Maak hoofkeuseskerm oop

Die Colosseum of Kolosseum is 'n amfiteater in Rome en een van die beroemdste Antieke Romeinse geboue wat uit die eerste eeu van die huidige jaartelling dateer. Dit is veral bekend as ’n plek waar swaardvegters en wilde diere teen mekaar moes veg om skares te vermaak.[1]

Colosseum*
Unesco-wêrelderfenisgebied

Colosseum in Rome, Italy - April 2007.jpg
Die Colosseum in Rome.
Ligging van Colosseum op 'n kaart (Italië)
Colosseum
Colosseum
Posisie van die Colosseum in Italië
Koördinate: 41°53′24″N 12°29′31″O / 41.89000°N 12.49194°O / 41.89000; 12.49194Koördinate: 41°53′24″N 12°29′31″O / 41.89000°N 12.49194°O / 41.89000; 12.49194
Lande Vlag van Italië Italië
Tipe Kultureel
Kriteria i, ii, iii, iv, vi
Verwysings 91
Streek Europa
Inskripsiegeskiedenis
Inskripsie 1980  (4de Sessie)
* Naam soos dit in die Wêrelderfenislys verskyn.
Streek soos deur Unesco geklassifiseer.

Die Colosseum is 'n ovale vierverdiepinggebou. Dit was oorspronklik 57 meter hoog, 188 meter lank en 156 meter breed. Keiser Vespasianus ná keiser Nero het dit gebou. In die eerste verdieping het die senatore, priesters en hoë beamptes gesit. In die tweede ry het die normale volk gesit, in die derde ry die vrygelate slawe en in die vierde ry het die vroue en kinders gesit.

Op die oggend van 1 Mei 80 n.C. was daar 'n gees van groot opgewondenheid in die strate van Rome. Orals het mense opgewonde in groepies gestaan en gesels en met die hande beduie. Dit was die dag van die inwyding van die nuwe Flaviese amfiteater deur keiser Titus. Op die plek waar die gehate keiser Nero se “Goue Huis” ('n reusagtige en luukse-paleis vir homself en sy howelinge) gestaan het, is 'n reuse-amfiteater gebou vir die vermaak van die inwoners van Rome.

Om die geleentheid te vier, het keiser Titus, een van die gewildste keisers, 'n openbare vakansie van honderd dae afgekondig, waarin daar opwindende vertonings in die nuwe amfiteater sou wees. Reeds vroeg daardie oggend het groot skares na die enorme gebou gestroom. Tussen hulle was die donkerkleurige Nubiërs en die blonde Galliërs, wat van hul verowerde lande gekom het om hul fortuin in die hoofstad van die groot Romeinse Ryk te kom soek.

Elke man het ʼn kaartjie gehad waarop aangedui was watter een van die tagtig ingange hy moes gebruik, asook die nommer van sy ry en sitplek. Reeds vroeg die oggend was al 45 000 sitplekke gevul en met 'n geskal van trompette het die spele begin. Die digter Martialis het in sy geskrifte 'n beskrywing nagelaat van party van die vertonings wat in daardie honderd dae gereël is.

Baie van hulle was eienaardig en wreed vir ons smaak. Op die eerste dag het meer as honderd pare gladiatore of swaardvegters van die oggend tot die aand in die arena geveg. Die gladiator wat verloor, is gewoonlik deur die oorwinnaar  doodgemaak, behalwe as die verloorder na die mening van die skare besonder dapper geveg het.

Die daaropvolgende dae het vertonings van venationes (jagpartye) ingesluit. In die arena is bome en takke aangebring en dan het jagters op verskeie wildsoorte jag gemaak.  Hoe kwaaier en hoe ongewoner die diere, hoe meer het die skare dit geniet; en tiere, volstruise en selfs renosters is teen 'n geweldige koste na Rome gebring net om in die arena van die Colosseum doodgemaak te word.

By een so ʼn geleentheid is meer as 5 000 diere doodgemaak. Die naumachiae was ook baie gewild. Dit was skyn-seeslae wat in klein bote gevoer is. Vir hierdie vertonings is die arena met water gevul. Die Colosseum, waar al hierdie vertonings gehou is, was ovaal en 188 m by 152 m groot. Die buitenste mure was 48,5 m hoog en daar was vier verdiepings.

Die Colosseum is ʼn tipiese voorbeeld van die Romeinse argitektuur waarin meer aandag bestee is aan tegniese probleme as aan die daarstelling van ʼn mooi gebou. Die Romeine was baie prakties en hulle het minder omgegee vir estetiese volmaaktheid as vir praktiese doelmatigheid. Tog is daar in die reuse-massa van die Colosseum ʼn trots en sterkte wat ons herinner aan die bekende Middeleeuse gesegde: “Solank die Colosseum staan, sal Rome staan.”

Geskiedenis van die ColosseumWysig

Die bouwerk aan die amfiteater is in 74 n.C. deur keiser Vespasianus begin, en dit is in 80 n.C. deur keiser Titus voltooi. Albei hierdie keisers was lede van die Flaviese familie en daarom is dit die Flaviese amfiteater genoem.

Eers in die Middeleeue het die gebou as die Colosseum bekend geword. Eienaardig genoeg, is hierdie naam nie ʼn verwysing na die grootte van die gebou nie, maar na die groot standbeeld (colossus) van keiser Nero wat oorspronklik op daardie plek gestaan het. Hoewel dit verwyder is om vir die amfiteater plek te maak, het die naam gebly.

Vir meer as twee eeue was die arena van die Colosseum ʼn plek van ongelooflike wreedheid; mense en diere is in hul duisende doodgemaak net om die Romeine se begeerte na opwinding te bevredig. Dit is ook die plek waar baie Christene gesterf het. Toe die Christendom in 313 n.C. die amptelike godsdiens van die Romeinse Ryk geword het, was daar minder gevegte in die arena, maar dit was eers in 404 n.C. dat keiser Honorius ʼn einde daaraan gemaak het.

Met verloop van tyd het die Colosseum heeltemal in onbruik verval, en in die Middeleeue is dit as ʼn fort gebruik. Hoewel weerlig, vuur en aardbewings groot skade aan die gebou aangerig het, was dit veral die mens wat vir sy verwoesting verantwoordelik was. Eeue lank was dit die steengroef van Rome, en baie geboue, onder meer die St. Pieterskerk, is gebou van materiaal wat uit die Colosseum verwyder is. Tog het daar nog genoeg van die Colosseum behoue gebly om ons ʼn idee te gee van hoe dit tweeduisend jaar gelede moes gelyk het die magtige suile en boë herinner ons aan die groot prestasie van die boumeesters wat die hele kompleks in minder as sewe jaar gebou het.

VerwysingsWysig

  1. HAT Taal-en-feitegids, Pearson, Desember 2013, ISBN 978-1-77578-243-8

Eksterne skakelsWysig