African National Congress

Die African National Congress (ANC) is 'n bevrydingsorganisasie en politieke party wat Suid-Afrika sedert die land se eerste nie-rassige, demokratiese nasionale verkiesing van April 1994 regeer. Dié party is in 1912 in Bloemfontein as die South African Native National Congress (SANNC) gestig en was jare lank 'n verbode organisasie in Suid-Afrika. Die huidige naam is in 1923 aanvaar.

African National Congress
ANC
Logo van die betrokke party.
Logo van die ANC

Leier Jacob Zuma
Slagspreuk South Africa's National Liberation Movement
Gestig 8 Januarie 1912
Nuusbrief ANC Today
Hoofkwartier Luthulihuis, Sauerstraat 54, Johannesburg, Gauteng
Jeugvleuel ANC-jeugliga
Ideologie Afrika-nasionalisme
Linksgesinde nasionalisme
Sosiale demokrasie
Demokratiese sosialisme
Nasionale affiliasie Tripartite Alliance
Internasionale affiliasie Sosialistiese Internasionaal, Progressiewe alliansie
Amptelike kleure Swart, groen, goud
Webblad anc.org.za

Inhoud

GeskiedenisWysig

Hoofartikel: Geskiedenis van die African National Congress
 
Die South African Native National Congress se delegasie in Londen, Junie 1914. Van links tot regs: Thomas Mapike, eerw. Walter Rubusana, eerw. John Dube, Saul Msane en Sol Plaatje.
 
Albert Luthuli, voormalige president van die ANC
 
Vlag van die African National Congress
 
Oliver Tambo in 1981
 
Sowjetse posseël uit 1988 wat Nelson Mandela uitbeeld

Die ANC is op 8 Januarie 1912 gestig deur onder andere John Dube, Pixley ka Seme en Sol Plaatje om hom te beywer vir die regte en vryhede van alle Afrikane. Die ANC-jeugliga is in 1944 deur Nelson Mandela, Walter Sisulu, en Oliver Tambo gestig.

Die sege van die Nasionale Party in die 1948-verkiesing en die implementering van apartheid lei tot die sogenaamde Defiance Campaign van 1952, en die opstel van die Vryheidsmanifes in Kliptown in 1955.

In 1959 word die PAC gestig deur Robert Sobukwe en 'n groep ANC-lede wat gekant is teen die ANC se wending weg van swart nasionalisme af.

As gevolg van sy vreedsame verset teen apartheid en die vele inperkings wat hy hieroor moes verduur, word die Nobelprys vir Vrede in Desember 1961 aan ANC-presidentgeneraal Albert Luthuli toegeken. Hy en sy vrou, Nokukhanya, word deur die regering toegelaat om die oorhandigingseremonie in Oslo by te woon.

Na aanleiding van 'n beroep deur Albert Luthuli word die Anti-apartheidsbeweging in Brittanje gestig en internasionale druk teen die apartheidsbewind, hoofsaaklik deur boikotte, neem toe.

Die besluit van die ANC om oor te gaan na gewapende stryd, en die stigting van Umkhonto we Sizwe (MK), lei tot die inhegtenisname op 11 Julie 1963 van Nelson Mandela en 18 ander MK-lede op die plaas Liliesleaf by Rivonia. Tydens die sogenaamde Rivonia-verhoor word Mandela, Walter Sisulu, Govan Mbeki, Raymond Mhlaba, Elias Motsoaledi, Ahmed Kathrada en Denis Goldberg op 11 Junie 1964 skuldig bevind aan sabotasie en lewensvonisse opgelê. Hierna is die ANC verban.

Geallieerde organisasiesWysig

Bekende lede van die ANCWysig

Presidente van die ANC[1]Wysig

VerkiesingsresultateWysig

 
Persentasie van stemme vir die ANC in die 2014-verkiesing, volgens kiesafdelings.
██ 0–20% ██ 20–40% ██ 40–60% ██ 60–80% ██ 80–100%
 
Persentasie van stemme vir die ANC in die 2009-verkiesing, volgens kiesafdelings.
██ 0–20% ██ 20–40% ██ 40–60% ██ 60–80% ██ 80–100%

Nasionale verkiesingsWysig

Nasionale VergaderingWysig

Hoofartikel: Nasionale Vergadering van Suid-Afrika.
Verkiesing # van
algehele stemme
 % van
algehele stemme
# van
algehele setels gewen
+/– Regering
1994 12 237 655 62,65 252 / 400 In regering
1999 10 601 330 66,35 266 / 400   14 In regering
2004 10 880 915 69,69 279 / 400   13 In regering
2009 11 650 748 65,90 264 / 400 15 In regering
2014[2] 11 436 921 62,15 249 / 400 15 In regering

Nasionale Raad van ProvinsiesWysig

Hoofartikel: Nasionale Raad van Provinsies.
Verkiesing # van
algehele setels gewen
+/– Regering
1994 60 / 90 In regering
1999 63 / 90   3 In regering
2004 65 / 90   2 In regering
2009 62 / 90 3 In regering
2014 60 / 90 2 In regering

Provinsiale verkiesingsWysig

Verkiesing Oos-Kaap Vrystaat Gauteng KwaZulu-Natal Limpopo Mpumalanga Noordwes Noord-Kaap Wes-Kaap
% Setels % Setels % Setels % Setels % Setels % Setels % Setels % Setels % Setels
1994 84,35% 48/56 76,65% 24/30 57,60% 50/86 32,23% 26/81 91,63% 38/40 80,69% 25/30 83,33% 26/30 49,74% 15/30 33,01% 14/42
1999 73,80% 47/63 80,79% 25/30 67,87% 50/73 39,38% 32/80 88,29% 44/49 84,83% 26/30 78,97% 27/33 64,32% 20/30 42,07% 18/42
2004 79,27% 51/63 81,78% 25/30 68,40% 51/73 46,98% 38/80 89,18% 45/49 86,30% 27/30 80,71% 27/33 68,83% 21/30 45,25% 19/42
2009 68,82% 44/63 71,10% 22/30 64,04% 47/73 62,95% 51/80 84,88% 43/49 85,55% 27/30 72,89% 25/33 60,75% 19/30 31,55% 14/42
2014[2] 70,09% 45/63 69,85% 22/30 53,59% 40/73 64,52% 52/80 78,60% 39/49 78,23% 24/30 67,39% 23/33 64,40% 20/30 32,89% 14/42

Munisipale verkiesingsWysig

Verkiesing Stemme % +/–
1995–96 5 033 855 58%
2000 Geen vrygestel 59,4%   1,4%
2006 17 466 948 66,3%   6,9%
2011 16 548 826 61,9% 4,4%
2016[3] 21 450 332 55,7% 6,2%

Sien ookWysig

VerwysingsWysig

  1. Uys, Isabelle. (2007). Feitegids : 'n Kernensiklopedie. Kaapstad: Pharos Woordeboeke. ISBN 978-1-86890-065-7. bls. 9.
  2. 2,0 2,1 (en) "2014 National and Provincial Elections Results – 2014 National and Provincial Election Results". elections.org.za. Verkry op 7 Oktober 2016. 
  3. (en) "Results Summary – All Ballots" (PDF). elections.org.za. Verkry op 7 Oktober 2016. 

Eksterne skakelsWysig