Maak hoofkeuseskerm oop

Gerrie Radlof is die skuilnaam van die Afrikaanse skrywer Gerrit Lubbe van Zyl[1] (1923–1971). Hy skryf verskeie gewilde Afrikaanse aksieverhaalreekse,[2] hy skryf vir beide volwassenes en die jeug. Van sy reekse sluit in: die Buiter-reeks, die Oloff die Seerower-reeks, en die Ramala-reeks. Hy lewer ook bydraes tot die die S.A. Polisie-reeks en die Swerwerspeurder-reeks. Onder die skuilnaam Dirk Lubbe skryf hy die Profeet-spioenasiereeks.[1] Radlof is ook die skepper van die gewilde held van die fotoboeke, Mark Condor, en die Saboteur-fotoverhaalreeks.

Lewe en werkWysig

Gerrit Lubbe van Zyl (wat veral onder die skrywersnaam Gerrie Radlof skryf) is op 27 November 1923 op Clanwilliam gebore, waar hy sy laerskoolopleiding voltooi.[3] Sy ouers is mnr. en mev. C.B. van Zyl en hy is die jongste van vyf broers, met sy broers wat later almal in die Staatsdiens werksaam is. Een van sy broers is Willem van Zyl, later adjunk-sekretaris van die Volksraad. Hy voltooi sy hoërskoolloopbaan aan die Hoërskool Jan van Riebeeck in Kaapstad.

Na skool in die Kaap werk hy by die Homes Trust versekeringsmaatskappy as aktuariële klerk en loop buitemuurse klasse aan die Universiteit van Kaapstad. Hy bedank dan om vir twee jaar as tabakboer in Rhodesië te werk. Die boerdery is nie suksesvol nie en hy keer terug na die Kaap en werk weer by Homes Trust, terwyl hy deeltyds begin om avontuurverhale te skryf om meer geld te verdien. Hy begin later voltyds skryf en werk onder andere as vryskutskrywer by Blaar Coetzee se Goeie Hoop Uitgewery. Vanaf 1956 woon hy in Hantam, die huis in Byronstraat in Tamboerskloof wat deur Boerneef gebou is en lank deur hom bewoon is.[4]

In 1956 ontmoet hy vir Leon Rousseau, wat namens Tafelberg-Uitgewers sy boeke redigeer. Saam begin hulle ’n onderneming deur ’n bankrot persagentskap, Afritopics, te koop. Hulle verander die naam en vestig sodoende die vertaalburo en reklame-agentskap, Uniale Persdiens, waar sy vernaamste bydrae die skryf van boeke is. Na ’n ruk koop Leon hom uit en op sy eie konsentreer hy steeds op sy skryfwerk. Dan verhuis hy na Durban waar hy by Hint Hyman en Boet Hyman se uitgewery as vryskut-scenarioskrywer werk en sy eerste treë in die fotoverhaalgenre gee. Hy keer later weer terug na Kaapstad.

Hy is twee kere getroud en het twee seuns en drie dogters. Sy eerste vrou Joan was verantwoordelik vir die tikwerk van sy boeke, maar hulle skei later, waarna hy met Christine trou. Wanneer hy en Christine vervreem raak en skei, raak hy weer versoen met Joan en hulle woon vanaf 1971 in Melkbosstrand. Hulle het drie kinders, Marianne, Kina en Gerrie, terwyl hy by Christine ook ’n dogter en seun het.

Op Maandag 20 September 1971 is hy in ’n motorongeluk naby sy huis by Melkbosstrand in die Kaap oorlede, toe hy laat in die aand in ’n boom vasry.[5]

SkryfwerkWysig

Verskeie reekse verskyn uit sy pen. Die Buiter-reeks handel oor die skatryk graaf Jean Moreaux wat in die vroeë dae van die Kaap de Goede Hoop bedags ’n verveelde edelman is maar snags die gemaskerde leier van ’n dapper bende wat by rykes neem en aan armes gee. Die Buiter het ’n onversadigbare sin vir regverdigheid en orals waar onreg geskied, tree hy tot die aksie toe. Burgers wat deur die korrupte regering onregverdiglik aangehou of onbillik behandel word, word bevry en rykes wat hulle rykdom verkry deur bedrog en gekonkel word op hulle beurt van hulle rykdom bevry en die geld onder die armes verdeel. Die regering is uiteraard woedend en doen alles in hulle vermoë om hom vas te trek, maar hy is die held van die gewone mense en die Kaapse vroue droom oor hom.[6]

Die Oloff die Seerower-reeks speel af teen die agtergrond van die agtiende eeuse toestande aan die Kaap en die seeroetes na die Ooste. Handelsvaarders het in hierdie tyd gereeld met skatryk vragte vanaf die Ooste gekom en is dan deur seerowers voorgelê. Oloff van Wagenaar se vader word deur ’n seerower met die naam Ben van Osse doodgeskiet, kort nadat hy vir sy seun in Holland geskryf het om Kaap toe te kom. Oloff het rooi hare en blou oë en lyk net soos Ben van Osse. Die Kaapse regering verdink hom dus van die moord op sy vader, met sy vermeende motief wraak namens sy moeder omdat sy vader haar in Holland verlaat het. So begin Oloff se stryd om as voortvlugtige sy onskuld van die moord op sy vader te bewys en ook om namens sy vader wraak te neem en die oseane skoon te maak van die seerowers. Hy koop twee uithalerskepe, die Seewraak (waarvan hy die kaptein is) en die Jansje Meer, met Henning Roux as kaptein. Met hierdie skepe oorrompel hy talle seerowers. Oloff red vir Rynette du Bois uit die hande van seerowers, maar daar is ook die mooi Anna te Hoogen van die Kaap wat sy hart vinniger laat klop.  Só is die tafel gedek vir vele spannende avonture, met die liefdesintrige wat nie agterweë bly nie.[7]

Die Ramala-reeks handel oor die toestande tydens die Oosgrensoorloë in die veertigerjare van die negentiende eeu. Ramala is hier die onverskrokke held wat sy gemeenskap beskerm teen onheil en boosdoeners. Die boere aan die Oosgrens van die Visrivier sukkel om te oorleef met die talle voorvalle van veediefstal en plaasmoorde. Boonop verbied die Britse regering enige boerekommando om oor die grens te gaan om gesteelde vee te herwin. Manie van der Walt is een van die grensboere en saam met hom is die blonde reus Alan D’Angely, die jong Fransman Louis Garde, die grysaard Abraham van Zyl en twee Zoeloes wie se vryheid hy gekoop het, naamlik Karools en Klonker. Die Mabesies stroop dan ’n plaas se vee en vermoor die eienaar en sy vrou.  Hulle 15-jarige dogter, Madelien Mynhardt, oorleef die aanval en word aangeneem deur Manie en sy vriende. Manie weet van die Mabesies se geloof in Ramala, die god van Donder. Hy steek die grens onwettig oor en vermom homself as Ramala. In hierdie gedaante oortuig hy die Mabesies om die vee terug te besorg.  Hulle doen dit wel, maar Manie word kort daarna gearresteer en gevonnis tot lewenslange ballingskap, met die regering wat beplan om hom per skip die land uit te neem na ’n strafkolonie. Die regering konfiskeer ook al sy besittings. Sy vriende red hom en hulle vlug almal saam na hulle nuwe tuiste in ’n grot in die Winterberge. Hiervandaan hou hulle die stamme se bewegings dop en waarsku en beskerm die grensboere teen gevaar nog voordat dit gebeur. Deurentyd beplan hulle ook om hulle grond en besittings terug te kry sodat hulle weer ’n permanente tuiste kan hê.[8]

Vir die S.A. Polisie-reeks en Swerwerspeurder-reeks lewer hy ook etlike bydraes. Die S.A. Polisie-reeks het die speurkonstabel Kobus Roode as held en Die Swerwerspeurder-reeks se held is die privaat speurder Obed de Swardt. Braam le Roux begin om albei reekse te skryf, maar hy is oorlede voordat hy hierdie reekse kon voltooi. Die reekse se gewildheid noop die uitgewer om vir Gys van Graan, Gerrie Radlof en Meiring Fouché te nader om ekstra boeke in die reekse te skryf.

Onder die naam Dirk Lubbe skryf hy die Profeet-spioenasiereeks, waar Gerrit Fourie (“die Profeet”) in die tyd van die Koue Oorlog ’n geheime agent is wat die Kommuniste goed op hulle neuse laat kyk. Radlof is ook die skepper van die gewilde held van die fotoboeke, Mark Condor, en die Saboteur-fotoverhaalreeks.[5]

Publikasies Wysig

Werke uit sy pen sluit in:[9]

Gerrie RadlofWysig

Nie-reeks boekeWysig

Jaar Naam van publikasies
1953 Die vyf ruiters
1954 Nege waens
1961 Vlugteling uit Frankryk

Die Buiter-reeksWysig

Jaar Naam van publikasie
1953 Die Buiter
1954 Lank lewe die Buiter
1955 Die Buiter en sy bende
1956 Lokval vir die Buiter
1957 Die Buiter ry snags
1958 Die Buiter se geheim
1959 Boodskap vir die Buiter
1960 Die Buiter hou wag
1961 Die Buiter seëvier

Die Ramala-reeksWysig

Jaar Naam van publikasie
1955 Die oorlogsvure brand

Die spore loop dood

1956 Sterf teen die kranse

Twee moet sterf

Verraad in die nag

Die gevaarlike spoor

1957 Die onheilige verbond

Die versteekte stat

Twee perde struikel

Vallei van verskrikking

Tot teen die berge

Die waansinnige offisier

Die vlugteling

1958 Die lafaard

Angskrete in die nag

Onheilspellend die nag

Die verkenners verdwyn

Op die verkenners se spoor

Onreg op die Oosgrens

1959 Voëlvry

Net die pistool

Die gyselaars

Die opstandelinge

Die onwillige laksman

1960 Die ivoordiewe

Die wraak van Ramala

Die laaste stormloop

Bondgenoot van die nag

Vertraagde vonnis

Die lokval

1961 Die vreemde berg

Die silwer koets

Die Oloff die seerower-reeksWysig

Jaar Naam van publikasie
1957 Die swaardvegter

Die seewraak

Die skuim van die see

Kaptein Oloff

Die verraaier

1958 Drie vreemde kapers

Die losprys

Valk in die kraaines

Die spioen

Aasvoëls van die see

Die swart seemeeu

Die vloot van verwoesting

1959 Die arm uit die see

Die seerower se buit

Die blou robyn

Die spookskip van Biskaje

Die kus van Barbarye

1960 Die skedel

Haaie van die Ooste

Die verslete mantel

Skuilplek van die rowers

Die geel draak

Slaaf van die vyand

1961 Kapers op die kim

Die S.A. Polisie-reeksWysig

Jaar Naam van publikasie
1957 Nag van geen genade

Die band van bloed

1958 Die bloedhonde blaf

Die slange van Tumara

Gees van die toordokter

Slagoffer van die tokkelos

1959 Die skatte van Monomotapa

Die Swerwerspeurder-reeksWysig

Jaar Naam van publikasie
1957 Vrees vannag

Bloedig die donker

Die dodelike driehoek

1958 Die dood het vlerke

Voltrek die vonnis self

Moord in die myn

Die geheim in die graf

Die dood kruip nader

1959 Kiem van die dood

Tamar-reeksWysig

Jaar Naam van publikasie
1961 Tamar van die woud

Tamar en die indringers

Dirk LubbeWysig

Die Profeet-reeksWysig

Jaar Naam van publikasie
1954 Die profeet
1956 Die saboteurs
1957 Die tonnel
1960 Die formule
1961 Die dubbelspel

Die geskeurde valskerm

BronnelysWysig

BoekeWysig

  • Kannemeyer, J.C. Geskiedenis van die Afrikaanse literatuur 2. Academica, Pretoria, Kaapstad en Johannesburg Eerste uitgawe Eerste druk 1983
  • Wybenga, Gretel en Snyman, Maritha (reds.) Van Patrys-hulle tot Hanna Hoekom. Lapa-Uitgewers Eerste uitgawe Tweede druk 2005

Tydskrifte en koeranteWysig

  • Anoniem. Skaam man se boeke het baie se harte ‘gebuit’. Die Transvaler, 23 September 1971
  • Pretorius, J.D. Mooi ruikertjie aan Gerrie Radlof. Die Burger, 28 September 1971

Ander verwysingsWysig