Maak hoofkeuseskerm oop

Die Rugbywêreldbeker 1995 het vanaf 25 Mei tot en met 24 Junie 1995 in Suid-Afrika plaasgevind. Dit was die derde rugbywêreldbeker van die vierjaarlikse rugbywêreldkampioenskap wat deur die Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR) aangebied word en die eerste in Afrika. Dit was die eerste wêreldbekertoernooi in een van Suid-Afrika se gewildste sportsoorte; later sal nog die Krieketwêreldbeker 2003 en die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010 volg. Dit was ook die eerste keer wat ’n Suid-Afrikaanse rugbyspan weer aan ’n internasionale byeenkoms kon deelneem ná die lang stryd teen apartheid en as ’t ware die eerste groot toernooi vir en in Suid-Afrika ná die einde van dié politieke stelsel. Saam met die Afrikanasiesbeker 1996 was die Rugbywêreldbeker 1995 een van twee groot sportkompetisies in Suid-Afrika binne een jaar.

Rugbywêreldbeker 1995
RugbyWorldCup.svg
Toernooibesonderhede
Gasheer Vlag van Suid-Afrika Suid-Afrika
Datums 25 Mei – 24 Junie
Aantal nasies 16 (52 kwalifiseer)
Finale posisies
Kampioen Gold medal blank.svg Vlag van Suid-Afrika Suid-Afrika
Naaswenner Silver medal blank.svg Vlag van Nieu-Seeland Nieu-Seeland
Derde plek Bronze medal blank.svg Vlag van Frankryk Frankryk
Toernooistatistiek
Wedstryde 32
Bywoning 1 100 000 (gem. 34 375 per wedstryd)
Drieë 189 (gemiddeld 5.91 per wedstryd)
Meeste punte Vlag van Frankryk Thierry Lacroix (112)[1]
Meeste drieë Vlag van Nieu-Seeland Jonah Lomu
Vlag van Nieu-Seeland Marc Ellis (7 drieë elk)[2]
1991
1999
Die Webb Ellis-beker waarom meegeding is

Die toernooi se formaat van 1987 en 1991 het onveranderd gebly en 16 nasionale rugbyspanne het aan die Rugbywêreldbeker 1995 deelgeneem, waartydens 32 wedstryde beslis is. Die spanne is in vier poele van vier spanne elk verdeel, waarvan elke span een keer teen al die ander spanne van die poel gespeel het. Die boonste twee spanne van elke poel het hierna vir die kwarteindrondte gekwalifiseer. Die agt spanne wat tot die kwarteindrondte gevorder het, het outomaties vir die volgende Rugbywêreldbeker 1999 gekwalifiseer. Nes Suid-Afrika het die Ivoorkus vir die eerste keer aan ’n rugbywêreldbekertoernooi deelgeneem. Namibië het vir die eerste keer aan ’n kwalifisering deelgeneem en vyf wedstryde gewen, maar kon egter nie vir die Rugbywêreldbeker 1995 kwalifiseer nie nadat die beslissende wedstryd teen Marokko in ’n gelykop geëindig het.

Die Suid-Afrikaanse span, die Springbokke, het die eindwedstryd en die toernooi op 24 Junie 1995 teen Nieu-Seeland op Ellispark in Johannesburg met 15–12 gewen, nadat ’n bykomende 10 minute se speeltyd toegestaan is toe die telling 9–9 was.[3] Suid-Afrika het ná Nieu-Seeland in 1987 die tweede gasheer geword wat die rugbywêreldbekertoernooi tuis kon wen en die derde agtereenvolgende kampioen van die Suidelike Halfrond, ná Nieu-Seeland in 1987 en Australië in 1991. Daarbenewens was dit die eerste eindwedstryd in dié toernooi se geskiedenis wat twee spanne van die Suidelike Halfrond gesien het. Frankryk eindig in die derde en Engeland in die vierde plek; interessant genoeg het die vier poelwenners as die vier beste spanne van die toernooi geëindig.

Die Rugbywêreldbeker 1995 het om verskeie redes geskiedenis gemaak: Dit was die eerste groot sporttoernooi op die Afrikavasteland, die eerste rugbywêreldbekertoernooi wat heeltemal in een land aangebied is en die laaste groot toernooi van rugby se amateurera; twee maande later het die IRVR met die professionalisering van dié sport begin. Die Rugbywêreldbeker 1995 word ook wyd onthou vir die samewerking van alle Suid-Afrikaners onder die bewind van Nelson Mandela se regering van nasionale eenheid. Die oorhandiging van die Webb Ellis-beker deur ’n in die Springboktrui geklede Nelson Mandela aan die Springbokkaptein Francois Pienaar is waarskynlik die bekendste gebeurtenis van die Rugbywêreldbeker 1995 en versinnebeeld die versoening tussen swart en wit Suid-Afrikaners. Die oomblik is glo een van die beroemdste finale van enige sportsoort.[4] Daarbenewens het die Rugbywêreldbeker 1995 die opkoms van die Nieu-Seelander Jonah Lomu as ’n rugbyster gesien.

ToewysingWysig

 
Speelstede in Suid-Afrika

Nadat die Rugbywêreldbeker 1987 in beide Australië en Nieu-Seeland en die Rugbywêreldbeker 1991 in al die destydse Vyfnasies aangebied is, was Suid-Afrika die enigste rugbynasie, wat tot dusver nog nie ’n rugbywêreldbekertoernooi aangebied het nie. Weens sy apartheidsbeleid is die land egter uit alle vorme van internasionale rugby geskors, hoewel enkele nasionale rugbyspanne nog steeds toere deur Suid-Afrika onderneem het.

Ná die einde van apartheid en Suid-Afrika se hertoelating tot internasionale sporttoernooie het dié land in 1992 weer ’n volle lid van die IRVR geword. Vervolgens is die Rugbywêreldbeker 1995 aan Suid-Afrika toegeken.

Tydens die Rugbywêreldbeker 1995 is onderhandelinge tussen Australië, Nieu-Seeland en Suid-Afrika se rugbyunies gevoer en SANZAR, die voorganger van die hedendaagse SANZAAR, gestig. Een jaar later, in 1996, is die eerste Drienasiesreeks tussen Australië, Nieu-Seeland en Suid-Afrika beslis. Sedert Argentinië se aansluiting in 2012 staan dié toernooi as Die Rugbykampioenskap bekend.

DeelnemersWysig

Die volgende 16 spanne het vir die Rugbywêreldbeker in 1995 gekwalifiseer: Die agt spanne wat tydens die Rugbywêreldbeker 1991 tot die kwarteindrondte gevorder het, het saam met die gasheer Suid-Afrika outomaties vir die Rugbywêreldbeker 1995 gekwalifiseer. Hulle is: Australië, Engeland, Frankryk, Ierland, Kanada, Nieu-Seeland, Samoa en Skotland. Om die oorblywende sewe plekke het tydens die kwalifiseringsrondte 35 nasionale rugbyspanne meegeding.

Span Kwalifiseringmetode Verskynings by eindstryde Laaste verskyning Vorige beste prestasie Poel
  Suid-Afrika Gasheer Eerste Debuut A
  Australië Outomaties Derde 1991 Kampioen (1991) A
  Engeland 1991 Naaswenner (1991) B
  Frankryk 1991 Naaswenner (1987) D
   Ierland 1991 Kwarteindrondte (1987, 1991) C
  Kanada 1991 Kwarteindrondte (1991) A
  Nieu-Seeland 1991 Kampioen (1987) C
  Samoa 1991 Kwarteindrondte (1991) D
  Skotland 1991 Vierde plek (1991) D
  Argentinië Kwalifiseringsrondte Derde 1991 Poelfase (1987, 1991) B
  Italië Derde 1991 Poelfase (1987, 1991) B
  Ivoorkus Eerste Debuut D
  Japan Derde 1991 Poelfase (1987, 1991) C
  Roemenië Derde 1991 Poelfase (1987, 1991) A
  Tonga Tweede 1987 Poelfase (1987) B
  Wallis Derde 1991 Derde plek (1987) C

StadionsWysig

Altesaam is nege stadions in nege stede dwarsdeur Suid-Afrika vir die Rugbywêreldbeker 1995 ingespan. Van die stadions is met die oog op die toernooi opgeknap. Ses van die nege stadions is Suid-Afrikaanse toetsgronde. In die vier grootste stadions is die uitklopfase en die eindwedstryd is op die Johannesburgse Ellispark beslis.

Oorspronklik is ook wedstryde in Brakpan, Germiston, Pietermaritzburg, Potchefstroom en Witbank beplan, maar dié wedstryde is na ander plekke verskuif. Hierdeur is die aantal plekke van 14 tot nege verminder. Die redenasie vir hierdie stap was die geriewe vir beide die pers en die toeskouers, maar ook veiligheid. Die stap is in Januarie 1994 gedoen. Verdere veranderinge is in April onderneem, só is aandwedstryde na stadions met goeie spreiligte verskuif.

Johannesburg, Gauteng Pretoria, Gauteng Kaapstad, Wes-Kaap Durban, KwaZulu-Natal
Ellispark Loftus Versfeld Nuweland Kings Park
26°11′51″S 28°3′39″O / 26.19750°S 28.06083°O / -26.19750; 28.06083 (Ellispark) 25°45′12″S 28°13′22″O / 25.75333°S 28.22278°O / -25.75333; 28.22278 (Loftus Versfeld) 33°58′14″S 18°28′6″O / 33.97056°S 18.46833°O / -33.97056; 18.46833 (Nuweland) 29°49′30″S 31°1′47″O / 29.82500°S 31.02972°O / -29.82500; 31.02972 (Kings Park)
Kapasiteit: 60 000 Kapasiteit: 50 000 Kapasiteit: 50 000 Kapasiteit: 50 000
       
Bloemfontein, Vrystaat
Rugbywêreldbeker 1995 (Suid-Afrika)
Vrystaatstadion
29°7′2″S 26°12′32″O / 29.11722°S 26.20889°O / -29.11722; 26.20889 (Vrystaatstadion)
Kapasiteit: 40 000
 
Port Elizabeth, Oos-Kaap Rustenburg, Noordwes Oos-Londen, Oos-Kaap Stellenbosch, Wes-Kaap
Boet Erasmus Olympia-park Buffalo City Danie Craven
33°58′55″S 25°38′22″O / 33.98194°S 25.63944°O / -33.98194; 25.63944 (Boet Erasmus) 25°39′45″S 27°13′19″O / 25.66250°S 27.22194°O / -25.66250; 27.22194 (Olympia-park) 33°0′24″S 27°54′19″O / 33.00667°S 27.90528°O / -33.00667; 27.90528 (Buffalo City) 33°56′24″S 18°52′25″O / 33.94000°S 18.87361°O / -33.94000; 18.87361 (Danie Craven)
Kapasiteit: 38 950 Kapasiteit: 30 000 Kapasiteit: 22 000 Kapasiteit: 16 000
 

FormaatWysig

Die Rugbywêreldbeker 1995 is oor 30 dae tussen 16 verskillende nasies oor 32 wedstryde gespeel. Dit het op 25 Mei 1995 op Nuweland in Kaapstad met ’n wedstryd tussen die gasheer, Suid-Afrika, en die verdedigende kampioen Australië afgeskop. Die toernooi het geëindig op Ellispark in Johannesburg op 24 Junie met die eindstryd tussen Suid-Afrika en Nieu-Seeland, waartydens die Springbokke die Webb Ellis-beker ingepalm het.

PoeleWysig

Poel A Poel B Poel C Poel D

  Suid-Afrika
  Australië
  Roemenië
  Kanada

  Engeland
  Samoa
  Italië
  Argentinië

  Nieu-Seeland
   Ierland
  Wallis
  Japan

  Frankryk
  Skotland
  Tonga
  Ivoorkus

Die poelwedstryde is op die volgende stede verdeel:

  • Poel A: Kaapstad, Port Elizabeth en Stellenbosch
  • Poel B: Durban en Oos-Londen
  • Poel C: Johannesburg en Bloemfontein
  • Poel D: Pretoria en Rustenburg

PoelfaseWysig

Soos in die Rugbywêreldbekers in 1987 en 1991 is die 16 deelnemende nasionale rugbyspanne in vier poele van vier spanne elk verdeel; elke span het een wedstryd teen elk van die ander spanne in dieselfde poel gespeel, dus het elke span drie wedstryde in die poelfase beslis. Drie punte is vir ’n oorwinning toegeken, twee vir ’n gelykop en een vir ’n nederlaag.

Klassifisering binne elke poel was gegrond op die volgende puntestelsel:

  • Drie wedstrydpunte vir ’n oorwinning;
  • Twee vir ’n gelykop;
  • Een vir ’n nederlaag.

Aan die einde van die poelfase is die spanne gerangskik van die eerste na die vierde posisie, gegrond op versamelde wedstrydpunte, met die twee top spanne wat na die kwarteindrondte deurdring het.

UitklopfaseWysig

Van die begin van dié fase af het die toernooi ’n uitklopformaat aangeneem wat uit agt wedstryde bestaan het: vier kwarteindstryde, twee halfeindstryde, ’n derdeplekwedstryd en die eindstryd.

Die wenner en naaswenner van elk van die poele het ná die uitklopfase deurgedring. Poelwenners het teen naaswenners in ander poele in die kwarteindstryde gespeel, byvoorbeeld: die wenner van Poel A het teen die naaswenner van Poel B en die wenner van Poel B teen die naaswenner van Poel A gespeel. Spanne van dieselfde poel sou dus eers weer in óf die klein finale óf die eindstryd kon ontmoet het.

Elke wedstryd in die uitklopfase móés in ’n oorwinning vir een van die spanne eindig. Indien daar ná tagtig minute van gewone spel ’n gelykopuitslag was, is daar verder gespeel om te bepaal wie die wenner is. Aanvanklik is daar twee periodes van ekstra tyd gespeel; die spanne het dan 10 minute aan ’n kant gespeel. Indien daar dan steeds geen wenner was nie is daar vir tien minute gespeel in ’n uitklop-formaat, waar die eerste span wat daarin geslaag het om punte aan te teken, gewen het. Indien daar steeds nie ’n wenner was ná 110 minute nie is die wenner bepaal deur ’n stelskopkompetisie.

1995-effek op 1999-kwalifiseringWysig

Die nominale 1999-gasheer (Wallis), die verdedigende kampioen (Suid-Afrika), die naaswenner (Nieu-Seeland) en die derde plek-span (Frankryk) het outomaties vir die volgende Rugbywêreldbeker 1999 gekwalifiseer.

WedstrydeWysig

PoelwedstrydeWysig

Poel AWysig

Span Wed Wen Gel Ver DV PV PT Pte
  Suid-Afrika 3 3 0 0 6 68 26 9
  Australië 3 2 0 1 11 87 41 7
  Kanada 3 1 0 2 4 45 50 5
  Roemenië 3 0 0 3 1 14 97 3

Poel BWysig

Span Wed Wen Gel Ver DV PV PT Pte
  Engeland 3 3 0 0 12 95 60 9
  Samoa 3 2 0 1 13 96 88 7
  Italië 3 1 0 2 7 69 94 5
  Argentinië 3 0 0 3 8 69 87 3

Poel CWysig

Span Wed Wen Gel Ver DV PV PT Pte
  Nieu-Seeland 3 3 0 0 29 222 45 9
   Ierland 3 2 0 1 13 93 94 7
  Wallis 3 1 0 2 9 89 68 5
  Japan 3 0 0 3 8 55 252 3

Poel DWysig

Span Wed Wen Gel Ver DV PV PT Pte
  Frankryk 3 3 0 0 13 114 47 9
  Skotland 3 2 0 1 17 149 27 7
  Tonga 3 1 0 2 6 44 90 5
  Ivoorkus 3 0 0 3 3 29 172 3

UitklopwedstrydeWysig

Kwarteindrondte Halfeindrondte Eindstryd
                   
10 Junie – Johannesburg        
   Suid-Afrika  42
17 Junie – Durban
   Samoa  14  
   Suid-Afrika  19
10 Junie – Durban
     Frankryk  15  
   Frankryk  36
24 Junie – Johannesburg
    Ierland  12  
   Suid-Afrika  15
11 Junie – Kaapstad
     Nieu-Seeland  12
   Engeland  25
18 Junie – Kaapstad
   Australië  22  
   Engeland  29 Uitspeel om derde plek
11 Junie – Pretoria
     Nieu-Seeland  45   22 Junie – Pretoria
   Nieu-Seeland  48
     Frankryk  19
   Skotland  30  
   Engeland  9

KwarteindrondteWysig

HalfeindrondteWysig

Klein finale (vir die derde plek)Wysig

EindstrydWysig


Rugbywêreldkampioen 1995
  Suid-Afrika

Finale puntestandWysig

Hierdie tabel toon die finale puntestand van al 16 deelnemende nasionale rugbyspanne in die Rugbywêreldbeker 1995.[6]

Rang Span Poel Wed Wen Gel Ver Pte Drieë Doelskoppe Strafdoele Skepdoele
1   Suid-Afrika A 6 6 0 0 144 13 8 18 3
2   Nieu-Seeland C 6 5 0 1 327 41 34 14 4
3   Frankryk D 6 5 0 1 184 17 9 26 1
4   Engeland B 6 4 0 2 158 11 8 25 4
In die kwarteindrondte uitgeskakel
5   Skotland D 4 2 0 2 179 20 14 17 0
6   Samoa B 4 2 0 2 110 14 8 8 0
7   Australië A 4 2 0 2 109 12 11 9 0
8    Ierland C 4 2 0 2 105 13 11 6 0
In die poelfase uitgeskakel
9   Wallis C 3 1 0 2 89 9 7 8 2
10   Italië B 3 1 0 2 69 7 5 7 1
11   Kanada A 3 1 0 2 45 4 2 6 1
12   Tonga D 3 1 0 2 44 6 4 2 0
13   Argentinië B 3 0 0 3 69 8 4 7 0
14   Japan C 3 0 0 3 55 8 6 1 0
15   Ivoorkus D 3 0 0 3 29 3 1 4 0
16   Roemenië A 3 0 0 3 14 1 0 2 0
Totaal 32 1730 189 130 158 16

RolprentWysig

Die Rugbywêreldbeker 1995 vorm die hoofonderwerp van die 2009-rolprent Invictus (Latyn; Afrikaans: "Die onoorwonne"). Dié rolprent is op die boek Playing the Enemy deur John Carlin gebaseer en beskryf hoe die destydse Suid-Afrikaanse president Nelson Mandela tydens die toernooi met sy ondersteuning vir die Suid-Afrikaanse nasionale rugbyspan, die Springbokke, Suid-Afrika oor rassegrense heen verenig het. Die regie is behartig deur Clint Eastwood en die hoofkaraktere Nelson Mandela en Francois Pienaar word deur Morgan Freeman en Matt Damon onderskeidelik vertolk.

VerwysingsWysig

  1. (en) "Rugby Union – IRB Rugby World Cup – Most individual points in a tournament". ESPNscrum. Besoek op 25 Oktober 2019.
  2. (en) "Rugby Union – IRB Rugby World Cup – Most individual tries in a tournament". ESPNscrum. Besoek op 25 Oktober 2019.
  3. (en) "1995: Party time for SA". BBC. 24 September 2003. Besoek op 25 Oktober 2019.
  4. (en) "Rugby World Cup history". BBC. 7 Oktober 2003. Besoek op 25 Oktober 2019.
  5. (en) Irwin, Pirate (4 Oktober 2007). "Max Brito at end of tether after 12-year struggle". Mail & Guardian. Besoek op 25 Oktober 2019.
  6. (en) "Rugby Union – Statsguru – Test matches – Team records". ESPNscrum. Besoek op 25 Oktober 2019.

Verdere leesstofWysig

  • (en) Davies, Gerald (2004). The History of the Rugby World Cup. Sanctuary Publishing Ltd. ISBN 1-86074-602-0.
  • (en) Farr-Jones, Nick (2003). Story of the Rugby World Cup. Australian Post Corporation. ISBN 0-642-36811-2.
  • (en) Harding, Grant; Williams, David (2000). The Toughest of Them All: New Zealand and South Africa: The Struggle for Rugby Supremacy. Auckland, Nieu-Seeland: Penguin Books. ISBN 978-0-14-029577-1.
  • (en) Peatey, Lance (2011). In Pursuit of Bill: A Complete History of the Rugby World Cup. New Holland Publishers. ISBN 978-1-74257-191-1.

Eksterne skakelsWysig