Freistaat Sachsen
Swobodny stat Sakska
Vrystaat Sakse
Landsvlag Landswapen
Flag of Saxony.svg Coat of arms of Saxony.svg
(Besonderhede) (Besonderhede)
Basiese gegewens
Ampstaal: Duits en Opper-Sorbies
Hoofstad: Dresden
Stigting: 3 Oktober 1990
Oppervlakte: 18 449,99 km² (10de)[1]
Bevolking: 4 072 691 (6de) (30 September 2019)[2]
Bevolkingsdigtheid: 220 inwoners / km² (8ste)
BBP
 - Totaal
 - % Verandering teenoor vorige jaar
2018
126,364[3]  miljard €
3,3 % (2017)
Volkslied (Landeshymne): geen
Skuldlas per inwoner: 291 € (30 September 2019)
Totale skuldlas: 1,189 miljard € (30 September 2019)[4]
Werkloosheidsyfer: 5,2 % (Desember 2019)[5]
ISO 3166-2: DE-SN
Amptelike webwerf: www.sachsen.de
Politiek
Eerste minister: Michael Kretschmer (CDU)
(sedert 13 Desember 2017)
Regerende partye: CDU, Bündnis 90/Die Grünen en SPD
Setels in die parlement (Landtag)
(119 setels)
(2014: 126 setels):
CDU 45 (2014: 59)
AfD 38 (14)
Die Linke 14 (27)
Bündnis 90/Grüne 12 (8)
SPD 10 (18)
Laaste verkiesing: 1 September 2019
Volgende verkiesing: 2024
Parlementêre verteenwoordiging
Stemme in die Federale Raad (Bundesrat): 4 (van 69)
Kaart
Locator map Saxony in Germany.svg

Die Vrystaat Sakse (Duits: Freistaat Sachsen, Opper-Sorbies: Swobodny Stata Sakska) is 'n deelstaat in die suidooste van Duitsland. Dresden is die hoofstad en Leipzig is met 531 582 inwoners die grootste stad van Sakse.

Gebiedsveranderinge in 1815 en die Vrystaat Sakse binne sy huidige grense vanaf 1990

Die deelstaat grens in die ooste aan Pole, aan die Tsjeggiese Republiek in die suide, die deelstate Brandenburg, Sakse-Anhalt en Thüringen in die noorde en weste, en – oor 'n afstand van sowat 25 km in die suide – aan die deelstaat Beiere.

Duitse setlaars het hulle vanaf die 11de eeu in die gebied van die huidige deelstaat gevestig. In die volgende ses eeue het Sakse sy staatsgebied steeds verder uitgebrei om een van die magtigste moondhede binne die losse verbond van Duitse state te word wat gesamentlik die Heilige Romeinse Ryk gevorm het. Op die hoogtepunt van sy mag het die Koninkryk Sakse ook die gebied van die huidige deelstaat Thüringen en groot dele van Silesië ('n streek wat tans deel uitmaak van Pole) ingesluit.

Ná die Napoleontiese Oorloë aan die begin van die 19de eeu is uitgestrekte landsdele in die weste en noorde in 1815 aan Sakse se groot politieke mededinger Pruise afgestaan, terwyl gebiede oos van die Neiße-rivier in 1945 onder Poolse administrasie gekom het. Die rivier vorm sedertdien 'n natuurlike oostelike grens met Pole. Die regerende dinastie van die Huis van Wettin het in 1919 met die ineenstorting van die politieke strukture van die Duitse Keiserryk afstand van die Saksiese troon gedoen. Sakse dra sedertdien – as een van slegs drie Duitse deelstate naas Beiere en Thüringen – die (suiwer seremoniële) titel Vrystaat.[6]

Tradisioneel vorm die streek rondom Chemnitz en Zwickau die industriële hartland van Sakse. Die oorspronge van die Saksiese motorbedryf, wat steeds meer as 'n derde van die deelstaat se uitvoere na die buiteland verteenwoordig en aangedryf word deur nuwe aanlegte van BMW en Porsche, strek terug tot in die laat 19de eeu. Ander belangrike bedrywe sluit masjienbou, chemie en biotegnologie in. Dresden het reeds in die tyd van die Duitse Demokratiese Republiek tot 'n spilpunt van die mikroëlektronikabedryf gegroei. Vandag word hier die grootste konsentrasie van ondernemings in dié bedryf in Europa (en vyfde grootste ter wêreld) aangetref wat aan die deelstaat die Engelse bynaam Silicon Saxony besorg het.[7]

Geskiedenis van die Vrystaat SakseWysig

 
Dresden in die aandskemer

Die eerste "Vrystaat Sakse" ontstaan in 1918, ná die Eerste Wêreldoorlog en die troonsafstand van die Saksiese koning. In 1945, ná die Tweede Wêreldoorlog, word in die Sowjetse sone van die besette Duitsland die "Land Sakse" uit die ou Vrystaat en gebiede van die Pruisiese provinsie Silesië wes van die Neisserivier gevorm.

Die Land Sakse is in 1952 ontbind en verdeel in drie kleiner administratiewe distrikte (Duits: Bezirke) van die Duitse Demokratiese Republiek (DDR): Leipzig, Chemnitz (wat ná 'n naamswysiging Karl-Marx-Stadt genoem is) en Dresden. Met die ontbinding van die DDR in 1990 en die hereniging van die twee Duitse state is die Vrystaat Sakse as 'n deelstaat van Duitsland herstig.

StedeWysig

Stad Landgebied Bevolking
31 Julie 2005
Bevolking
31 Desember 2013
Leipzig Leipzig 499 199 531 582
Dresden Dresden 489 700 530 754
Chemnitz Chemnitz 247 460 242 022
Zwickau Zwickau 98 335 91 564
Plauen Plauen 69 281 63 967
Görlitz Görlitz 57 884 54 042
Freiberg Mittelsachsen 43 434 40 268
Bautzen Bautzen 42 294 39 607
Pirna Sächsische Schweiz–Osterzgebirge 40 178 37 645
Freital Sächsische Schweiz–Osterzgebirge 40 129 39 141
Riesa Meißen 39 367 36 848
Radebeul Meißen 32 246 33 026
Meißen Meißen 29 398 28 532
Limbach-Oberfrohna Zwickau 27 552 26 970
Zittau Görlitz 27 454 25 638
Glauchau Zwickau 27 285 26 179
Delitzsch¹ Nordsachsen 26 331 27 945
Weißwasser/O.L. Görlitz 26 107 21 797
Werdau Zwickau 26 077 24 430
Annaberg-Buchholz Erzgebirgsdistrik 24 495 23 123
Coswig Meißen 24 035 22 365
Reichenbach im Vogtland Vogt landelike distrik 23 469 22 164
Crimmitschau Zwickau 23 305 22 330
Markkleeberg Leipzig 23 157 23 718
Döbeln Mittelsachsen 23 128 21 356
Schwarzenberg/Erzgeb. Erzgebirgsdistrik 20 201 18 517
Auerbach/Vogtl. Vogt landelike distrik 20 042 21 246
Borna Leipzig 20 010 22 657

Administratiewe verdelingWysig

(Die area-afkortings word tussen hakies aangedui)

Die tien landelike distrikte van Sakse is:

  1. Bautzen (BZ)
  2. Erzgebirgs landelike distrik (ERZ)
  3. Görlitz (GR)
  4. Leipzig (L)
  5. Meißen (MEI)
  6. Mittelsachsen (FG)
  7. Nordsachsen (TDO)
  8. Sächsische Schweiz–Osterzgebirge (PIR)
  9. Vogt (V)
  10. Zwickau (Z)

VerwysingsWysig

  1. (de) regionalstatistik.de: Regionaldatenbank des Bundesamtes für Statistik, besoek op 15 Januarie 2020
  2. (de) statistik.sachsen.de Bevölkerung – Sachsen, besoek op 15 Januarie 2020
  3. (de) de.statista.com: Bruttoinlandsprodukt von Sachsen von 1991 bis 2018, besoek op 15 Januarie 2020
  4. (de) de.statista.com: Schulden der Bundesländer in Deutschland am 30. September 2019, besoek op 15 Januarie 2020.
  5. (de) Bundesrepublik Deutschland In: statistik.arbeitsagentur.de. Statistik der Bundesagentur für Arbeit, besoek op 15 Januarie 2020.
  6. (de) Derek Lewis (red.): Contemporary Germany. A Handbook. London: Hodder Arnold 2001, bl. 57
  7. (de) Standort Sachsen: Industriestandort. Besoek op 29 Mei 2018

Eksterne skakelsWysig


Deelstate van Duitsland  

  Baden-Württemberg |   Beiere |   Berlyn |   Brandenburg |   Bremen |   Hamburg |   Hesse |   Mecklenburg-Voorpommere |   Nedersakse |   Noordryn-Wesfale |   Rynland-Palts |   Saarland |   Sakse |   Sakse-Anhalt |   Sleeswyk-Holstein |   Thüringen

Voormalige deelstate
  Baden |   Wes-Berlyn (de facto) |   Württemberg-Baden |   Württemberg-Hohenzollern