Maak hoofkeuseskerm oop

Die Nobelprys vir Chemie (Sweeds: Nobelpriset i kemi) is ’n jaarlikse prys wat deur die Koninklike Sweedse Akademie vir Wetenskappe toegeken word aan mense wat wêreldwyd die uitmuntendste bydraes op die gebied van chemie gelewer het. Dit is een van vyf pryse waarvoor Alfred Nobel in sy testament voorsiening gemaak en sedert 1901 toegeken word; die ander is die Nobelpryse vir fisika, fisiologie of geneeskunde, letterkunde en vrede.

 Nobel prize medal.svg Nobelprys vir Chemie 

Die Sweedse chemikus Alfred Nobel, wat in sy testament voorsiening vir die Nobelprys gemaak het.
Die Sweedse chemikus Alfred Nobel, wat in sy testament voorsiening vir die Nobelprys gemaak het.
Toegeken vir Uitstaande bydraes vir die mensdom in chemie
Borg Koninklike Sweedse Akademie vir Wetenskappe
Land Vlag van Swede Swede
Datum 10 Desember
Eerste toekenning 10 Desember 1901 (1901-12-10) (117 jaar oud)
Webtuiste nobelprize.org
Hoofgebou van die Koninklike Sweedse Akademie vir Wetenskappe

Die akademie kondig die naam van die Nobelpryswenners jaarliks vroeg in Oktober aan,[1] met die Nobelprys vir Chemie tradisioneel derde en op 'n Woensdag. Die prys word jaarliks in Stockholm, Swede, toegeken op 10 Desember, die herdenking van Nobel se dood. Tot met 2019 is die prys aan altesaam 183 individue toegeken.[2] Nog net vyf vroue het dit gekry: Marie Curie en Irène Joliot-Curie in 1935, Dorothy Hodgkin in 1964, Ada Yonath in 2009 en Frances Arnold in 2018.[3]

Twee Nobelprys vir Chemie-wenners, naamlik die Duitsers Richard Kuhn (1938) en Adolf Butenandt (1939), was deur hul regering, die destydse Nazi-Duitsland, nie toegelaat om die prys te aanvaar nie. Hulle sou later na die afloop van die Tweede Wêreldoorlog 'n medalje en diploma ontvang, maar nie die prysgeld nie. Frederick Sanger is een van twee bekroondes wat twee keer die Nobelprys in dieselfde vak toegeken is, in 1958 and 1980. John Bardeen is die ander en is twee keer met die Nobelprys vir fisika bekroon, in 1956 and 1972. Twee ander het Nobelpryse twee keer gewen, een in chemie en een in 'n ander vak: Maria Skłodowska-Curie (fisika in 1903 en chemie in 1911) en Linus Pauling (chemie in 1954 en vrede in 1962).[4]

Die 2019-Nobelprys vir Chemie is toegeken aan John B. Goodenough, M. Stanley Whittingham en Akira Yoshino "vir die ontwikkeling van litiumioonbatterye".[5]

Die pryse, wat 'n bedrag geld (SEK9 miljoen, omtrent VSA$1 miljoen per pryskategorie, wat dan gelykop onder die Bekroondes verdeel word),[6] 'n goue medalje en 'n diploma insluit, word op 10 Desember, die herdenking van Nobel se sterfdag in 1896, tydens 'n seremonie deur die Sweedse koning, tans Carl XVI Gustaf van Swede, in die Stockholmse Konsertsaal uitgedeel.

Hieronder volg 'n lys van die ontvangers van die Nobelprys vir Chemie vanaf 1901 tot op hede. In 1916–1917, 1919, 1924, 1933 en 1940–1942 is die prys nie toegeken nie.


1900's1910's1920's1930's1940's1950's1960's1970's1980's1990's2000's2010's

1900'sWysig

Nobelprys vir Chemie, 1900's
Jaar Naam Land Beweegrede
1901[7]   Jacobus Henricus van 't Hoff   Nederland "uit erkenning vir die buitengewone dienste wat hy gelewer het deur die ontdekking van die wette van chemiese dinamika en die osmotiese druk in oplossings"
1902[8]   Hermann Emil Fischer   Duitse Keiserryk "uit erkenning vir die buitengewone dienste wat hy gelewer het deur sy werk ten opsigte van suiker- en puriensintese"
1903[9]   Svante Arrhenius   Swede "uit erkenning vir die buitengewone dienste wat hy gelewer het ten opsigte van die bevordering van chemie deur sy elektrolitiese teorie van dissosiasie"
1904[10]   William Ramsay   Verenigde Koninkryk "uit erkenning vir sy dienste deur die ontdekking van die onreaktiewe gasvormige elemente in lug en sy bepaling van hul posisie in die Periodieke Stelsel"
1905[11]   Adolf von Baeyer   Duitse Keiserryk "uit erkenning vir sy dienste ter bevordering van organiese chemie en die chemiese nywerheid deur sy werk ten opsigte van organiese kleurstowwe en hidro-aromatiese verbindings"
1906[12]   Henri Moissan   Frankryk "uit erkenning vir die reuse-dienste deur hom gelewer in sy navorsing en vir die isolering van die element fluoor, asook vir die ingebruikname in diens van die wetenskap van die elektriese oond wat na hom genoem is"
1907[13]   Eduard Buchner   Duitse Keiserryk "vir sy biochemiese navorsing en sy ontdekking van selvrye fermentasie"
1908[14]   Ernest Rutherford   Verenigde Koninkryk
  Nieu-Seeland
"vir sy ondersoeke na die disintegrasie van die elemente en die chemie van radioaktiewe stowwe"
1909[15]   Wilhelm Ostwald   Duitse Keiserryk "uit erkenning vir sy werk ten opsigte van katalise en vir sy ondersoeke na die fundamentele beginsels wat chemiese ekwilibria en reaksietempo beheer"

1910'sWysig

Nobelprys vir Chemie, 1910's
Jaar Naam Land Beweegrede
1910[16]   Otto Wallach   Duitse Keiserryk "uit erkenning vir sy dienste aan organiese chemie en die chemiese nywerheid deur sy pionierswerk op die gebied van alisikliese verbinding"
1911[17]   Marie Curie   Pole
  Frankryk
"uit erkenning vir haar dienste ten opsigte van die bevordering van chemie deur die ontdekking van die elemente radium en polonium deur die isolering van radium en die bestudering van die aard en die verbindings van hierdie merkwaardige element"
1912[18]   Victor Grignard   Frankryk "vir die ontdekking van die sogenaamde Grignard-reagens wat die vordering van organiese chemie grootliks bevorder het"
  Paul Sabatier "vir sy metode om organiese verbindings in die teenwoordigheid van fyn gedisintegreerde metale te hidrogeniseer, waardeur die vooruitgang van organiese chemie grootliks bevorder is"
1913[19]   Alfred Werner   Switserland "uit erkenning vir sy werk ten opsigte van die binding van atome in molekule, waardeur hy nuwe lig op vroeëre navorsing gewerp en nuwe navorsingsvelde in veral anorganiese chemie toeganklik gemaak het"
1914[20]   Theodore William Richards   Verenigde State "uit erkenning vir sy akkurate vasstelling van die atoomgewig van 'n groot aantal chemiese elemente"
1915[21]   Richard Willstätter   Duitse Keiserryk "vir sy navorsing ten opsigte van plantpigmente, en in die besonder chlorofil"
1918[22]   Fritz Haber "vir die sintese van ammoniak en die elemente daarvan"

1920'sWysig

Nobelprys vir Chemie, 1920's
Jaar Naam Land Beweegrede
1920[23]   Walther Nernst   Republiek van Weimar "uit erkenning vir sy werk in termochemie"
1921[24]   Frederick Soddy   Verenigde Koninkryk "vir sy bydrae tot ons kennis van die chemie van radioaktiewe stowwe en sy navorsing ten opsigte van die oorsprong en aard van isotope"
1922[25]   Francis William Aston "vir sy ontdekking – deur middel van sy massaspektograaf – van isotope in 'n groot aantal nie-radioaktiewe elemente, en vir sy formulering van die heelgetalreël"
1923[26]   Fritz Pregl   Oostenryk
  Joego-Slawië
"vir die uitvind van die metode van mikroanalise van organiese stowwe"
1925[27]   Richard Adolf Zsigmondy   Republiek van Weimar
  Hongarye
"vir sy demonstrasie van die heterogene aard van kolloïedoplossings en vir die metodes wat hy gebruik het en wat sedertdien fundamenteel in moderne kolloïedchemie geword het"
1926[28]   Theodor Svedberg   Swede "vir sy werk ten opsigte van dispersiestelsels"
1927[29]   Heinrich Otto Wieland   Republiek van Weimar "vir sy navorsing ten opsigte van die samestelling van die galsure en verwante stowwe"
1928[30]   Adolf Windaus "vir die dienste gelewer deur sy navorsing ten opsigte van sterole en hul verwantskap met vitamiene"
1929[31]   Arthur Harden   Verenigde Koninkryk "vir hul navorsing ten opsigte van die fermentasie van suiker en fermentatiewe ensieme"
  Hans von Euler-Chelpin   Swede

1930'sWysig

Nobelprys vir Chemie, 1930's
Jaar Naam Land Beweegrede
1930[32]   Hans Fischer   Republiek van Weimar "vir sy navorsing ten opsigte van die samestelling van hemien en chlorofil, en veral sy sintese van hemien"
1931[33]   Carl Bosch "uit erkenning vir hul bydraes tot die uitvinding en ontwikkeling van chemiese hoëdrukmetodes"
  Friedrich Bergius
1932[34]   Irving Langmuir   Verenigde State "vir sy ontdekkings en navorsing ten opsigte van oppervlakchemie"
1934[35]   Harold Urey "vir sy ontdekking van swaar waterstof"
1935[36]   Frédéric Joliot-Curie   Frankryk "uit erkenning vir hul sintese van nuwe radioaktiewe elemente"
  Irène Joliot-Curie
1936[37]   Peter Debye   Nederland "vir sy bydraes tot ons kennis van die molekulêre struktuur deur sy navorsing ten opsigte van dipoolmomente en die diffraksie van X-strale en elektrone in gasse"
1937[38]   Norman Haworth   Verenigde Koninkryk "vir sy navorsing ten opsigte van koolhidrate en vitamien C"
  Paul Karrer   Switserland "vir sy navorsing ten opsigte van karotenoïede, flavien en vitamiene A en B2"
1938[39]   Richard Kuhn   Nazi-Duitsland "vir sy werk ten opsigte van karotenoïede en vitamiene." Die owerheid van sy land het hom die prys van die hand laat wys, maar hy het later wel die diploma en die medalje ontvang
1939[40]   Adolf Butenandt "vir sy werk ten opsigte van geslagshormone." Die owerheid van sy land het hom die prys van die hand laat wys, maar hy het wel later die diploma en die medalje ontvang.
  Leopold Ružička   Joego-Slawië
  Switserland
"vir sy werk ten opsigte van polimetilene en hoëre terpene"

1940'sWysig

Nobelprys vir Chemie, 1940's
Jaar Naam Land Beweegrede
1943[41]   George de Hevesy   Nazi-Duitsland "vir sy werk ten opsigte van die gebruik van isotope as spoorders in die bestudering van chemiese prosesse"
1944[42]   Otto Hahn "vir sy ontdekking van die splyting van swaar kerne"
1945[43]   Artturi Ilmari Virtanen   Finland "vir sy navorsing en uitvindings op die gebied van landbou- en voedingschemie, en veral vir sy metode om voer te preserveer"
1946[44]   James B. Sumner   Verenigde State "vir sy ontdekking dat ensieme gekristalliseer kan word"
  John Howard Northrop "vir hul bereiding van ensieme en virusproteïene in 'n suiwer vorm"
  Wendell Meredith Stanley
1947[45]   Robert Robinson   Verenigde Koninkryk "vir sy ondersoeke ten opsigte van plantprodukte van biologiese belang – veral die alkaloïede"
1948[46]   Arne Tiselius   Swede "vir sy navorsing ten opsigte van elektroforese en adsorpsieanalise, en veral vir sy ontdekkings aangaande die komplekse aard van die serumproteïene"
1949[47] William Giauque   Verenigde State "vir sy bydrae op die gebied van chemiese termodinamika, veral wat die gedrag van stowwe teen uiters lae temperature betref"

1950'sWysig

Nobelprys vir Chemie, 1950's
Jaar Naam Land Beweegrede
1950[48]   Otto Diels   Wes-Duitsland "vir hul ontdekking en ontwikkeling van die dieensintese"
  Kurt Alder
1951[49]   Edwin McMillan   Verenigde State "vir hul ontdekkings in die chemie van die transuraanelemente"
  Glenn T. Seaborg
1952[50]   Archer Martin   Verenigde Koninkryk "vir hul uitvinding van verdelingschromatografie"
  Richard Laurence Millington Synge
1953[51]   Hermann Staudinger   Wes-Duitsland "vir sy ontdekkings op die gebied van makromolekulêre chemie"
1954[52]   Linus Pauling   Verenigde State "vir sy navorsing ten opsigte van die chemiese binding en die toepassing daarvan in die opheldering van die struktuur van komplekse stowwe"
1955[53]   Vincent du Vigneaud "vir sy werk ten opsigte van biochemies belangrike swaelverbindings, veral vir die eerste sintese van 'n polipeptiedhormoon"
1956[54]   Cyril Norman Hinshelwood   Verenigde Koninkryk "vir hul navorsing ten opsigte van die meganisme van chemiese reaksies"
  Nikolai Semjonof   Sowjetunie
1957[55]   Alexander R. Todd   Verenigde Koninkryk "vir sy werk ten opsigte van nukleotiede en nukleotied-koënsieme"
1958[56]   Frederick Sanger "vir sy werk aan die struktuur van proteïene en veral dié van insulien"
1959[57]   Jaroslav Heyrovský   Tsjeggo-Slowakye "vir die ontdekking en ontwikkeling van die polarografiese ontledingsmetodes"

1960'sWysig

Nobelprys vir Chemie, 1960's
Jaar Naam Land Beweegrede
1960[58] Willard Libby   Verenigde State "vir sy metode van die gebruik van koolstof-14 vir die vasstelling van ouderdom in argeologie, geofisika en ander vertakkinge van die wetenskap"
1961[59]   Melvin Calvin "vir sy navorsing oor die assimilasie van koolstofdioksied in plante"
1962[60]   Max Perutz   Verenigde Koninkryk "vir hul ondersoeke na die strukture van globulêre proteïene"
  John Kendrew
1963[61]   Karl Ziegler   Wes-Duitsland "vir hul ontdekkings op die gebied van die chemie en tegnologie van lang polimere"
  Giulio Natta   Italië
1964[62] Dorothy Crowfoot Hodgkin   Verenigde Koninkryk "vir haar bepaling van die strukture van belangrike biochemiese stowwe deur middel van X-straaltegnieke"
1965[63]   Robert Burns Woodward   Verenigde State "vir sy hoogstaande prestasies op die gebied van organiese sintese"
1966[64]   Robert S. Mulliken "vir sy fundamentele werk oor chemiese bindinge en die elektroniese strukture van molekule deur middel van die molekuul-orbitaalmetode"
1967[65]   Manfred Eigen   Wes-Duitsland "vir hul ondersoeke na uiters vinnige chemiese reaksies wat ontstaan deur die versteuring van die ewewig deur middel van baie kort energiepulse"
  Ronald George Wreyford Norrish   Verenigde Koninkryk
  George Porter
1968[66]   Lars Onsager   Verenigde State "vir die ontdekking van die wederkerige verhoudings wat na hom genoem is en wat fundamenteel vir die termodinamika van onomkeerbare prosesse is"
1969[67] Derek Barton   Verenigde Koninkryk "vir hul bydraes tot die ontwikkeling van die konsep konformasie en die toepassing daarvan in chemie"
  Odd Hassel   Noorweë

1970'sWysig

Nobelprys vir Chemie, 1970's
Jaar Naam Land Beweegrede
1970[68]   Luis Federico Leloir   Argentinië "vir sy ontdekking van suikernukleotiede en hul rol in die biosintese van koolhidrate"
1971[69]   Gerhard Herzberg   Kanada
  Wes-Duitsland
"vir sy bydraes tot die kennis van die elektroniese strukture en geometrie van molekule, in die besonder vrye radikale"
1972[70]   Christian B. Anfinsen   Verenigde State "vir sy werk aan ribonuklease, veral wat die verband tussen die aminosuurvolgorde en sy biologies-aktiewe bevestiging betref"
Stanford Moore "vir hul bydrae tot die begrip van die verband tussen die chemiese strukture en katalitiese aktiwiteit van die aktiewe sentrum van die ribonuklease-molekuul"
William Howard Stein
1973[71] Ernst Otto Fischer   Wes-Duitsland "vir hul baanbrekerswerk wat onafhanklik van mekaar uitgevoer is ten opsigte van die chemie van die organometaalverbindings – die sogenaamde toebroodjieverbindings"
  Geoffrey Wilkinson   Verenigde Koninkryk
1974[72]   Paul Flory   Verenigde State "vir sy fundamentele prestasies, beide teoreties en eksperimenteel, in die fisiese chemie van makromolekule"
1975[73]   John Cornforth   Australië
  Verenigde Koninkryk
"vir sy werk oor die stereochemie van ensiemgekataliseerde reaksies"
  Vladimir Prelog   Joego-Slawië
  Switserland
"vir sy navorsing oor die stereochemie van organiese molekule en reaksies"
1976[74]   William Lipscomb   Verenigde State "vir sy ondersoeke na die struktuur van borane wat die probleme van chemiese binding toelig"
1977[75]   Ilya Prigogine   België "vir sy bydraes tot nie-ewewigstermodinamika en in die besonder die teorie van dissiperende strukture"
1978[76] Peter D. Mitchell   Verenigde Koninkryk "vir sy bydrae tot die insig in biologiese energie-oordrag deur die formulering van die chemiosmotiese teorie"
1979[77] Herbert C. Brown   Verenigde State "vir hul ontwikkeling van die gebruik van verbindings wat boron en fosfor bevat in belangrike reagense in organiese sintese"
Georg Wittig   Wes-Duitsland

1980'sWysig

Nobelprys vir Chemie, 1980's
Jaar Naam Land Beweegrede
1980[78]   Paul Berg   Verenigde State "vir sy basiese ondersoeke ten opsigte van die biochemie van nukleïensure, met bepaalde betrekking tot rekombinante Deoksiribonukleïensuur"
  Walter Gilbert "vir hul bydraes ten opsigte van die bepaling van basisvolgordes in nukleïensure"
  Frederick Sanger   Verenigde Koninkryk
1981[79]   Kenichi Fukui   Japan "vir die teorieë wat hulle onafhanklik van mekaar ontwikkel het aangaande die verloop van chemiese reaksies"
  Roald Hoffmann   Verenigde State
  Pole
1982[80]   Aaron Klug   Verenigde Koninkryk "vir die ontwikkeling van kristallografiese elektronmikroskopie en sy struktuuropheldering van biologies belangrike nukleïensuur-proteïen-komplekse"
1983[81]   Henry Taube   Verenigde State "vir sy werk ten opsigte van die meganismes van elektronoordragreaksies, veral in metaalkomplekse"
1984[82]   Robert Bruce Merrifield "vir die ontwikkeling van metodologie vir chemiese sintese op 'n vaste matrys"
1985[83]   Herbert A. Hauptman "vir hul uitsonderlike prestasies ten opsigte van die ontwikkeling van direkte metodes vir die bepaling van kristalstruktuur"
  Jerome Karle
1986[84]   Dudley R. Herschbach "vir hul bydraes ten opsigte van die dinamika van chemies-elementêre prosesse"
  Yuan T. Lee   Verenigde State
  Republiek van China
John Polanyi   Kanada
  Hongarye
1987[85] Donald J. Cram   Verenigde State "vir hul ontwikkeling en gebruik van molekule met struktuurspesifieke interaksies van hoë selektiwiteit"
  Jean-Marie Lehn   Frankryk
Charles J. Pedersen   Verenigde State
1988[86] Johann Deisenhofer   Wes-Duitsland "vir die bepaling van die driedimensionele struktuur van 'n fotosintetiese reaksiesentrum"
  Robert Huber
  Hartmut Michel
1989[87]   Sidney Altman   Kanada
  Verenigde State
"vir hul ontdekking van die katalitiese eienskappe van ribonukleïensuur (DNS)"
  Thomas Cech   Verenigde State

1990'sWysig

Nobelprys vir Chemie, 1990's
Jaar Naam Land Beweegrede
1990[88]   Elias James Corey   Verenigde State "vir sy ontwikkeling van die teorie en metodologie van organiese sintese"
1991[89]   Richard R. Ernst   Switserland "vir sy bydraes tot die ontwikkeling van die metodologie van hoë-resolusie kernmagnetiese resonansiespektroskopie (KMR-spektroskopie)"
1992[90]   Rudolph A. Marcus   Verenigde State
  Kanada
"vir sy bydraes tot die teorie van elektronoordragreaksies in chemiese stelsels"
1993[91]   Kary Mullis   Verenigde State "toegeken vir bydraes tot die ontwikkeling van metodes binne DNS-gebaseerde chemie […] vir sy uitvind van die polimerase kettingreaksiemetode (PKR)"
Michael Smith   Kanada "vir bydraes tot die ontwikkeling van metodes binne DNS-gebaseerde chemie […] vir sy fundamentele bydraes tot die totstandkoming van oligonukleotied-gebaseerde, teikengerigte mutagenese en die ontwikkeling daarvan vir proteïenondersoeke"
1994[92]   George Andrew Olah   Verenigde State
  Hongarye
"vir sy bydrae tot karbokatioonchemie"
1995[93]   Paul J. Crutzen   Nederland "vir hul werk in atmosferiese chemie, veral wat die vorming en afbreek van osoon betref"
  Mario J. Molina   Meksiko
  F. Sherwood Rowland   Verenigde State
1996[94]   Robert Curl "vir hul ontdekking van Buckminsterfullerene"
  Harry Kroto   Verenigde Koninkryk
  Richard Smalley   Verenigde State
1997[95]   Paul D. Boyer "vir hul opheldering van die ensimatiese meganisme onderliggend aan die sintese van adenosientrifosfatase (ATPase)"
John E. Walker   Verenigde Koninkryk
  Jens Christian Skou   Denemarke "vir die eerste ontdekking van 'n ioondraende ensiem, Na+, K+-ATPase"
1998[96]   Walter Kohn   Verenigde State "vir sy ontwikkeling van die digtheidsfunksionele teorie"
  John Pople   Verenigde Koninkryk "vir sy ontwikkeling van berekeningsmetodes in kwantumchemie"
1999[97]   Ahmed Zewail   Verenigde State
  Egipte
"vir sy ondersoeke na die oorgangstoestande van chemiese reaksies met behulp van femtosekondspektroskopie"

2000'sWysig

Nobelprys vir Chemie, 2000's
Jaar Naam Land Beweegrede
2000[98]   Alan J. Heeger   Verenigde State "vir die ontdekking en ontwikkeling van geleidende polimere"
  Alan MacDiarmid   Verenigde State
  Nieu-Seeland
  Hideki Shirakawa   Japan
2001[99] William Standish Knowles   Verenigde State "vir hul werk aan chiraalgekataliseerde hidrogenasiereaksies"
  Ryōji Noyori   Japan
Karl Barry Sharpless   Verenigde State "vir sy werk aan chiraalgekataliseerde oksidasiereaksies"
2002[100]   John Fenn "vir hul ontwikkeling van sagte desorbering-ionisasiemetodes vir massaspektrometriese analises van biologiese makromolekule"
  Koichi Tanaka   Japan
  Kurt Wüthrich   Switserland "vir sy ontwikkeling van kernmagnetiese resonansiespektroskopie vir die bepaling van die driedimensionele struktuur van biologiese makromolekule in oplossing"
2003[101]   Peter Agre   Verenigde State "vir ontdekkings rakende kanale in selmembrane […] vir die ontdekking van waterkanale"
  Roderick MacKinnon "vir ontdekkings rakende kanale in selmembrane […] vir strukturele en meganistiese studies van ioon-kanale"
2004[102]   Aaron Ciechanover   Israel "vir die ontdekking van ubikitien-bemiddelde proteïen-afbreking." Hierdie chemici het aan die begin van die 1980's een van die sel se mees belangrike sikliese prosesse, naamlik die afbreking van die proteïne waaruit alle lewende wesens opgebou is, ontdek.
  Avram Hershko
  Irwin Rose   Verenigde State
2005[103]   Yves Chauvin   Frankryk "vir die ontwikkeling van die metatese-metode in organiese sintese"
  Robert H. Grubbs   Verenigde State
  Richard R. Schrock
2006[104]   Roger D. Kornberg "vir sy studies van die molekulêre basis van eukariotiese transkripsie"
2007[105]   Gerhard Ertl   Duitsland "vir sy studies van chemiese prosesse op vaste oppervlakke"
2008[106]   Osamu Shimomura   Japan "vir die ontdekking en ontwikkeling van die groen fluoresserende proteïen, GFP"
  Martin Chalfie   Verenigde State
  Roger Y. Tsien
2009[107]   Venkatraman Ramakrishnan   Verenigde State
  Indië
  Verenigde Koninkryk
"vir die studie van die struktuur en funksie van die ribosoom"
  Thomas A. Steitz   Verenigde State
  Ada Yonath   Israel

2010'sWysig

Nobelprys vir Chemie, 2010's
Jaar Naam Land Beweegrede
2010[108]   Richard F. Heck   Verenigde State "vir palladium gekataliseerde kruis koppelings in organiese sintese"
  Ei-ichi Negishi   Japan
  Akira Suzuki
2011[109]   Dan Shechtman   Israel "vir die ontdekking van bykans-kristalle"
2012[110]   Robert Lefkowitz   Verenigde State "vir studies van G-proteïen-gekoppelde reseptore"
  Brian Kobilka
2013[111]   Martin Karplus   Verenigde State
  Oostenryk
"vir die ontwikkeling van multiskaal modelle vir komplekse chemiese stelsels"
  Michael Levitt   Verenigde State
  Verenigde Koninkryk
  Israel
  Arieh Warshel   Verenigde State
  Israel
2014[112]   Eric Betzig   Verenigde State "vir die ontwikkeling van super-oplossende fluoressensie mikroskopie"
  Stefan Hell   Duitsland
  Roemenië
  William E. Moerner   Verenigde State
2015[113]   Tomas Lindahl   Swede
  Verenigde Koninkryk
"vir meganistiese studies van DNA-herstelling"
  Paul L. Modrich   Verenigde State
  Aziz Sancar   Verenigde State
  Turkye
2016[114]   Jean-Pierre Sauvage   Frankryk "vir die ontwerp en sintese van molekulêre masjiene"
  Fraser Stoddart   Verenigde State
  Verenigde Koninkryk
  Ben Feringa   Nederland
2017[115]   Jacques Dubochet   Switserland "vir die ontwikkeling van krio-elektronmikroskopie vir die hoë-resolusie struktuurbepaling van biomolekules in oplossing"
  Joachim Frank   Duitsland
  Verenigde State
  Richard Henderson   Verenigde Koninkryk
2018[116]   Frances Arnold   Verenigde State "vir die gerigte evolusie van ensieme"
George P. Smith "vir die fagevertoning van peptiede en teenliggaampies"
  Greg Winter   Verenigde Koninkryk
2019[117] John B. Goodenough   Duitsland
  Verenigde State
"vir die ontwikkeling van litiumioonbatterye"
M. Stanley Whittingham   Verenigde Koninkryk
  Verenigde State
Akira Yoshino   Japan

Sien ookWysig

VerwysingsWysig

  1. (en) "Nomination and selection of Chemistry Laureates". Nobelprize.org. Nobel Media 2019. 9 Oktober 2019. Besoek op 9 Oktober 2019.
  2. (en) "All Nobel Laureates in Chemistry". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  3. (en) "Nobel Prize Awarded Women". Nobelprize.org. Nobel Media 2019. 9 Oktober 2019. Besoek op 9 Oktober 2019.
  4. (en) "Nobel Laureates Facts". Nobelprize.org. 9 Oktober 2019. Besoek op 9 Oktober 2019.
  5. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 2019". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  6. (en) "The Nobel Prize Amounts" (PDF). Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  7. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1901". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  8. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1902". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  9. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1903". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  10. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1904". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  11. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1905". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  12. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1906". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  13. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1907". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  14. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1908". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  15. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1909". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  16. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1910". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  17. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1911". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  18. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1912". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  19. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1913". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  20. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1914". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  21. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1915". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  22. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1918". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  23. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1920". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  24. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1921". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  25. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1922". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  26. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1923". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  27. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1925". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  28. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1926". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  29. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1927". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  30. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1928". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  31. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1929". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  32. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1930". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  33. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1931". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  34. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1932". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  35. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1934". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  36. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1935". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  37. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1936". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  38. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1937". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  39. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1938". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  40. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1939". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  41. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1943". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  42. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1944". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  43. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1945". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  44. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1946". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  45. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1947". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  46. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1948". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  47. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1949". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  48. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1950". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  49. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1951". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  50. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1952". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  51. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1953". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  52. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1954". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  53. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1955". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  54. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1956". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  55. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1957". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  56. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1958". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  57. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1959". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  58. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1960". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  59. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1961". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  60. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1962". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  61. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1963". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  62. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1964". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  63. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1965". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  64. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1966". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  65. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1967". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  66. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1968". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  67. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1969". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  68. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1970". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  69. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1971". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  70. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1972". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  71. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1973". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  72. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1974". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  73. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1975". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  74. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1976". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  75. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1977". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  76. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1978". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  77. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1979". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  78. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1980". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  79. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1981". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  80. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1982". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  81. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1983". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  82. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1984". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  83. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1985". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  84. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1986". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  85. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1987". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  86. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1988". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  87. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1989". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  88. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1990". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  89. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1991". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  90. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1992". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  91. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1993". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  92. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1994". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  93. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1995". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  94. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1996". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  95. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1997". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  96. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1998". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  97. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 1999". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  98. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 2000". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  99. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 2001". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  100. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 2002". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  101. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 2003". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  102. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 2004". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  103. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 2005". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  104. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 2006". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  105. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 2007". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  106. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 2008". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  107. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 2009". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  108. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 2010". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  109. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 2011". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  110. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 2012". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  111. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 2013". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  112. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 2014". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  113. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 2015". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  114. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 2016". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  115. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 2017". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  116. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 2018". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.
  117. (en) "The Nobel Prize in Chemistry 2019". Nobelprize.org. Besoek op 9 Oktober 2019.

Eksterne skakelsWysig