Die Long Tompas is 'n geteerde bergpas in Mpumalanga, Suid-Afrika. Dit verbind Lydenburg met Sabie via die R37-hoofpad oor die Drakensberg. Die pas dra die naam van die bekende Long Tomkanonne wat die Boere teen die Britte gebruik het gedurende die Tweede Vryheidsoorlog.

Long Tompas
’n Beeld van die betrokke bergpas.
Die Long Tompas op die R37 tussen Lydenburg en Sabie in Mpumalanga.

Ligging van Long Tompas op 'n kaart (Mpumalanga)
Long Tompas
Long Tompas
Koördinate: 25°8′28.5″S 30°36′17.8″O / 25.141250°S 30.604944°O / -25.141250; 30.604944Koördinate: 25°8′28.5″S 30°36′17.8″O / 25.141250°S 30.604944°O / -25.141250; 30.604944
Ligging Tussen Lydenburg en Sabie
Hoogte 2 150 m
Lengte 55,6
Oppervlak Teer
Ingenieur Abraham Espag
Begin in 1871
Voltooi in 1874
In Drakensberge
Pad R37
Replika van 'n Long Tomkanon langs die pas tussen Lydenburg en Sabie.

GeskiedenisWysig

Die Voortrekkers het lank die droom gehad om 'n pad na Lourenço Marques (deesdae bekend as Maputo) te open. Lourenço Marques was nie onder Britse beheer nie. Die Drakensberg was egter 'n groot hindernis om die droom te bewaarheid. Toe goud gevind word by Lydenburg gedurende 1873 het die togryers 'n pad na Lourenço Marques gebou (200 km ver) bekend as die 'hawepad'. Gedurende 1871 het die Transvaalse Volksraad £3 000 bewillig vir die bou van 'n pad. Die kontrak is aan Abraham Espag toegeken. Sy pad het op baie plekke die ou 'hawepad' gevolg. Espag se pad was gedurende 1874 oopgestel.

Die Long TompasWysig

Die bestaande pas (55.6 km lank) bereik 'n hoogte van 2 150 m by sy hoogste punt. Vanaf Sabie klim die pad met 1 000 m en daal dan 670 m na Lydenburg. Aan die Sabiekant is daar baie plantasies terwyl die Lydenburgkant maar redelik kaal is. Die pas is op 22 Julie 1953 in gebruik geneem.

Sien ookWysig

BronneWysig

PanoramaWysig

 
Die pragtige uitsig vanaf een van die uitklimplekke op die pas.