Jazz is 'n gewilde musiekgenre wat sy oorsprong in die Afro-Amerikaanse gemeenskappe van New Orleans in die Verenigde State het.[1] Dit het in die laat 19de en vroeë 20ste eeu ontwikkel uit blues en ragtime.[2]

Waldemar Kurpiński en Tress se Jazz-orkes

Dit behels 'n prominente vokale melodie wat vergesel word deur kitaar-, trom- en baskitaarklanke. Jazz is deur legendes soos Miles Davis, Pat Metheny en Alice Babs ontwikkel.

Etimologie en definisieWysig

 
Die Amerikaanse jazz komponis, liriekskrywer en pianis Eubie Blake het 'n vroeë bydrae tot die genre se etimologie gemaak

Die oorsprong van die woord jazz was al die onderwerp van aansienlike navorsing gewees, en die geskiedenis daarvan is goed gedokumenteer. Die woord is vermoedelik verwant aan jasm, 'n term wat dateer uit 1860. [3] Die vroegste geskrewe gebruik van die woord kom voor in 'n artikel uit 1912 in die Los Angeles Times. [3]

Die gebruik van die woord in 'n musikale konteks is reeds in 1915 in die Chicago Daily Tribune gedokumenteer.[4] Die eerste gedokumenteerde gebruik daarvan in 'n musikale verband in New Orleans was in 'n Times-Picayune-artikel van 14 November 1916 wat handel oor jas bands.[5] Tydens 'n onderhoud het die musikant Eubie Blake sy herinneringe betreffende die konnotasies van die term aangebied en gesê: "Toe Broadway dit begin gebruik het, het hulle dit 'J-A-Z-Z' genoem. Dit is nie so gespel nie, dit is gespel as 'J-A-S-S'. Dit was 'n kras uitdrukking, en indien jy geweet het wat dit beteken sou jy dit nie voor dames geuiter het nie."[6] Die Amerikaanse Dialek-genootskap het dit as die woord van die 20ste eeu gekies.[7]

Jazz is moeilik om te definieer, want dit omvat 'n wye verskeidenheid musiek wat oor 'n tydperk van meer as 'n 100 jaar strek, van ragtime tot die rock-geïnspireerde jazz fusion. Daar is ook gepoog om jazz te definieer vanuit die perspektief van ander musikale tradisies, soos die Europese musiek tradisie en -geskiedenis of Afrika-musiek. Die kritikus Joachim-Ernst Berendt voer egter aan dat die definisie en verwysingsveld daarvan wyer moet wees, [8]en definieer jazz as 'n "vorm van kunsmusiek wat in die Verenigde State ontstaan het deur die konfrontasie van die negers met Europese musiek"[9] . Hy argumenteer dat dit van Europese musiek verskil. Jazz behels " 'n spontanieteit en lewenskragtigheid van musikale produksie waarin improvisasie 'n rol speel", en bevat 'n "sonoriteit en manier van frasering wat die individualiteit van die betrokke jazz musikant weerspieël". [8] Volgens Robert Christgau, "sou die meeste van ons sê dat die skepping van betekenis, terwyl daar terselfdertyd losgelaat word, die essensie van jazz is."[10]

'n Breër definisie wat verskillende eras van jazz omvat is deur Travis Jackson voorgestel: "dit is musiek wat kwaliteite insluit soos swing, improvisasie, groepinteraksie, die ontwikkeling van 'n 'individuele stem' en ontvanklikheid vir verskillende musikale moontlikhede." Krin Gibbard het aangevoer dat "jazz 'n konstruksie is" wat " 'n aantal tipe vorme van musiek omvat wat genoeg in gemeen het om beskou te word as deel van 'n samehangende tradisie". [11] In teenstelling met kommentators wat aangevoer het dat sekere tipes jazz uitgesluit moet word, is musikante soms huiwerig om die musiek wat hulle speel te definieer. Duke Ellington, een van jazz se bekendste figure, het gesê: "Dit is alles musiek." [12]

KenmerkeWysig

ImprovisasieWysig

Alhoewel jazz as moeilik definieerbaar beskou word, is dit deels omdat dit baie subgenres bevat. Improvisasie is een van die belangrikste elemente daarvan. Die belang van improvisasie word toegeskryf aan die invloed van vroeëre vorme van musiek soos blues, 'n vorm van volksmusiek wat deels ontstaan het uit die gebruike van Afro-Amerikaanse slawe op plantasies. Kulturele verskynsels, soos liedjies wat tydens werksverpligtinge gesing is, was gewoonlik gestruktureer rondom 'n herhalende patroon, maar vroeë blues was ook improvisasie. Klassieke musiek se opvoering word in meerdere mate geëvalueer deur die getrouheid daarvan aan die musiekpartituur, met minder aandag aan interpretasie en begeleiding. Die klassieke kunstenaar se doel is om die komposisie te speel soos dit geskryf is. Daarenteen word jazz dikwels gekenmerk deur die produk van interaksie en samewerking, waardeur die bydrae van die komponis, indien daar een is, minder belangrik geag word, met meer waarde wat geheg word aan die vertolking en improvisasie van die uitvoerder. [13] Die jazzspeler vertolk 'n deuntjie op individuele wyse en speel nooit dieselfde komposisie twee keer nie. Afhangend van die atmosfeer, ervaring en interaksie van die kunstenaar met ander lede van die musiekgroep of persone uit die gehoor, kan die kunstenaar melodieë, harmonieë en tydaanwysing verander. [14] Tydens die vroeë jare in Dixieland, d.w.s. New Orleans-jazz, het kunstenaars om die beurt melodieë gespeel en teen-melodieë geïmproviseer. In die swing era van die 1920's-40's het groot groepe meer vertroue geplaas in rangskikkings wat by wyse van geheue geskryf en gememoriseer is. Soliste het op hierdie rangskikkings geïmproviseer. In die bebop era van die veertigerjare het hierdie groot groepe plek gemaak vir klein groepies met minimale rangskikkings, waarin die melodie aan die begin kort weergegee is, en die grootste deel van die stuk geïmproviseer is. Modale jazz het akkoordprogressies laat vaar om musikante nog meer te laat improviseer. In baie vorme van jazz word 'n solis ondersteun deur 'n ritme-afdeling van een of meer instrumente (klavier, kitaar), kontrabas, en tromme. Die ritme-afdeling speel akkoorde en ritmes wat die struktuur van die komposisie uiteensit en die solis komplementeer. [15] In avant-garde- en free jazz word die skeiding tussen die solis en orkes verder verminder, en is dit toelaatbaar, of selfs 'n vereiste, dat akkoorde, toonlere en meters versaak word.

Eksterne skakelsWysig

VerwysingsWysig

  1. "Jazz Origins in New Orleans – New Orleans Jazz National Historical Park" (in Engels). National Park Service. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 23 April 2020. Besoek op 19 Maart 2017.
  2. Germuska, Joe. ""The Jazz Book": A Map of Jazz Styles" (in Engels). WNUR-FM, Northwestern University. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 26 Maart 2020. Besoek op 19 Maart 2017 – via Universiteit van Salzburg.
  3. 3,0 3,1 Wilton, Dave (6 April 2015). "The Baseball Origin of 'Jazz'". OxfordDictionaries.com. Oxford University Press. Besoek op 20 Junie 2016.
  4. Seagrove, Gordon (11 Julie 1915). "Blues is Jazz and Jazz Is Blues" (PDF). Chicago Daily Tribune. Geargiveer vanaf die oorspronklike (PDF) op 30 Januarie 2012. Besoek op 4 November 2011 – via Parys-Sorbonne Universiteit. Geargiveer by die Observatoire Musical Français, Parys-Sorbonne Universiteit.
  5. Benjamin Zimmer (8 Junie 2009). ""Jazz": A Tale of Three Cities". Word Routes. The Visual Thesaurus. Besoek op 8 Junie 2009.
  6. Vitale, Tom (19 Maart 2016). "The Musical That Ushered In The Jazz Age Gets Its Own Musical". NPR.org. Besoek op 2 Januarie 2019.
  7. "1999 Words of the Year, Word of the 1990s, Word of the 20th Century, Word of the Millennium". American Dialect Society. 13 January 2000. Besoek op 2 January 2019.
  8. 8,0 8,1 Joachim E. Berendt. The Jazz Book: From Ragtime to Fusion and Beyond. Vertaal deur H. en B. Bredigkeit met Dan Morgenstern. 1981. Lawrence Hill Books, p. 371.
  9. Berendt, Joachim Ernst (1964). The New Jazz Book. P. Owen. p. 278. Besoek op 4 Augustus 2013.
  10. Christgau, Robert (28 Oktober 1986). "Christgau's Consumer Guide". The Village Voice. New York. Besoek op 10 September 2015.
  11. Cooke, Mervyn; Horn, David G. (2002). The Cambridge Companion to Jazz. New York: Cambridge University Press. pp. 1, 6. ISBN 978-0-521-66388-5.
  12. Luebbers, Johannes (8 September 2008). “It's All Music”. Resonate.
  13. Giddins 1998, 70.
  14. Giddins 1998, 89.
  15. Jazz Drum Lessons Geargiveer 27 Oktober 2010 op Wayback Machine – Drumbook.org