Groenlandberg

Klein bergreeks in die Wes-Kaap

Die Groenlandberg is 'n klein bergreeks in die Wes-Kaap, Suid-Afrika en is deel van die Kaapse Plooigordel.

Groenlandberg
Ligging Wes-Kaap, Suid-Afrika
Hoogte 1069 meter bo seevlak
Koördinate 34°6′40.55″S 19°6′49.18″O / 34.1112639°S 19.1136611°O / -34.1112639; 19.1136611Koördinate: 34°6′40.55″S 19°6′49.18″O / 34.1112639°S 19.1136611°O / -34.1112639; 19.1136611
Bergtipe Bergpiek

Ligging en geografieWysig

Die Groenlanberg strek van oos na wes. Die Hottentots-Hollandberge is wes van die Groenlanberg en die Houwhoekberg suidoos. Die Groenlanberg vorm dus die noordelike grens van die Elginvallei. Aan die nordooste van die berge is Villiersdorp en Grabouw is aan die suidweste van die berg, die twee dorpe word verbind met Viljoenspas wat die R321 pad oor die berg dra waar die Palmietrivier vloei. Die berg bestaan uit Tafelberg-sandsteen.[1][2]

GeskiedenisWysig

 
Die historiese kaart dui die ligging van Groenlandberg aan. Cape Archives.

Voor-koloniale geskiedenisWysig

Die berg en sy omgewing was eers die tuiste van die inheemse Chainouqua Khoi wat 'n groot gebied weerskante van die Hottentots-Hollandberge bewoon het. Onder die leiding van hul leiers, soos Soeswa en later Klaas Dorha, het die Chainoqua gepoog om die uitbreiding van die Europese Koloniste na hulle land te verhoed. Uiteindelik is die land deur die koloniste beheer en die Chainoqua gedwing om trek. Die grond is onderverdeel in plase vir die koloniste. [3][4][5]

Koloniale eraWysig

Die naam Groenland was, deur die eerste Europese koloniste, aan die berg en die omliggende gebied gegee. Dit het verwys na die geil plantegroei op die berg en omliggende gebied. Die oorspronklike naam van die Chainoqua vir die gebied het ongelukkig verlore gegaan.

Die laagliggende gebied in die suide het later die naam Elgin gekry, na aanleiding van die spoorwegstasie daar. Die naam Elgin is afgelei van 'n jong meisie wat hier gebore is, Elgine Herold, en wat later tragies dood is nadat 'n slang haar gepik het in die 1800's naby die plek waar die stasie tans is. Haar bedroefde vader en die gemeenskap het die hele gebied Elgin genoem ter nagedagtenis en so deur 'n reeks gebeurtenisse dra die stasie en vallei haar naam. Die Elgin-gebied was ook voorheen bekend as Koffiekraal en selfs Grietjiesgat, soms ook Groenland. Maar die name het in onbruik geraak.[6][7][8]

Moderne tydWysig

Deur 'n kompromie is beide die name - Groenland en Elgin - bewaar. Om verwarring te voorkom verwys Groenland na die hoë berggebied in die noorde en Elgin verwys na die laagliggende vallei in die suide.[9][10][11] Die Elginvallei is 'n belangrike gebied vir sagtevrugteverbouing, veral appels.

Die berg val onder die juridiksie van die moderne Theewaterskloof Plaaslike Munisipaliteit. Die Groenland Bewaringsgebied is in 1994 gestig in die Groenlandberg.[12]

Die "Green Mountain Eco Route" is ook na die berg vernoem.[13]

VerwysingsWysig

  1. Groenland mountain within Kogelberg
  2. Viljoen's Pass
  3. D. Horner, Prof. F. Wilson: A Tapestry of People: The Growth of Population in the Province of the Western Cape. A Southern Africa Labour and Development Research Unit Working Paper Number 21. Cape Town: SALDRU, University of Cape Town. 2008. ISBN 978-0-9814123-2-0
  4. E. Boonzaier: The Cape Herders: A History of the Khoikhoi of Southern Africa New Africa Books, 1996. p.78. ISBN 978-0-864863119
  5. R. Beck, P. van der Merwe: The Migrant Farmer in the History of the Cape Colony. Ohio University Press. 1995. ISBN 0-8214-1090-3.
  6. M.Coburn: The Overberg: Inland from the Tip of Africa. Struik, 2005. p.18.
  7. W. Olivier, S. Olivier: Touring in South Africa. Struik. 2005. p.18.
  8. C. Schoeman: The Historical Overberg. Traces of the Past in South Africa's Southernmost Region. Penguin Random House South Africa. 2017. ISBN 978-1-77609-072-3. p.27.
  9. Groenland - Cape Info
  10. S. Stander: Boom van die Lewe, die Verhaal van Kaapse Vrugte. Saayman & Weber Ltd. Cape Town. 1983.
  11. G. de Beer, A. Paterson, H. Olivier: 160 Years of Export PPECB. Plattekloof, South Africa. 2003. ISBN 0-620-30967-9
  12. Groenlandberg Conservancy
  13. "Green Mountain" Eco Route
Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Engelse Wikipedia vertaal.