Vlag van Frankryk

Die nasionale vlag van Frankryk is op 15 Februarie 1794 vir die eerste keer amptelik aanvaar (met ’n ligter weergawe wat sedert Junie 1976[1] ook in gebruik is). Die vlag vertoon drie ewe wye vertikale bane in blou, wit en rooi. Die Franse driekleur is een van die infloedrykste vlae in die geskiedenis met die driekleurskema wat deur talle ander volkere in Europa en die res van die wêreld aangeneem is, en, volgens die Encyclopædia Britannica het dit histories “in simboliese teenstand teen die outokratiese en kerklike koninklike standaarde van die verlede” gestaan.

Vlag van Frankryk
Vlag van Frankryk
Bynaam (fr) Tricolore
Gebruik Nasionale vlag Nasionale vlag
Verhouding 2:3
Goedgekeur 15 Februarie 1794
Ontwerp vertikale Tricolore in blou, wit en rooi
Wisselvormvlag van Frankryk
Gebruik Nasionale vaandel Nasionale vaandel
Verhouding 2:3
Goedgekeur 15 Februarie 1794

Die kleure en ontwerp van die Franse kokarde is die basis van die Franse vlag wat in 1790 aanvaar is.[2] Die enigste verskil is dat die vlag van 1790 se kleure omgekeer was. ’n Gewysigde ontwerp van Jacques-Louis David is in 1794 aanvaar.

GeskiedenisWysig

Franse koninkrykWysig

Gedurende die vroeë middeleeue is die oriflamme, die vlag van Dionysius (Sint Denis) gebruik – ’n rooi hangende banier met twee, drie of vyf punte. Dit was oorspronklik die koninklike banier onder die Capetingers. Dit is bewaar in Saint-Denis-abdy sedert dit daarheen geneem is toe oorlog uitgebreek het. Franse konings het oorloë ingegaan onder Sint Maarten se rooi mantel – wat volgens oorlewering die monarg moes beskerm – of onder die rooi banier van Dionysius.

Later in die middeleeue het hierdie kleure ’n verbintenis met die regerende koningshuis in Frankryk geword. In 1328 was die Huis van Valois se wapenskild blou met goue fleurs-de-lis wat in rooi omsoom was. Van hierdie tyd af is die konings van Frankryk in vignette en manuskripte voorgestel met ’n rooi toga onder ’n blou jas wat met goue fleurs-de-lis versier was.

Gedurende die Honderdjarige Oorlog is engeland uitgeken deur ’n rooi kruis; Boergnodië deur ’n rooi Sint Andrieskruis; en Frankryk deur ’n wit kruis. Hierdie kruis was òf op ’n blou òf ’n rooi veld. Die blou veld het mettertyd die standaard vir Franse leërs geword. Die Franse regimente het later die wit kruis as standaard gekry, elk met hul eie kleur in die skildhoek.

Die Franse vlag met ’n wit kruis op ’n blou veld word steeds gesien op sommige vlae wat daarvan afgelei is, soos die vlae van Quebec en Martinique.

Johanna van Arkel se vlag gedurende die Honderdjarige Oorlog is soos volg in haar eie woorde beskryf: “My banier was ’n veld besprinkel met lelies; die wêreld is daar geskilder met ’n engel aan weerskante; dit was wit in die materiaal genaamd ‘boccassin’; daarbo was geskryf Ek glo in ‘JHESUS MARIA’; dit het ’n syfraiing gehad.”[3] Hierdie standaard het gelei tot die prominente gebruik van wit op latere Franse vlae.[3]

Vandat die Bourbons die Franse troon bestyg het, het die groen vaandel van die vloot ’n gewone wit vlag, die simbool van reinheid en koninklike owerheid, geword. Die handelsvloot is “die ou vlag van die Franse volk” toegeken, wat ’n wit kruis op ’n blou veld was.[4] Daar was ook ’n rooi geus vir die Franse galleie. Die vlag van die Koninkryk Frankryk bestaan uit ’n wit banier met 86 fleurs-de-lis met die wapenskild as variant.

Die TricoloreWysig

Die Franse vlag by die Arc de Triomphe
 
Die wit vlag van die monargie omvorm in die Tricolore as gevolg van die Julierevolusie. Skildery deur Léon Cogniet (1830)
 
Lamartine, voor die Hôtel de Ville, Parys, verwerp die Rooi Vlag, 25 Februarie 1848. Deur Henri Felix Emmanuel Philippoteaux

Die Driekleurvlag is afgelei van die Franse kokarde wat gedurende die Franse Revolusie gebruik is. Dit was ronde rosetagtige embleme wat op ’n hoed aangebring is. Camille Desmoulins het sy volgers gevra om op 12 Julie 1789 groen kokardes te dra. Die Paryse skuttery wat op 13 Julie gestig is, het ’n blou-en-rooi kokarde gebruik. Blou-en-rooi is die tradisionele kleure van Parys en word ook op die stad se wapenskild gebruik. Kokardes in verskeie kleurskemas is gedurende die Bestorming van die Bastille van 14 Julie gedra.[5][6] Die blou-en-rooi kokarde is op 17 Julie by die Hôtel de Ville aan koning Lodewyk XVI aangebied.[7] Lafayette het geargumenteer vir die toevoeging van ’n wit baan om die ontwerp te “nasionaliseer”.[7] Op 27 Julie is ’n driekleurkokarde as deel van die uniforms van die Nasionale Wag, die polisiemag wat die skuttery opgevolg het en deur generaal Lafayette gelei is, aanvaar.[8][9]

’n Drapeau tricolore met vertikale rooi, wit en blou bane is op 24 Oktober 1790 deur die wetgewende vergadering goedgekeur. Vereenvoudigde ontwerpe is gebruik om uit te beeld hoe die revolusie met die verlede gebreek het. Dit volgorde is omgekeer na die huidige ontwerp van blou-wit-rooi deur ’n resolusie wat op 15 Februarie 1794 deurgevoer is.

Toe die Bourbon-dinastie na die val van Napoleon in 1815 herstel is, is die tricolore – met sy revolusionêre verbintenis – vervang deur ’n wit vlootvlag van voor die revolusie. Na afloop van die Julierevolusie het die “burgerkoning”, Lodewyk Filips die tricolore teruggestel en dit is sedertdien die vlag van Frankryk.

Op 25 Februarie 1848 het Lamartine die volgende in verband met die driekleurvlag gesê tydens die Revolusie van 1848:

Ek het vroeër as burger gespreek, luister nou na my as u Buitelandse Minister. Indien ek die driekleur verwyder, weet ek sal u my, die halwe eksterne mag van Frankryk, verwyder! Want Europa herken die vlag van sy verliese en van ons oorwinnings in die vlag van die Republiek en van die Ryk. Deur die aanskouing van die Rooi Vlag sal hulle die vlag van ’n party sien! Dit is die vlag van Frankryk, dit is die vlag van ons seëvierende leërs, dit is die vlag van ons triomfe wat voor Europa aangespreek moet word. Frankryk en die driekleur is dieselfde gedagte, dieselfde aansien, selfs terreur, indien nodig, vir ons vyande! Dink net hoeveel bloed gestort sal moet word vir nog ’n beroemde vlag! Burgers, ek self gaan nie die rooi vlag aanvaar nie en ek gaan vir u vertel waarom ek dit met al die krag van my patriotisme sal opponeer. Dit is dat die driekleur die wêreld deurkruis het met die Republiek en die Ryk met u vryhede en u glorie, en die rooi vlag van by die Champs-de-Mars gewapper het, in die volk se bloed gesleep het.[10]

Na die omverwerping van Napoleon III het kiesers ’n koningsgesinde meerderheid na die Nasionale Vergadering van die nuwe Derde Republiek verkies. Hierdie parlement het die troon aan die Bourbon-aanspraakmaker, Henri d’Artois, gebied. Hy het egter daarop aangedring dat hy slegs die kroon sou aanvaar op voorwaarde dat die driekleur deur die wit vlag vervang word. Aangesien die driekleur ’n gekoesterde nasionale simbool geword het, kon nie aan hierdie vereiste voldoen word nie. Planne om die monargie te herstel is uitgestel en later laat vaar, en Frankryk het sedertdien ’n Republiek gebly met die driekleurvlag as simbool.

Die Vichy-regering wat die woord “republiek” laat vaar het ten gunste van “die Franse staat” het die gebruik van die tricolore volgehou, maar Philippe Pétain het ’n weergawe van die vlag met in die wit baan ’n byl wat met ’n sterbesaaide maarskalkstaf gemaak is, gebruik as sy persoonlike standaard. Hierdie byl is die “Francisque” genoem in verwysing na die antieke franziska (’n Frankiese gooibyl). Gedurende dieselfde tydperk het die Vrye Franse Magte die tricolore met ’n rooi Lotharingekruis in die wit baan gebruik.

Die onderskeie grondwette van 1946 en 1958 het die “blou, wit en rooi” vlag as die nasionale embleem van die republiek bevestig.

Vorige vlaeWysig

OntwerpWysig

Die Franse grondwet van 1958, spesifiek artikel 2, verklaar dat “die nasionale embleem van die driekleurvlag blou, wit en rooi is”.[14]

KleureWysig

In moderne voorstellings is twee weergawes in gebruik, een in donkerder skakerings en een in ligter skakerings: albei word in gelyke mate gebruik, maar dit ligter weergawe is baie meer algemeen in digitale gebruik. Dit ligte weergawe is in 1976 deur president Valéry Giscard d’Estaing bekendgestel vir gebruik in regeringstoesprake wat gebeeldsend word. Dit word soms selfs op amptelike staatsgeboue gebruik terwyl stadsale, openbare geboue en barakke met die donkerder weergawe van die vlag pryk.[1]

 
’n Vergelyking van die ligte en donker weergawes van die vlag
Kleurskema Blou Wit Rooi
RGB-kleursisteem[15] 0-85-164 255-255-255 239-65-53
CMYK[15] 100-80-0-0 0-80-0-0 0-100-100-0
Heksadesimaal[15] 0055A4 FFFFFF EF4135
Pantone[15] Refleksblou Veilig Rooi 032
AFNOR[16] A 503 A 665 An 805
NCS S 2565 R80B basiskleur S 0580 Y80R

Die vlag se wydte is tans een en ’n half keer die hoogte (dus in die verhouding 2:3) en, buiten die Franse Vloot, gebruik bane wat ewe wyd is. Aanvanklik was die bane van die vlag nie gelyk in wydte nie, maar in die verhouding 30:33:37 (van die vlagpaalkant af). Onder Napoleon I is die bane se verhouding verander na gelyke wydte, maar volgens ’n regulasie wat op 17 Mei 1853 uitgevaardig is, het die vloot teruggekeer na die gebruik van die ongelyke wydtes vir die vlag – dit word vandag nog so gebruik – omdat die wappering van die vlag die verhouding van die bane wat verder van die vlagtou is, kleiner laat vertoon.

Die kleure van die nasionale vlag word soms uitgebeeld as koringblom (blou), magrietjie (wit) en papawer (rooi).

SimboliekWysig

 
Die Brandenburgse Poort in Berlyn was een van talle landmerke wêreldwys wat in die kleure van die Franse vlag verlig is na die terroriste-aanval in November 2015
 
Meerdere Franse vlae soos dikwels aan openbare geboue vertoon word. Let daarop dat hierdie vlae die ligter skakerings van blou en rooi gebruik

Blou en rooi is die tradisionele kleure van Parys wat op die stad se wapenskild gebruik word. Blou word met Martinus van Tours (Sint Maarten) geïdentifiseer, terwyl rooi met Dionysius van Parys (Sint Denis) geïdentifiseer word.[17] Tydens die bestorming van die Bastille het die Paryse skuttery blou en rooi kokardes op hul hoede gedra. Wit het lank reeds ’n prominente plek in Franse vlae gekry en word beskryf as die “antieke Franse kleur”.[7] Wit is by die “revolusionêre” kleure van die skuttery se kokarde gevoeg om die ontwerp te “nasionaliseer”; sodoende is Frankryk se kokarde geskep.[7] Hoewel Lafayette die wit baan met die volk geïdentifiseer het, het andere dit met die monargie verbind.[18] Lafayette het ontken dat die vlag enige verwysing na die rooi-en-wit livrei van die Hertog van Orléans verwys. Ten spyte hiervan het Orléaniste die driekleur as hul eie aanvaar.

Blou en rooi word ook gekoppel aan die Maagd Maria, die beskermheilige van Frankryk, en was ook die kleure van die oriflamme (’n strydvlag). Die kleure van die Franse vlag kan ook die drie belangrikste stande van die Ancien Régime (wit vir die geestelikes, rooi vir die adellikes en blou vir die bourgeoisie). Blou, as die simbool van klas kom eerste en rooi, wat die adel verteenwoordig, kom laaste. Albei uiterste kleure is aan weerskante van die wit wat na ’n meerdere orde verwys.[19]

Lafayette se kokarde van Frankryk is in Julie 1789 aanvaar, maar dit was ’n oomblik van nasionalisme wat spoedig gekwyn het. Koningsgesindes het begin om wit kokardes te dra en wit vlae te vertoon, terwyl die Jakobyne, en later die sosialiste, die rooi vlag vertoon het. Die driekleur, wat die koningsgesinde wit met republikeinse rooi verenig, is gesien as simbool van matigheid en van ’n nasionalisme wat faksievorming oortref het.

Die webwerf van die Franse regering noem dat die wit baan die kleur van die koning was, terwyl blou en rooi die kleure van Parys was.

Die drie kleure word soms gesien as verteenwoordigend van die drie elemente van die revolusionêre leuse, liberté (vryheid: blou), égalité (gelykheid: wit) en fraternité (broederskap: rooi); in Krzysztof Kieślowski se rolprenttrilogie Trois couleurs (Drie kleure) word byvoorbeeld na hierdie toedigting verwys.

In die nadraai van die terroriste-aanval van November 2015 in Parys, is talle bekende landmerke en stadions in die kleure van die vlag verlig ter ere aan die slagoffers.

Ander vlaeWysig

Regimentele vlaeWysig

VlootvlaeWysig

Koloniale vlaeWysig

Die meeste Franse kolonies het òf die driekleur òf ’n streeksvlag op sigself gebruik. Sommige uitsonderinge is:

AnderWysig

Talle provinsies en gebiede in Kanada het Franssprekende gemeenskappe met vlae wat dié gemeenskappe verteenwoordig:

Talle areas in die Verenigde State van Amerika het noemenswaardige Franssprekende gemeenskappe:

Hoewel Sint Pierre en Miquelon deel van Frankryk uitmaak, inkorporeer die vlag nie die die huidinge nasionale vlag nie. Die eiland se vlag is gebaseer op die historiese streeksembleme van Baskeland, Bretagne en Normandië. Hierdie vlag het nie amptelike status nie

Nieu-Hebride het verskeie vlae gebruik waarin die vlae van Frankryk sowel as die Verenigde Koninkryk geïnkorporeer was.

In die Sjanghai Internasionale Nedersetting bevat die vlag van die Sjanghai Munisipale Raad ’n skild waarop die Franse driekleur geïnkorporeer is.

VerwysingsWysig

  1. 1,0 1,1 (fr) "Drapeau Français". promo-drapeaux.fr. Besoek op 31 January 2019.
  2. (it) "La storia del tricolore" (in Italiaans). Besoek op 5 Oktober 2019.
  3. 3,0 3,1 (en) Smith, Whitney (1975). Flags through the ages and across the world. England: McGraw-Hill. p. 66–67. ISBN 0-07-059093-1. …dit was haar invloed wat bepaal het dat wit moet dien as die hoof- Franse kleur van kort na haar afsterwe in 1431 tot die Franse Revolusie byna 350 jaar later.
  4. *“…die Franse standaard was wit, besprinkel met goue fleurs-de-lis…” (Ripley & Dana 1879, p. 250).
    • Op die keersy van die plaat staan: “Le pavillon royal était véritablement le drapeau national au dix-huitième siecle…Vue du chateau d'arrière d'un vaisseau de guerre de haut rang portant le pavillon royal (blanc, avec les armes de France)” (Vinkhuijzen-versameling 2011).
    • “Die oriflamme en die Chape de St Martin is aan die einde van die 16de eeu, toe Hendrik III, die laaste van die huis van Valois, die troon bestyg het, opgevolg deur die wit strandaard waarop die fleur-de-lis was. Dit het op sy beurt plek gemaak vir die beroemde driekleur“(Chisholm 1911, p. 460).
  5. (en) Crowdy, Terry, French Revolutionary Infantry 1789–1802, p. 42 (2004).
  6. (it) "Presa della Bastiglia, il 14 luglio e il rosso della first lady messicana Angelica" (in Italiaans). Besoek op 9 Maart 2017.
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 Marie Joseph Paul Yves Roch Gilbert Du Motier Lafayette (marquis de), Memoirs, correspondence and manuscripts of General Lafayette, vol. 2, p. 252.
  8. (en) Clifford, Dale, "Can the Uniform Make the Citizen? Paris, 1789–1791," Eighteenth-Century Studies, 2001, p. 369.
  9. (en) Gaines, James (September 2015). "Washington & Lafayette". Smithsonian Magazine.
  10. (fr) Alphonse de Lamartine, Trois mois au pouvoir, Paris, Michel Lévy, 1848.
  11. https://www.persee.fr/doc/r1848_1155-8806_1931_num_28_139_1209_t1_0237_0000_2
  12. (fr) La France du Renouveau - Bourbon Royalist design.
  13. (en) Whitney Smith. Flags through the ages and cross the world. McGraw-Hill Book Company. 1975. p. 75.
  14. (fr) https://www.legifrance.gouv.fr/Droit-francais/Constitution/Constitution-du-4-octobre-1958
  15. 15,0 15,1 15,2 15,3 (de) "Die Symbole der französischen Republik". Geargiveer vanaf die oorspronklike op 10 November 2011. Besoek op 28 September 2009.
  16. "France". Flags of the World. Besoek op 14 November 2017.
  17. (en) "Die drie kleure voor die vlag". Besoek op 5 Oktober 2019.
  18. (fr) "Le drapeau français" (in Frans). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 17 Februarie 2012. Besoek op 29 Februarie 2012.
  19. (en) "Frankryk, die driekleur-banier". Besoek op 22 Maart 2008.
  20. (en) Royal Air Force Museum Geargiveer 2 Junie 2009 op Wayback Machine
  21. 21,0 21,1 (en) "Historiese vlae (Vanuatu)". Flags of the World. 10 Junie 2011. Besoek op 2 Augustus 2014.
  22. (en) Posseël Nieu Hebride Kondominium 1F met 3rde Suidpasifiese Spele Port Moresby 1969 gedateer 1969

BronneWysig

Eksterne skakelsWysig