Maak hoofkeuseskerm oop

Frederik VI (28 Januarie 1768 - 3 Desember 1839) was van 13 Maart 1808 tot 3 Desember 1839 koning van Denemarke en van dieselfde tyd tot 7 Februarie 1814 koning van Noorweë. Van 1784 tot met sy troonbestyging het hy as regent opgetree in die tyd van sy pa se geestesongesteldheid. Hy was toe bekend as die "kroonprinsregent". Sy leuse was Gud og den retfærdige sag ("God en die regverdige saak"). Sedert sy bewind het Deense konings ’n Deense leuse gekies in plaas van een in Latyn soos voorheen.[1][2]

Frederik VI
Koning van Denemarke en Noorweë
Frederik6coronation.jpg
Tydperk Denemarke
13 Maart 18083 Desember 1839
Noorweë
13 Maart 180817 Mei 1814
Voorganger Denemarke
Christiaan VII
Noorweë
Christiaan VII
Opvolger Denemarke
Christiaan VIII
Noorweë
Christiaan Frederik
Huis Oldenburg
Vrou Marie van Hesse-Kassel
Vader Christiaan VII
Moeder Caroline Matilda van Groot-Brittanje
Gebore (1768-01-28)28 Januarie 1768, Kopenhagen
Oorlede 3 Desember 1839 (op 71), Kopenhagen

LeweWysig

Frederik was die seun van koning Christiaan VII en Caroline Matilda van Groot-Brittanje. As oudste seun van sy pa was hy van geboorte af die kroonprins. Christiaan VII het ernstige sielkundige probleme gehad, onder meer vermoedelik skisofrenie. Ná ’n opstand het Frederik se half-oom, ook Frederik, die regent geword, maar die werklike mag was in die hande van laasgenoemde se ma, koningin Juliana Maria, en die politikus Ove Høegh-Guldberg. Op 14 April 1784 het Frederik VI die regentskap oorgeneem tot met sy pa se dood in 1808.[3]

 
Die 19-jarige kroonprins omring deur sy personeel, deur Christian August Lorentzen.

Tydens sy regentskap het Frederik groot hervormings deurgevoer met die hulp van hoofminister Andreas Peter Bernstorff, insluitende die afskaffing van lyfeieneskap in 1788. Krisisse sluit in botsings met Brittanje oor neutrale skeepvaart. Dit het gelei tot twee Britse aanvalle op Kopenhagen, in 1801 en 1807. Die konflik het tot in 1814 voortgeduur.[4]

Om sy onafhanklikheid van sy stiefma te wys, het Frederik sy eie vrou gekies: sy niggie Marie Sophie van Hesse-Kassel. Hulle is op 31 Julie 1790 getroud en het agt kinders gehad. Nie een van sy seuns het ’n volwasse ouderdom bereik nie en hy is ná sy dood deur sy neef Christiaan VIII, die seun van sy half-oom Frederik, opgevolg.[5]

Frederik het op 13 Maart 1808 koning van Denemarke en Noorweë geword. Tydens die Napoleontiese Oorloë het hy probeer neutraal bly, maar ná die Britse aanval op Kopenhagen in 1807 het hy Napoleon se kant gekies.[6] Ná die Franse neerlaag in 1812 in Rusland het die Geallieerdes hom weer gevra om sy lojaliteit te verander, maar hy het geweier. Baie Deense historici beskou die koning as hardkoppig, onbekwaam en gemotiveer deur ’n misvormde lojaliteit jeens Napoleon. Sommige moderne historici glo egter die koning het gedink die oorlog sou gou verby wees, dat Napoleon sou seëvier en dat hy sou help om Denemarke se belange te beskerm, veral in Noorweë.[7][8]

Ná die Franse neerlaag in 1814 en die verlies van Noorweë het Frederik afstand gedoen van die liberale idees van sy regentskap en outoritêr begin raak. Sensorskap, die onderdrukking van alle opposisie en die swak ekonomie stel sy latere bewind in ’n skadu.

Frederik VI was ’n beskermheer van sterrekunde en het in 1832 ’n goue medalje uitgeloof vir enigiemand wat ’n komeet met ’n teleskoop ontdek. Sy opvolgers het dit volgehou tot in 1850. Ná die ontdekking in 1835 van die Haraldskær-vrou in veenmos in Jutland, het Frederik VI beweer die mummie uit die Ystertydperk is die reste van koningin Gunnhild en hy het dit in ’n groot sarkofaag laat begrawe. Later het dit geblyk dié identifikasie is verkeerd, maar sy optrede het in dié tyd sy politieke agenda gepas.[9]

Frederick VI is in die ouderdom van 71 oorlede. Hy het altesaam 55 jaar lank oor Denemarke regeer; 24 jaar as prinsregent en 31 jaar as koning.

VerwysingsWysig

  1. "British Survey Handbooks, Denmark". Besoek op 21 Desember 2015. 
  2. "kronprinsregent". Store norske leksikon. Besoek op 4 November 2012. 
  3. Magne Njåstad. "Ove Høegh-Guldberg". Store norske leksikon. Besoek op 15 Augustus 2016. 
  4. Magne Njåstad. "Flåteranet i 1807". Store norske leksikon. Besoek op 15 Augustus 2016. 
  5. "Frederick VI of Denmark". European Royal History. Besoek op 15 Augustus 2016. 
  6. A. N. Ryan, "The Causes of the British Attack upon Copenhagen in 1807." English Historical Review (1953): 37-55. in JSTOR
  7. Michael Bregnsbo, "The motives behind the foreign political decisions of Frederick VI during the Napoleonic Wars," Scandinavian Journal of History (2014) 39#3 pp 335-352
  8. Magne Njåstad. "Norge under Napoleonskrigene". Store norske leksikon. Besoek op 15 Augustus 2016. 
  9. "Haraldskaer Woman" (PDF). Archaeological Institute of America. Besoek op August 15, 2016. 

Eksterne skakelsWysig