Maak hoofkeuseskerm oop
Ds. P.J. du Plessis het die kerkgebou, ontwerp deur Wynand Louw, se hoeksteen op 2 Februarie 1924 gelê.
Queenstown was jare lank geleë tussen die tuislande Ciskei en Transkei in die sogenaamde Grensstreek van die Oos-Kaap.
Queenstown se ou NG kerkgebou, afgeneem omstreeks 1917. Hierin het die gemeente aanbid van 1855 tot 1925.
Die gedenkteken op die NG kerkterrein ter nagedagtenis aan die Simboliese Trek van 1938.
Die NG gemeente Queenstown-Oos het in 1953 van die moedergemeente afgestig en dié kerkgebou in Warnerstraat opgerig. Queenstown-Noord het in 1972 afgestig, maar smelt in 1982 saam met die Oos-gemeente as Queenstown-Tuine, wat op sy beurt in 1999 by die moedergemeente ingelyf is. Die lidmaattal van die verenigde gemeente het van 2000 tot 2012 van sowat 1 300 tot 850 gedaal.
Ds. S.P. Naudé, eerste leraar van Queenstown van 1860 tot 1909.
Ds. Pieter Albertyn Alheit, leraar van 1916 tot 1922. Ook in die Noordoos-Kaap was hy van 1911 tot 1914 leraar van die NG gemeente Indwe.
Ds. P.J. du Plessis, leraar van 1923 tot 1929.
Ds. T.C.B. Stofberg, leraar van 1930 tot 1940.
Dr. Louis Viljoen Rex, Queenstown se sesde leraar, wat hier gearbei het van 1941 tot 1946 en in die jare vyftig ook Queenstown-Oos.
Ds. Petrus Arnoldus de Wet, leraar van 1947 tot 1949.
Ds. Marthinus Gerhardus Mynhardt, leraar van 1947 tot 1953.
Ds. Jeremia Jacobus Struwig, leraar van 1951 tot 1955.
Ds. G.C. Oosthuizen, leraar van 1956 tot 1959.
Ds. P.C. Oosthuizen en gesin. Hy is op 5 Maart 1956 georden as leraar van die NG gemeente Stutterheim. Nadat hy herstel het van 'n ernstige krankheid, aanvaar hy 'n beroep na die NG gemeente De Aar, waar hy op 24 Junie 1961 bevestig is. Sy volgende gemeente was Queenstown, waar hy in Maart 1963 diens aanvaar het en gebly het tot 1965.

Die NG gemeente Queenstown is die 54ste oudste gemeente van die Nederduitse Gereformeerde Kerk en die 10de oudste in die Sinode van Oos-Kaapland. Dit is as onderskeidelik die 55ste en 11de gestig, maar het een plek opgeskuif met die samesmelting van 'n ouer Oos-Kaapse gemeente, Middelburg, met daardie gemeente se dogtergemeente, Middelburg-Uitsig. Dit was een van vier gemeentes wat in 1853 gestig is. Die ander drie was almal in die teenswoordige Sinode van Wes-en-Suid-Kaapland: Robertson op 19 Januarie, Oudtshoorn op 11 Oktober en Darling ook in Desember.

Die dorp Queenstown is in September 1853 gestig en die gemeente drie maande later. Sowel Ons gemeentelike feesalbum van 1952 as Ons Kerk Album van 1917 gee die stigtingsdatum van Queenstown aan as "vroeg in die jaar 1854", toe dit van die moedergemeente, Cradock, afgestig het, maar die gemeente self gee die datum aan as 16 Desember 1853.[1]

Inhoud

StigtingWysig

Ná die afstigting van die gemeente het die konsulent, ds. John Taylor van Cradock op 5 Maart 1854 die eerste erediens waargeneem. Hy het ook die eerste kerkraadsvergadering op 6 Maart 1854 gelei. Eredienste is aanvanklik in die Wesleyaanse kerkgebou gehou. Met die stigting van die dorp Queenstown ontvang die nuwe gemeente 45 erwe.

'n Belangrike mylpaal vir die gemeente is bereik op 22 Oktober 1855 toe William Shepstone, siviele kommissaris van die distrik, die hoeksteen van die kerkgebou lê waarin die gemeente byna 70 jaar lank sou aanbid. Ook teenwoordig tydens die hoeksteenlegging was di. John Pears van Somerset-Oos en Andrew Murray sr. van Graaff-Reinet. Die inwyding van dié eerste kerk het eers op 22 Januarie 1859 plaasgevind. Weer was ds. Pears (toe die konsulent) teenwoordig, tesame met di. Georg Stegmann van Glen Lynden en Thomson (waarskynlik ds. W.R. Thomson, eerste leraar van die NG gemeente Stockenström).

Eerste leraarWysig

Eers ses jaar ná die afstigting verwelkom Queenstown sy eerste predikant in die persoon van ds. S.P. Naudé, wat op 18 April 1860 beroep en op 18 September daardie jaar bevestig is. Reeds in 1858 is ds. John Murray van Burgersdorp beroep, maar hy het die beroep bedank en kort daarna professor aan die kort vantevore gestigte Kweekskool op Stellenbosch geword. Die beroep op ds. Naudé was die vyfde. Hy arbei byna 50 jaar lank in die gemeente tot aan sy dood op 26 Julie 1909. Ds. Naudé het sy opleiding geniet in die teologie en filologie in Utrecht in Nederland en Bonn in Duitsland. Hy het hom onderskei deur sy letterkundige talent, wat hy lewenslank beoefen en waarvan sy biblioteek 'n sprekende bewys was. Hy dien jare lank as voorsitter van die Ring van Graaff-Reinet en beklee ook vele posisies van eer in die gemeenskap van Queenstown. Hy is beskryf as 'n baie vriendelike mens en is wyd geag. Hy kon oortuigend praat en harte aanroer en het 'n sterk invloed uitgeoefen teen openbare sondes.

Latere leraarsWysig

Ds. Naudé se opvolger was ds. D.J. Malan wat op 2 Mei 1909 georden is en hier werksaam was tot 26 Junie 1916, toe hy opgevolg word deur P.A. Alheit, wat bevestig is op 25 November 1916. Hy was 'n seun van ds. W.A. Alheit, wat drie gemeentes bedien het waarvan twee in die huidige Oos-Kaaplandse Sinode val, naamlik Colesberg van 1878 tot 1885 en Dordrecht van laasgenoemde jaar tot 1894. Ds. P.A. Alheit was 'n kleinseun aan moederskant van ds. P.K. Albertyn, leraar eers van Prins Albert en daarna Caledon.

Ds. Alheit bly hier tot 1922 en daarna kom ds. P.J. du Plessis aan die beurt van 1923 tot 1929, ds. T.C.B. Stofberg van 1930 tot 1940 en dr. Louis Viljoen Rex van 1941 tot 1946. Ds. P.A. de Wet bly net twee jaar van 1947 tot 1949. Ook in 1947 is ds. M.G. Mynhardt bevestig en vier jaar later ds. J.J. Struwig. Eersgenoemde bly tot 1953 en laasgenoemde tot 1955.

Nuwe kerkgebouWysig

Weens die snelle uitbreiding van die gemeente moes die kerkraad in 1924 oorgaan tot die bou van 'n ruimer kerk. Die hoeksteen van dié toringkerk is deur ds. P.J. du Plessis op 2 Februarie 1924 gelê en die inwyding het op 18 April 1925 plaasgevind. Die argitek was Wynand Louw, die eerste Afrikaanse argitek, en die ontwerp van die kerk, wat vandag nog in gebruik is, herinner sterk aan Gerard Moerdijk, enkele jare lank Louw se vennoot, se ontwerp vir die NG gemeente Salisbury en die NG kerk op Louis Trichardt. Tydens die inwyding van die nuwe kerk het die gemeente se lidmate 933 (57 meer as in 2012) en die siele 1 787 getel.

Toe die ledetal in 1947 1 560 en die sieletal 2 470 bereik, het die kerkraad die verdere uitbreiding van die gemeente tegemoet gekom deur die eerste maal 'n medeleraar te beroep. Teen 1952 het die ledetal die 2 200- en die sieletal 3 300-merk oortref. Toe kon die kerkraad die eerste keer aan afstigting begin dink.

LidmaattalWysig

Queenstown was die eerste dorp in Suid-Afrika, Namibië of Zimbabwe waar drie NG gemeentes afgeneem het tot net een. (Hennenman het in 2012 dieselfde pad gevolg toe die Oos- en Wes-gemeente terselfdertyd by die moedergemeente ingelyf is.) Die eerste plaaslike afstigting van die moedergemeente was Queenstown-Oos in 1953. In 1972 het Queenstown-Noord aan die beurt gekom. In laasgenoemde jaar het die moedergemeente 1 025 lidmate gehad, die Oos-gemeente 550 en die Noord-gemeente 540. Dit het egter gou geblyk dat dié afstigting tot twee gemeentes aanleiding gegee het wat kwalik op hul eie kon bestaan, want teen 1979 het die Noord-gemeente net 407 lidmate gehad en die Oos-gemeente 413. So smelt die twee dogtergemeentes in 1982 saam onder die nuwe naam, Queenstown-Tuine, met as middelpunt van die gemeentelike bedrywighede die geboue van die voormalige Oos-gemeente. In die laaste jaar van dié gemeente se bestaan (1999) het hy 612 belydende lidmate gehad vergeleke met die moedergemeente se 725. In die eerste Jaarboek van die NG Kerke ná die inlywing van Tuine by die moedergemeente, was die getal belydende lidmate 1 337 (die ou syfers bloot bymekaar getel), maar teen 2005 reeds was dit 1 190 en binne die volgende sewe jaar het dit gedaal tot 876.

Die onderstaande tabel toon die afname in die lidmaattal van NG gemeentes op die groot dorpe van die Oos-Kaapse binneland. In gevalle waar 'n gemeente by 'n ander ingelyf is of twee gemeentes saamgesmelt het, word hulle syfers deurgaans saam aangedui. Dit geld Middelburg en Middelburg-Uitsig, Grahamstad, Grahamstad-Grenspos en Albanie, Somerset-Oos en Visriviervallei (Kookhuis) asook Queenstown, Queenstown-Oos en Queenstown-Noord (laasgenoemde twee 'n ruk lank as Queenstown-Tuine). Elke dorp of gemeente se hoogste lidmaattal word in vet skrif aangedui. Hieruit blyk dat net Queenstown en Aliwal-Noord hul hoogtepunt ná die middel van die 20ste eeu bereik het en dat Burgersdorp sedert 1933 'n afname in sy lidmaattal ervaar. Die gemeentes van Aliwal-Noord, Cradock, Grahamstad en Queenstown is al met meer belydende lidmate in 2014 as sowat 'n eeu vantevore. Die skielike afname in Queenstown se syfer tussen 2015 en 2016 is daaraan te wyte dat dit die eerste keer in jare was dat die gemeente 'n nuwe syfer ingedien het.

Gemeente/Dorp 1916 1933 1952 1960 1973 1979 1985 1990 1995 2000 2005 2010 2012 2014 2015 2016
Aliwal-Noord 750 950 1145 1150 1250 1338 1242 1300 1595 1593 1378 1117 1114 1131 1043 1043
Burgersdorp 1100 1461 1274 1260 1008 937 945 941 850 710 677 605 573 539 517 507
Cradock 1878 2164 2858 2914 2399 2421 2464 2288 2024 1934 1931 1697 1662 1892 1894 1575
Graaff-Reinet 2125 2211 2536 2573 2115 2055 1917 1758 1699 1657 1242 1347 1077 1088 1075 1130
Grahamstad/Albanie 576 860 1640 1341 1479 1289 1115 1105 1122 1090 836 794 751 727 620 620
Middelburg 1100 1307 1430 Onbekend 1372 1391 1158 992 1147 970 953 829 829 702 648 592
Queenstown 566 1195 2060 2153 2115 1966 1866 1779 1572 1337 1190 1045 876 876 876 663
Somerset-Oos 1652 1400 1800 1864 1657 1511 1246 1210 1201 1281 1122 917 959 967 967 958
Totaal 9747 11548 14743 14655 13395 12908 11953 11373 11210 10572 9329 8351 7841 7922 7640 7088

Die gesamentlike lidmaattal van dié dorpe het reeds in 1952 'n hoogtepunt van 14 743 bereik, waarna dit teen 1995 teruggesak het tot 11 373, minder as die totaal in 1933 van 11 548. Tussen 1990 en 2000 het die totaal met net 1 381 afgeneem tot 10 572, maar in die daaropvolgende 15 jaar het die afname versnel toe die gemeentes 2 932 lidmate verloor het en te staan gekom het op 'n totaal van slegs 7 641. Dis 'n verlies van meer as 'n kwart van die lidmate.

LeraarsWysig

QueenstownWysig

  • Stephanus Petrus Naudé, 1860 – 26 September 1909 (oorlede in die amp)
  • David Johannes Malan, 1909–1916
  • Pieter Albertyn Alheit, 1916–1922
  • Philippus Jacobus du Plessis 1923–1929
  • Theunis Christoffel Botha Stofberg, 1930–1940
  • Dr. L.V. Rex, 1941–1946
  • Petrus Arnoldus de Wet, 1947–1949
  • Marthinus Gerhardus Mynhardt, 1947–1953
  • Jeremia Jacobus Struwig, 1951–1955
  • Dr. Gerhardus Cornelis Oosthuizen, 1956–1959
  • Johannes Jacobus Naudé, 1958–1961
  • Dr. A.J. Venter, 1960–1963
  • Jacobus Johannes Swart, 1961–1964
  • Philippus Cornelius Oosthuizen, 1963–1965
  • Johannes Gerhard Moolman, 24 Julie 1965–1970
  • Johannes Bekker, 1968–1971
  • Roelof Johannes Janse van Vuuren, 1970–1976
  • Dr. C.F. le R. Stodart, 1975–1992
  • W.J. le Roux, 1977–1992
  • W.F.A. Lotter, 1987–2005
  • M.A. Pretorius, 1992–1999
  • W.J. Lotter, 1999–2003
  • J. Potgieter, 2003–2009
  • P. Grobbelaar, 2005–2008
  • A.C. (Riaan) Vlok, 2008 – hede
  • Marike Els, 2012 – 2016
  • Delmarie Viljoen, 6 Mei 2018 – hede

Queenstown-OosWysig

  • Abraham Jacobus de Villiers, 1958–1962
  • Stefanus Johannes Fouché, 1962–1967
  • John Peter Gavera, 1967–1971
  • Abraham Jacobus Barnard, 1971–1974

Queenstown-TuineWysig

  • Philippus Johannes Viljoen, 1978–1983
  • Pieter Wilhelm du Toit, 1983–1989
  • Daniel Willem Mouton, 1988-1992
  • Johannes Abraham (Johan) Burger, 1989–1998

BronneWysig

  • Olivier, ds. P.L.. 1952. Ons gemeentelike feesalbum. Kaapstad en Pretoria: N.G. Kerk-uitgewers.
  • Gaum, dr. Frits (red.) 1989. Jaarboek van die Nederduitse Gereformeerde Kerke 1990. Pretoria: Tydskriftemaatskappy van die Nederduitse Gereformeerde Kerk.
  • Dreyer, eerw. A. 1932. Jaarboek van die Nederduits-Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika vir die jaar 1933, Kaapstad: Jaarboek-Kommissie van die Raad van die Kerke.
  • Maeder, ds. G.A. en Zinn, Christian. 1917. Ons Kerk Album. Kaapstad: Ons Kerk Album Maatschappij Bpkt.

VerwysingsWysig

Eksterne skakelsWysig