan.

Hulle word as ’n aparte groep van Tuamotu beskou omdat hul kultuur en taal met dié van die Marquesaseilande ooreenstem, en ook omdat Tuamotu uit ’n reeks koraal-atolle bestaan terwyl Gambier ’n vulkaniese oorsprong het.

Vanweë hul nabyheid word die Acteongroep asook die nabygeleë atolle Maria Est, Morane, Marutea Sud en Temoe, wat almal onbewoon is, soms by die Gambiereilande ingesluit.

AdministrasieWysig

Die munisipaliteit Gambier bestaan uit die Gambiereilande (met die onbewoonde Temoe-atol, 40 km suidoos van die hoofgroep, ingesluit), die onbewoonde Acteongroep in die noordweste en die atolle Marutea Sud, Maria Est en Morane. Dié groep eilande en atolle beslaan ’n gebied van 35 km2. Die hoofdorp is Rikitea op die grootste eiland, Mangareva.

Gambier bestaan uit:

  • Gambiergroep: Papuri, Teauaone, Tepapuri, Puaumu, Vaiatekeue, Teauotu, Apou, Tuaeu, Totegegie, Tarauru Roa, Gaioio, Tenoko, Rumarei, Mangareva, Aukena, Tokorua, Taravai, Tepu Nui, Angakauitai, Motu-O-Ari, Makapu, Akamaru, Mekiro, Teohootepohatu, Atumata, Tauna, Tekava, Kouaku, Motu Teiku, Makaroa, Manui en Kamaka.
  • Acteongroep: Tenararo, Vahanga, Tenarunga en Matureivavao.
  • Ander: Marutea Sud, Maria Est, Morane en Temoe.

GeografieWysig

Die Gambiergroep word omring deur ’n koraalrif met drie deurgange na die oop see. Hulle het hoofsaaklik ’n vulkaniese oorsprong, hoewel ’n paar koraaleilande is. Die bevolking was in 2007 altesaam 1 641. Die hoogste punt is Berg Duff aan Mangareva se suidkus, wat 441 m hoog is.

 
Akamaru

GeskiedenisWysig

Van omstreeks die 10de tot die 15de eeu het die Gambiereilande ’n paar duisend bewoners gehad wat handel gedryf het met ander eilandgroepe soos Marquesas, die Geselskapseilande en Pitcairneilande. Omdat te veel bome afgekap is, het Mangareva heeltemal ontbos geraak, en dit het rampspoedige gevolge vir die eiland se omgewing en ekonomie gehad.

Volgens oorlewering was daar ’n burgeroorlog en het kannibalisme voorgekom terwyl die eilandbewoners afgesny geraak het van die res van die wêreld, en daar is argeologiese bewyse daarvan. Vandag kan die eiland net ’n paar honderd mense onderhou.

In 1834 het Franse priesters ’n Rooms-Katolieke sending op die eilande begin. Hulle het daarna, in 1836, na Tahiti aanbeweeg.

Die eilande was ’n logistieke basis vir Frankryk se kerwapentoetse in Mururoa, ’n atol van die Tuamotu-argipel.

GaleryWysig

VerwysingsWysig

  • Jared Diamond, Collapse: How Societies Choose to Fail or Succeed (2005), hoofst. 3

Eksterne skakelsWysig