Kampioenboom
'n Kampioenboom is 'n boom van nasionale belang, wat beskerm word as gevolg van sy merkwaardige grootte, ouderdom, estetiese, kulturele, historiese of toerismewaarde.[1]
Die eerste individuele boom wat in 2003 as 'n beskermde boom ingevolge die Nasionale Bosbouwet van 1998 verklaar is, is 'n historiese Steeleik, die enigste oorblyfsel van die ou Sophiatown wat deur die vorige regering gesloop is, toe die gemeenskap in die 1950's hervestig is.[2] Hierdie boom het intussen gevrek, maar die terrein is nog van historiese belang.[3]
Kampioenboomprojek
wysigDie Kampioenboomprojek is in 2006 in Suid-Afrika geloods toe die Minister van Waterwese en Bosbou, mev. Lindiwe Hendricks, Suid-Afrika eerste 21 kampioenbome aangekondig het, en op 6 Desember 2006 in die Staatskoerant gepubliseer het.[4] Verskeie soortgelyke projekte is reeds in ander lande geloods, maar hierdie projek was die eerste van sy soort in Afrika.[1]
Enige persoon of organisasie mag bome vir kampioenstatus nomineer. Nominasievorms[5] en riglyne vir die nominasieproses kan by die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye verkry word. Inheemse bome sowel as uitheemse bome mag genomineer word. Die nominasiesiklus begin op 1 Augustus van elke jaar en eindig op 31 Julie die volgende jaar.[2] Nominasies word deur die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye en 'n paneel van kundiges geëvalueer.
In 2016 was daar 82 individuele of groepe bome wat as kampioenbome ingevolge die Nasionale Bosbouwet van 1998 beskerm word.[3]
Enkele kampioenbome
wysig- Groot boom by Tsitsikamma – 'n 800-jarige Outeniekwageelhout wat 39,3 m hoog staan, naby Stormsrivier, Oos-Kaap.
- Witmelkhout by die Diasmuseum op Mosselbaai – historiese boom wat glo die boom is waarin 'n ou skoen geplaas is vir die uitruil van briewe deur Portugese seevaarders in die 16de eeu.
- Sagoleboom in Limpopo – 'n kremetartboom, die grootste inheemse boom van Suid-Afrika, en die habitat vir 'n seldsame kolonie gevlekte stekelsterte.
- Vergelegenbome – historiese kanferbome by Vergelegen wat meer as driehonderd jaar gelede deur Willem Adriaan van der Stel geplant is.
- Ruth Fischer-boom – 'n Italiaanse populier in Lothburyweg, Aucklandpark, 'n historiese boom wat as landmerk gedien het vir vlugtelinge, om die veiligheid van Ruth Fischer (dogter van Bram Fischer) se huis te bereik, gedurende die apartheidsera.
- Wonderboom – die grootste wonderboomvy in Suid-Afrika, by die Wonderboom-natuurreservaat in Pretoria. Die boom is meer as 1000 jaar oud en was voorheen gebruik as 'n ossewa-uitspanplek. Daar is 'n legende dat die boom sy groeikrag verkry van 'n plaaslike stamhoof wat onder die boom begrawe is.
- Magoebaskloofreuse – 'n groep salignabloekoms, wat 81,5 m hoog staan, die hoogste bome in Suid-Afrika en Afrika. In 1906 deur die bosboupionier A.K. Eastwood by die Woodbush-plantasies in Magoebaskloof geplant.
- Kweekskoolboom
- Fluisterboom
- lees ook Arderne-tuin
Verwysings
wysig- ↑ 1,0 1,1 "National Arbour week, 1 – 7 September 2016, Champion Trees Project" (PDF). Departement van Landbou, Bosbou en Visserye, Suid-Afrika. Geargiveer vanaf die oorspronklike (PDF) op 8 September 2017. Besoek op 3 Junie 2017.
- ↑ 2,0 2,1 "Forestry Regulation & Oversight, Champion Trees" (in Engels). Departement van Landbou, Bosbou en Visserye, Suid-Afrika. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 18 Mei 2019. Besoek op 3 Junie 2017.
- ↑ 3,0 3,1 "Lys van Kampioenbome 2016" (PDF). Departement van Landbou, Bosbou en Visserye, Suid-Afrika. Geargiveer vanaf die oorspronklike (PDF) op 18 Mei 2019. Besoek op 3 Junie 2017.
- ↑ "L Hendricks on first Champion Trees" (in Engels). Departement van Waterwese en Bosbou, Suid-Afrika. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 9 Oktober 2019. Besoek op 3 Junie 2017.
- ↑ "Nominasievorm vir Kampioenboom" (in Viëtnamees). Departement van Landbou, Bosbou en Visserye, Suid-Afrika. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 4 Julie 2017. Besoek op 3 Junie 2017.
Bronnelys
wysig- Koeleman, A.: Transvaal se Bosreuse. In: Lantern. Tydskrif vir Kennis en Kultuur. Jaargang 22, nr. 3, Maart 1973
Eksterne skakels
wysig- Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Kampioenboom.